Savaş ÖZBEY

Yahudi Kültürü Avrupa Günü bu pazar 22 ülkeyle birlikte Türkiye’de de kutlanacak. Musevi kültürünü tanıtmak için üçüncü kez düzenlenen etkinlik çerçevesinde Galata’da birçok dinleti, sergi ve panel düzenlendi. Ama bu yılın asıl konusu Yahudi mutfağı. Normalde sadece Musevi evlerinde pişen, başka zaman başka yerde bulunamayacak yemekleri tatma fırsatı bulacağız.

Yahudi Günü’ne bu yıl Galata çevresindeki 6 lokanta birden katılıyor. Peki bu lokantalardan hangisinde, ne var? Erikli balık nasıl bir şeydir, sütlü fıstık irmiği nerede yenir? Hangisi pahalı, hangisi daha hesaplı? İşte size damak tadınıza göre bir günde Yahudi mutfağı rehberi.

1 MÜCVERCİLER KARAKÖYÜM’E

25 LİRAM VAR: Fongos (ıspanak, peynir ve patatesli mücver), Fritada de Tomat (domatesli mücver), Ojaldres (peynirli üçgen börek), salata, Fijon (börülce yemeği), Piskado Frito (balık kızartma), Agristada (limonlu sos), Ajada (sarmısaklı tarator), Aroz de Fiesta (bademli beyaz pilav), Trigonas (ballı cevizli üçgen), Mustaçudos (ceviz ezmesi), kavun ve karpuz.

20 LİRAM VAR: Boyos, pasteles (etli poğaça), Fritada (kabaklı mücver), Uveos rosos (esmer yumurta), Avikas kon Yaprak (yaprak sarmalı kuru fasulye), Aroz kon tomat (domatesli pilav), travados (kalbura basma), Mustaçudos, kavun ve karpuz.

10.30-23.00 arası açık, bira 5 YTL, (212) 244 68 08

2 PIRASA KÖFTE İÇİN ENGİNAR’A

Enginar ise beyaz soslu balık, pırasa köftesi ve patlıcanlı sarmadan oluşan set mönüyü 17,5 liradan satıyor. Yahudi Günü’ne özel tatlı olarak da cevizli ve hamursuz kurabiye ile sütlü fıstık irmiği var.

12.00-00.00 arası açık, bir bira 4 YTL, (212) 251 73 21

3 GALATA EVİ’NDE ERİKLİ BALIK

Galataevi festivale bu yıl ilk defa katılıyor. Normalde Rus, Gürcü ve Tatar yemekleri yapıyorlar ama Yahudi Günü’ne özel bir mönü hazırladılar. Erikli balık, fırında peynirli patlıcan ve kurufasulyeli ıspanak’dan oluşan mönü kişibaşı 20 YTL.

12.00-24.00 arası açık, bir bira 6 YTL, (212) 245 18 61

4 BÖREKÇİLER ART ENA’YA

Festivale bu yıl ilk kez katılan kafelerden biri de Art Ena. Sahibi Emine Hanım pazar günü için Sefarad mutfağının börek ve kurabiyelerinden oluşan bir mönü sunuyor. Fiyatları da çok ucuz. Mesela patlıcanlı ve patatesli gül böreği 2 buçuk YTL, patlıcan ve patatesin kabuklarından yapılan börekas 2 YTL, Almodrote (kabak böreği) 2 YTL, Kuçarikas (fırında kaşarlı patlıcan) 2 YTL.

09.00-21.00 arası açık, bir çay 2 YTL, (212) 243 53 18

5 KURABİYECİLER TIMARHANE’YE

3 ay önce açılan Tımarhane de festivale ilk kez katılanlardan. Yemek servisi yapmıyorlar. Ama enfes Sefarad kurabiyelerini burada tadabilirsiniz. Cevizli kurabiye 3, hamursuz ve karabiberli kurabiye ise 3 buçuk YTL.

10.00-22.00 arası açık, bir pot çay 3 buçuk YTL, (212) 243 77 42

6 VENTA DEL TORO’DA KATALAN MUTFAĞI

Venta del Toro’da ise Katalan mutfağı ağırlıklı bir fiks mönü olacak. Yazının hazırlandığı saatte mönülerinin tam içeriği belli değildi. Telefon açıp bilgi almanız gerekiyor.

10.00-02.00 arası açık, bir bira 3 YTL, (212) 243 60 49

YAHUDİ GÜNÜ NEREDEN ÇIKTI?

Yahudi kültürünü tanıtmak amacıyla ilk kez Fransa’nın Alsace bölgesinde 1996 yılında yapılan etkinlikler sonraki yıllarda Avrupa Yahudi Cemaatleri Konseyi öncülüğünde yaygınlaştı. Türkiye’de üç yıldır Galata’da kutlanıyor. Her ülkedeki Yahudiler programlarına kendileri karar veriyorlar. Bu yılki İstanbul programında 9 müzik dinletisi, 2 fotoğraf sergisi, bir panel, bir şiir dinletisi ile bir film gösterimi var.

Rock’n Coke ve EFI’de son bilet durumu

Kola firmalarının rekabeti İstanbul’u iki hafta arka arkaya sallayacak. Coca Cola sayesinde Hezarfen’de üç yıldır Avrupa’nın en önemli rock festivallerinden birini ağırlar olduk. Önümüzdeki hafta ise bu kez Parkorman’da Pepsi’nin elektronik müzik festivali var. Seneye Cola Turka da alaturka festivali düzenlese ne güzel olur değil mi? Neyse, vakit az, faraziyeleri bir kenara bırakıp her iki festivalde de son bilet durumu nedir ona bir bakalım:

Rock’n Coke’ta kapıda bilet satışı yapılmayacak, biliyorsunuz. Kamp alanı için artık şansınız yok, 10 bin kamp bileti çoktan tükendi. Ama günlük ve kombine bilet satışları Biletix üzerinden hálá devam ediyor. Son fiyatlar şöyle: Günlük 45, kombine 65 YTL.

