İhsan Yılmaz

Denizin Çıtırı Hamsi

Deniz Gürsoy

Oğlak Yayıncılık

Bu hafta gazetelerde Karadeniz’e deniz taşımacılığı yoluyla gelen bir tür denizanasının hamsi balığının soyunu tehlikeye attığı haberi çıktı. Tam da aynı gün geldi geleceği görerek yakılmış bir ağıt gibi Deniz Gürsoy’un hamsi kitabı. Pek çok hamsi yemeği tarifinin bulunduğu kitabın en ilginç yanı hamsinin tarihi. İÖ 298 yılında Karadeniz kıyısında kurulan Pontus Krallığı ile Ankara’yı başkent yapmış Galatlar hamsi ve kereste yüzünden anlaşmazlığa düşünce hamsinin en büyük tüketicisi Romalılar olaya müdahale etmiş ve Galatları yenmişler. Evliya Çelebi ve Áşık Mehmed hamsi balığının hamsin ayında tutulduğu için bu adı aldığını söylüyorlar. Bazıları da Farsça ham(kıvrım) ve si(otuz) kelimelerinin bileşiminden geldiğini savunuyormuş. Bu da otuz kıvrım demek ve hamside otuz kılçık bulunuyormuş zaten. Bir de tavaya kuyruklarından tutulup beşer beşer atıldığı için Arapça beş anlamına gelen hamse kelimesinden adını aldığını savunanlar da varmış. Kendisi küçük kültürü büyük bu güzel balığın taze olup olmadığını nasıl anlayacağınızın tüyosunu da veriyor yazar: ‘Balığın sırtı sağken yeşildir. Ölünce bu yeşil maviye döner ve bayatlayınca siyaha yakın bir renk alır.’ Kitabı okurken bile, özellikle yemek tariflerini, ağzı sulanıyor insanın.

Teknolojinin Başyapıtları

E.E. Levis

Çev. Bilal Çölgeçen

Güncel Yayıncılık

Yaratıcı mühendisliğin, mimarlığın ve tasarımın tarihi alt başlığı ile yayınlanan kitap en başından beri teknolojik buluş tekniklerinin izini sürmek ve gelişimlerini günümüz mühendisliğine kadar takip etmek isteyen okurlara hitap ediyor. Pratikte hayatı kolaylaştırmak için insanoğlunun fikirlerini, hayallerini ürünlere dönüştürme serüveni bugünlere getirdi bizi. Usta çırak ilişkisinden fabrikasyon üretime geçişe, piramitlerden gelen birikimin gökdelen inşaatlarında kullanımına, bilgi teknolojisinin olanaklarına kadar uygarlık tarihinin dönüm noktalarını bulacaksınız kitapta. Bilim ve mühendisliğin 17. yüzyılda resmi nikah kıyması değiştirmiş insanoğlunun kaderini. O ana kadarki uzun serüvenle sonrasının kısa ama hızlı tarihini bir çırpıda okuyacaksınız.