HAM petrol fiyatlarındaki ‘önlenemeyen yükseliş’ Türkiye’ye bu yıl için ek 5 milyar dolarlık maliyet yükleyecek. Dün, eylül vadeli petrolün fiyatı ABD borsasında 65 doların üzerinde işlem gördü. Uzmanlar, dünyada ham petrol fiyatı varil başına 1 dolar arttığında Türkiye’nin petrol faturasının ton başına 7 ila 7.5 dolar arasında arttığını belirterek, yılda 23-24 milyon ton hampetrol ithalatı yapan Türkiye’nin varil başına 1 dolarlık yıllık artışla toplam maliyetine 180 milyon dolar eklendiğini ifade ediyorlar.

15 MİLYAR DOLAR:

Türkiye geçen yıl 9.9 milyar dolarlık petrol ithalatı yapmıştı. Bu yıl aynı miktarda ithalat için ödenmesi gereken rakam 15 milyar doları aşacak. Türkiye Geçen sene petrolün varilini ortalama 40.4 dolardan ithal etmişti. Yılın ilk altı ayında Londra’da işlem gören brent tipi petrolün ortalama fiyatı 49.9 doları bulmuştu. Bu ortalama fiyat, petrolün 65 doları aşması nedeniyle yükseliş eğilimini sürdürüyor. Türkiye’nin son 5 yılda petrol fiyatlarındaki yükselişten ötürü ek faturası ise 10 milyar dolara yaklaşıyor.

HEDEFLER ŞAŞACAK:

Türkiye’nin 2005 yılı programında petrol fiyatları için 40 dolar ortalamayı aldığını belirten uzmanlar, ekonomi yönetiminin 60 doların üzerindeki fiyatlarla oluşacak yeni ortalamada ek kaynak arıyışına gireceğini söylüyor. 2005 için yüzde 8 enflasyon ve yüzde 6.5 faiz dışı fazla hedefi öngörülmüştü. Enflasyon ve büyümenin yüzde 1 şaşması bekleniyor. Hükümet bu hedeflerden şaşmamak için akaryakıt fiyatlarına yeni zamlar yapmak zorunda kalacak.

Piyasada ‘yükselen petrol’ tedirginliği

PETROL fiyatlarındaki yükselişle birlikte piyasalarda moral bozuldu. Ham petrol fiyatlarının 65 dolar gibi yeni rekorlara ulaşması, salı günü açıklanan cari işlemler ve bütçe rakamlarıyla geçen hafta rekor üstüne rekor kıran borsaya satış getirdi. Geçen hafta 30.000 seviyesine aşarak tarihi bir seviyeye imza atan endeks yaşanan gelişmelere en fazla tepkiyi vererek 29.030 seviyesine kadar geriledi. Yüzde 16.10 seviyesinden güne başlayan bono bileşik faizleri yabancı satışlarıyla yüzde 16.25 seviyesine kadar yükseldi. Dolar kuru ise TL karşısında güçlenerek 1.33 YTL seviyesinin üzerine tırmandı. Serbest piyasada dolar günü 1.3270 YTL’den, borsa ise 1.92 oranında değer kaybederek 29.112 puandan tamamladı. Petrol fiyatlarındaki rekor yükseliş, faiz dışı fazla ve cari açıkta son rakamların beklenenden daha kötü geldiği ve bunun piyasaları rahatsız ettiğini belirten bir bankacı, ABD’de faizlerindeki bir miktar yükselişin de bono ve döviz üzerinde etkili olduğunu söyledi. Bankacı, Euro/dolar paritesinin 1.24 seviyesinin üzerine çıktığını hatırlattı.