Türkiye’deki tüketim harcamalarının dağılımına bakıldığında en fakir yüzde 20’lik dilim ile en zengin yüzde 20’lik dilim arasındaki harcama farklılığının 2004 yılında 4.5 kattan 4.2 kata geriledi. Ancak bu göreli iyileşmeyle en zengin ile en yoksul kesimlerin harcamaları arasında 4.1 kat farkın bulunduğu 2002 yılındaki düzey yakalanamadı.

YOKSUL GIDA VE SAĞLIK İÇİN HARCIYOR

Gelirden en az pay alan ilk 20’lik dilimin, Türkiye’nin toplam özel tüketim harcamaları içindeki artışı, gıdaya, sağlığa, ertelediği giyim, ayakkabı ve ev eşyası alımları, eğitim, ulaştırma ile kültür ve eğlenceye yönlendirdiği belirlendi.

En zengin yüzde 20’lik dilimin payındaki göreli düşüşün etkisiyle, tüm harcama grupları itibariyle Türkiye’nin özel tüketim harcamaları içindeki payı düşerken, yalnızca alkollü içecek ve sigara grubundaki yüzde 31 olan harcama payını yüzde 31.1 ile korudu.

Nüfusun en yoksul ikinci dilimini oluşturan ve orta direk olarak adlandırılabilecek üçüncü dilimin gıda harcamalarında paylarının yüzde 16.8 ile yüzde 19.4’le geçen yılki düzeyini yaklaşık olarak korudukları görülüyor.

TÜRK HALKI KİRAYA GIDADAN FAZLA ÖDÜYOR

Harcamalar içindeki payının azalmasına rağmen kira ve konut, toplamda en büyük payı almaya devam etti. 2004 yılında kira harcamaları ile elektrik, su gibi konutla ilgili olarak yapılan diğer harcamalar, toplam harcamaların yüzde 27’sini oluşturdu. Konut ve kira harcamalarının payı, 2003 yılındaki yüzde 28.36’lük düzeyine göre 1.3 puan azaldı.

GIDANIN PAYI YÜZDE 26.4

Gıdanın toplam içindeki payı ise yüzde 26.4’le kira ve konut harcamalarının altında kaldı. Gıda ve alkolsüz içeceklerin payı, 2003 yılındaki yüzde 27.5’lik düzeyine göre 1.1 puan azaldı. İçki ve sigaranın payı arttı. Alkollü içki, sigara ve tütün harcamalarının toplam harcamalar içindeki payı 2003 yılındaki yüzde 4.1’lik düzeyinden yüzde 4.3’e yükseldi.

ŞEHİRDEKİLER KİRAYA, KIRDAKİLER GIDAYA HARCIYOR

Şehirdekiler harcamalarının büyük bölümünü kira için, kırdakiler ise gıda için yaptı. Şehirde konut ve kiranın toplam harcamalar içindeki payı yüzde 29.1’i bulurken, kırda yüzde 21.4 düzeyinde kaldı.

VATANDAŞ ET YEMEYE BAŞLADI

Türk insanının et tüketimi artmaya başladı. Kırmızı etin toplam gıda harcamaları içindeki payı yüzde 11.4’ten yüzde 13.1’e yükseldi. Kişi başına düşen aylık ortalama kırmızı et tüketimi, 2003 yılındaki 0.6’lık düzeyinden 2004 yılında 0.7 kiloya çıktı. Beyaz et tüketimi de 0.6 kiloya ulaşırken, ekmek tüketimi 5.2 kiloya indi. Süt, yumurta, elma, yoğurt, beyaz peynir gibi bazı ürünlerin tüketimi de arttı