Pepsi’nin Electronica Festival İstanbul’unda (EFI) ise 50 milyon liradan satışa çıkan ilk 2 bin 500 kombine bilet tükendi. Ama iyi bir haber var, 70 yeni liralık kombine ön satışların süresi uzatıldı, Biletix’ten hálá aynı fiyata (70 YTL) alabiliyorsunuz. Günlük bilet fiyatlarında ise bir değişiklik yok: 9 Eylül Cuma 40; 10 Eylül Cumartesi 45 YTL. (Biletix: 216. 556 98 00). Geçen yıl 12 bin kişinin katıldığı festivale bu yıl 20 bin kişi bekleniyor.

EN İYİLER İSTANBUL’DA

Bu hafta mantı

Çırağan Oteli Anadolu’nun ünlü lokantalarını Tuğra Restaurant’da ağırlıyor. Bu hafta (4 Eylül’e kadar) Kayseri’nin ünlü mutfağı Nostalji Sofrası’ndan mantı ziyafeti var. Hatırlayacaksınız, Nostalji Sofrası Hürriyet’in en iyi on mantıcısından birinci seçilmişti. Bir yemek kaşığına 40 mantı sığdırmakla meşhurlar. Size işin sırrını da söyleyeyim, Kayserili hanımlar tarafından yumurtalı hamurdan açılan bu mantının içinde reyhan var.

Haftaya tandır

Çırağan’ın önümüzdeki hafta (6-11 Eylül) konuğu ise Ankara’dan Orman Çiftliği Merkez Lokantası. Açılışını 1933’te Atatürk yapmıştı. Bizim en iyiler listemize kurufasulyeleriyle girmişlerdi ama Çırağan’a tandır ve su börekleriyle geliyorlar. Mönülerin fiyatları kişibaşı 145 YTL. Kayseride porsiyonu 3 buçuk lira olan mantıya ben 145 lira vermem. Ama parasına kıyan mutlaka gitsin, bir daha gelmez. Servis 19.00-23.00 arasında. Rezervasyon: 212. 326 46 46

Sultanahmet’in Nevizade’si

Yaz neredeyse bitti. Açıkhava keyiflerinin bu son demleri için işte size bir sokağı toptan öneriyorum: İncili Çavuş Sokak. Sultanahmet’te tramvay yolunun paraleli. Ben buraya Sultanahmet’in Nevizade’si diyorum. Öyle şirin bir sokak ki. İçinde 10-12 tane meyhane-bar var. Mezeler Kumkapı’yı, Nevizade’yi aratmıyor. Masalar ferah, tıkış tıkış oturmuyorsunuz. Gürültüsü, kalabalığı az; ortam nezih. Sağ masanızda Fransızlar, solunuzda Almanlar. Sokakta 31 numarada Topkapı Palace var mesela (212. 514 11 07). Bunlar daha çok deniz ürünlerinde iddialılar ama domatesli fıstıklı kebapları da süper (14 YTL). Rakıyı 6 buçuk, ahtapot salatayı 13 yeni liradan satıyorlar. Sokaktaki bir başka mekan da Enjoyer (212. 512 87 59). Bunların da sac tavası meşhur. 13 liraya tavada servis yapıyorlar, doyurucu. Rakı 6, mezeler 7, ana yemekler 13 YTL. Sokağın başına doğru Palmiye Restoran dikkatinizi çekecek (212. 527 64 76). Ama yemekleri konusunda bir fikrim yok, denemesi size kalmış.

GİTMİŞKEN

KONSER:

Sinagog Maftirim Korosu (10.30, İtalyan Sinagogu’nda, Maftirim Klasik Türk Müziği’ne göre bestelenmiş Yahudi ilahisi demek)

Seferad Sinagog İlahileri Korosu (12.30, İtalyan Sinagogu)

Açıklamalı Sefarad Müziği Konseri (14.00, Schneidertempel Sanat Merkezi)

Renan Koen ve Melodias Epicas Topluluğu konseri (14.45, Aşkenaz Sinagogu)

Yeşua Aroyo (bariton) - Jerfi Aji (piyano) ve Aytaç Kahyaoğlu (soprano) konseri (15.30, Aşkenaz Sinagogu)

Berna Sidi piyano resitali (17.10, Neve Şalom Kültür Merkezi)

Los Paşaros Seferadis konseri (18.00, Galata Kulesi Meydanı’nda, bu grup 1978’den beri Yahudi müzikleri derliyor, yurtdışında birçok konser verdiler)

Sultan İçin Klezmer Grubu (21.30, Nardis Caz Kulübü’nde, darbuka, def, zarp, kanjira gibi Ortadoğu çalgılarıyla müzik yapıyor, Arabic Percussion diye bir eğitim DVD’si var, tüm dünyada satılıyor)

SERGİ:

Jak Belman’ın ‘Sessiz Senfoni’ fotoğrafları (11.00-18.00, Schneidertempel Sanat Merkezi)

İzzet Keribar’ın ‘Fotoğraflarla Yahudi Yaşamı’ sergisi (11.00-18.00, Osmanlı Bankası Müzesi)

SİNEMA:

Yönetmen Eytan İpeker’in Dantelacı adlı filmi (Her saat başı, 500. Yıl Vakfı Müzesi’nde; 50’li yılların mahalle ortamını yansıtan bir kısa film)

PANEL:

Şehrin Ötekisi: Ayhan Aktar, Mehmet Ali Kılıçbay, Mario Levi (14.30, Osmanlı Bankası Müzesi)