Yelda ATAÇ/ANKARA

Meclis Akaryakıt Kaçakçılığıyla Mücadele Komisyonu’nun raporuna göre, Irak’tan petrol getirirken kaza yapmış gibi gösterilen tankerlerle akaryakıt yurda vergisiz sokuluyor.

Meclis Akaryakıt Kaçakçılığıyla Mücadele Komisyonu’nun raporuna göre, birkaç milyar liraya satılan kaza yapmış eski akaryakıt tankerleri, Irak’tan petrol getirirken kaza yapmış gibi gösteriliyor. Irak’tan sokulan akaryakıt bu tankerlerde zayi edilmiş gibi vergisi ödenmeden piyasaya sürülüyor.

TBMM Akaryakıt Kaçakçılığıyla Mücadele Komisyonu’nun hazırladığı raporda, kaçakçıların, düzmece kazalarla vergi kaçırdıkları, Jandarma’nın da buna göz yumduğu iddiaları yer aldı. Sınırdan giren her litre akaryakıtta vergi oranının yakıtın cinsine göre yüzde 65-75 arasında olduğu belirtilerek bu vergi kaçağının yüksekliğine dikkat çekildi. Ne kadar vergi kaybı, ne kadar akaryakıt kaçağı oluştuğu konusunda rakam verilmeyen raporda, düzmece kazalarla, yüzde 75’i Irak’tan olmak üzere kaçak girişi yapılan akaryakıtın zayi gibi gösterildiği, böylece kaçakçıların vergi ödemekten kurtulduğu aktarıldı. Rapordaki, Jandarmaya yönelik suçlamaların da bulunduğu bazı tespitler şöyle:

İSTEĞE GÖRE KAZA RAPORU:

Gümrük idarelerinden sevk edilen ve Iraktan ham olarak getirilip işlendikten sonra tekrar bu ülkeye götürülmesi gereken akaryakıtı taşıyan tankerler Habur’a gelmeden yüklerini boşaltılıyor. Transit olması gereken bu yakıtın yurt içinde kalması sağlandıktan sonra boş tankerlere yol güzergahı üzerinde kaza süsü verilerek Gümrük Kanunu’nun 92’nci maddesinde yer alan ‘telef olan eşya’ kapsamına sokulan akaryakıta vergi ödenmiyor ve kaçakçılık yapılıyor.

Kaza yerinde bir damla akaryakıtın bulunmadığı hallerde bile, Jandarma birimleri, kazayı yapanın isteğine göre rapor düzenliyor. Bu tür sözde kazaların hep aynı yerlerde ve aynı Jandarma karakollarının görev alanında olması da dikkat çekici. Bu yerlerin Akıncı Karakolu, Kamışlı Kavşağı ve Cizre-Silopi arası olduğu bilgisi alındı.

ARAÇ ATEŞE VERİLİYOR:

Bazen araçta bulunan akaryakıtın tamamı satılarak kaçağa sarf edildikten sonra, aracın boş vaziyette devrilerek, birkaç yerinde hasar yaratıldığı ya da ateşe verildiği anlaşılıyor. Güvenlik birimlerinden kaza raporu alınıyor. Bu şekilde zayi olan araç sayısı 150 dolayında. İncelenen bu olaylarda, kaza yapan ya da yanan araçların hiçbirinin 10 yaşından küçük olmaması dikkat çekici. Bu yöntemde genellikle değeri 1-2 milyar TL’yi geçmeyen hurda görünümlü 20-30 yaşındaki araçlar kullanıldığı anlaşılıyor.

KİRALIK KAZALI ARAÇ:

Kaçakçılığı yeni model araçlarla yapanların izlediği yöntem; daha önce bu tür olaylarda kullanılmış araçlara kendi aracının plakasını takıyorlar. Bu yöntemin piyasasının dahi oluştuğuna dair Gaziantep-Silopi arasında yol boyunca ‘kiralık kazalı araç ve dorse’ ilanlarının olduğu bilgisi alıdı. Araç yükünün ‘benzin’ olduğu durumlarda, tutanaklara yansıdığı biçimiyle kaza olması halinde, benzinin tutuşup aracın yanmamasının imkansız. Bu kazalarda ise böyle bir şey söz konusu değil. Bu tür sözde kazaların hemen hepsinde kazanın tek taraflı olması ve sürücülerin yaralanmaması da dikkat çekici.

10 BİN ZANLI:

Son 10 yılda akaryakıt kaçakçılığı ile mücadele kapsamında yakalanan zanlı sayısı 10 bin civarında iken, aynı dönemde yakalanan kaçak akaryakıt miktarı 43 bin ton. Yakalanan miktar karşısında yakalanan zanlı sayısının yüksek olmasının nedeni, Jandarma’nın görev sahası içinde sınır ticareti ya da sınır ihlalleri yoluyla kaçakçılığın sayıca fazla olmasından kaynaklanmaktadır.