Mesude ERŞAN

Kanser hastası kadınların yumurtalık dokusunu çıkarıp kollarına nakletmesiyle adını duyuran Türk doktoru Prof. Dr. Kutluk Oktay, İstanbul’un yeni hastanelerinden JİNEMED’de de çalışmaya başladı. Bundan böyle 2-3 ayda bir Türkiye’ye gelip hasta kabul edecek olan Oktay, yakın zamanda sağlıklı kadınların da yumurtalıklarını dondurmalarının gündeme gelebileceğini söylüyor.

ABD Cornell Üniversitesi Tıp Fakültesi Üreme ve Kısırlık Merkezi Üremenin Korunması Bölüm Başkanı Prof. Dr. Kutluk Oktay’ın araştırmaları, sadece kanser hastası kadınları değil, menopozu geciktirerek doğurganlıklarını ve gençliklerini korumak isteyen kadınları da heyecanlandırıyor. Sağlıklı kadınların yumurtalıklarının dondurularak saklanma yöntemi henüz kullanılmasa da, Prof. Dr. Oktay’ın yaptığı bir araştırmadan elde ettiği sonuçların bu yolu açması bekleniyor.

Taze yumurta daha verimli

Prof. Dr. Oktay ve ekibi, araştırmasına dünyadaki tüm dondurulmuş yumurtalardan doğan bebeklerin raporlarını inceleyerek başladı. Dondurulmuş ve taze döllenen yumurtayla elde edilen gebelikleri kıyasladı. Prof. Dr. Oktay, taze yumurtanın verimliliğinin dondurulmuşa oranla üç kat fazla olduğunu söyledi: ‘Taze yumurtadan eve bebek götürme oranı yüzde 60 iken, dondurulmuş yumurtadan yüzde 20... Bu, Avrupa’daki tüp bebek başarı oranı. Bu rakam sağlıklı kadınların da yumurtalıklarını ileriki yıllarını düşünerek dondurmaları konusunda fikir veriyor. Zaten yumurta toplamak kolay. Komplikasyonu da düşük.’

Yeni yumurta kaynağı kemik iliği olabilir

Kök hücre açısından zengin kemik iliğinin de gelecekteki araştırmalar açısından zengin bir kaynak olduğunu belirten Prof. Dr. Kutluk Oktay, bunlardan yumurtalık dokusu elde edilebileceğini söyledi: ‘Laboratuvar koşullarında, bu kök hücrelerinin gidip yumurtalık dokusuna yerleşebildiğini gösterebilirsek, yeni bir kaynak olarak kullanabiliriz. Fare çalışmalarını yapıyorum. Fare deneylerinden iyi sonuç alırsak insan çalışmalarına geçebiliriz. Böylece kemik iliğinde yumurta yapan kök hücre işaretlerine rastlarsak hastalara veririz. Aynı şekilde kök hücreden zengin diğer bir kaynak olan kordon kanı da aynı amaçla kullanılabilir. İleride cinsiyet hücrelerine dönüşme kapasitesindeki kök hücreler toplanıp yumurta üretimine geçilebilir.’

Menopozlu kadın doğum yapacak

Prof. Dr. Kutluk Oktay’ın kanser tedavisi nedeniyle 2.5 yıl menopozda kalan 31 yaşındaki hastası da doğum yapmak için gün sayıyor. Tedaviden önce yumurtalığı dondurulup, tedaviden sonra çözülerek karnındaki cilt altına nakledilen kadın sayesinde bir ilke imza atılacak. Bu vakanın ilginç bir başka tarafı da, kadının birer ay arayla iki kez kendiliğinden gebe kalması... İlk gebelik düşükle sonuçlanmıştı. İkincisi ise tamamlanmak üzere.