Halil Aksu haksu@hurriyet.com.tr

Tüm bilgiişlem çalışanlarına bir kötü haberimiz var. Kusura bakmayın, bilgiişlem departmanı kapanıyor. İyi haber: Bugün veya yarın değil, ama yakın gelecekte. Daha doğrusu, 510 yıl kadar bir zamandan bahsediyoruz. Bu görüş Gartner araştırma uzmanlarının son dönemde yaptıkları araştırmaların sonucudur. Tom Austin isimli Gartner analisti bu araştırma sonuçlarını birkaç hafta evvel bir kere San Fransikso ve bir kere de Barselona’da duyurdu ve sebeplerini ve sonuçlarını da açıkladı.

Buna benzer değişimler daha önce başka dönemlerde ve başka sektörlerde de aynı şekilde yaşandı. Örneğin tarım sektöründe. 1910 yılında ABD’de çalışanların üçte biri tarım sektöründe çalışırdı, yani çiftçilik yaparlardı. O kadar emek ile ürettikleri bir birim ise, bugün ABD’de sadece yüzde 3 çalışan barındırdıkları halde, üretimleri bir değil, bin birime yükselmiş durumda. Ciddi bir verimlilik ve üretkenlik hásıl olmuş. Bunun bazı sebepleri var. Elbette fenni etkiler olmakla beraber özellikle otomasyon ve optimizasyon ciddi üretim artışları sağlamıştır. Nitekim organik tarım sektöründe de ciddi üretkenlik artışları var, onlar fenni katkılar kullanmayı reddetmekteler.

Sonrasında üretim sektöründe de aynı dalga görülmüştür. Sanayi devrimi ile beraber çalışanlar çiftliklerden fabrikalara ve kentlere göç etmişlerdir. Fabrika işçilerinin sayısı hızlıca artmıştır. Üretim sektörünün ABD’de GSMH’ya katkısı yaklaşık son 30 yılda yüzde15 sularında cereyan ederken, çalışan sayısı bu sefer tekrardan giderek azalmıştır. Yalnızca ABD’de 1995 ile 2005 yılları arasında toplam 22 milyon adet fabrika işçisinin işine son verilmiştir. Bunun iki sebebi vardır. Birincisi otomasyon ve optimizasyon etkisi. İkinci etki ise üretim kapasitelerin başka ülkelere, Meksika, Çin, Japonya, Filipinler, Tayvan vs. gibi ülkelere kaydırılmasıdır.

Zira ABD’deki vasıflı ve eğitimli personel bilgi çağına ve sayısal topluma kazandırılmıştır. Artık bilgisayar kullanabilmek, modern uygulamaları kullanabilmek, proje disiplini ile çalışabilmek, iş süreçleri bazında düşünebilmek, pazarlama, tasarım, geliştirme, iletişim gibi kabiliyetler önem kazanmıştır. Ama bu akımın da dalgasının tepesine ulaşıldı, dalga kırılmaya ve aşağıya doğru bir dönüş başlamış durumda. Özellikle otomasyon ve optimizasyon bilgi odaklı çalışanların da sayılarını ve çalışma düzenlerini etkileyecektir.

Bilgiişlem departmanlarında bu değişime ayak uyduramayanların geleceği bu anlamda vahim. Bugünden tez yok, kendilerine alternatif kariyer imkánları aramaya başlamalarında büyük fayda var. Katma değeri düşük olan bilgiişlem altyapı hizmetleri zaten büyük bir oranla ve büyük bir süratle dış kaynaklara aktarılacak, bu akım dünyada çoktan cereyan etti, büyük bir hızla ülkemize de gelmektedir. Yazılım geliştirme alanında da kodlama yerine yazılım servisleri ‘montajına’ doğru bir eğilim vardır, dolaysıyla sadece kodlama becerisine sahip programcıların da günleri sayılıdır. Proje yöneticisi ve analist gibi kimseler ise hizmet verdikleri iş birimlerine aktarıldıklarında zaten bilgiişlem departmanına kimse kalmamış olacak. Yalnız başına bir bilgiişlem müdürüne (CIO) de gerek yok, dolaysıyla uzun vadede onun da yok olacağını veya en azından başkalaşacağını öngörüyoruz. Haydi hayırlısı.