1400 yolcudan biri uçakta kalp krizi geçiriyor, rahatsızlanıyor ve uçak mecburi iniş yapıyor. A380 uçakları devasa kapasiteleriyle yolcu sayısını katlıyor, ama iki kat artacak olan acil yardım ihtiyacı konusunda hiçbir hazırlık yok..

Dev A380 Airbus uçağı 27 Nisan’da ilk uçuşunu yaparken tanıtımlarda gelecekte uçağa barlar, güzellik salonları, spor salonları, hatta çift kişilik yatakların da eklenmesi yönünde tasarılara yer verilmekteydi. Ancak pek de iç açıcı olmayan bir konuya hiç değinilmemişti.

A380’in günümüz airbus uçaklarının neredeyse iki katı kadar yolcu taşıyabilme özelliğine sahip olması acil tıbbi yardım gereksinimini de iki katına çıkarıyor. Ne var ki, hava ulaşımı endüstrisinin bu duruma pek de hazırlıklı olmadığı görülüyor.

Uçuş sırasında yolculardan birinin ansızın rahatsızlanması uçağın zorunlu iniş yapmasına yol açan en yaygın nedenlerden biri. Uçakla yolculuk edenler genellikle daha yaşlı insanlar olduğundan, acil yardım ve buna bağlı zorunlu inişlerin de artması bekleniyor.

Mecburi inişler

Havayolları uçuş sırasında meydana gelen bu tür olayların sayısını rapor etmek zorunda olmasalar da, 2000 yılında Britanya’da yapılan bir araştırma her 1400 yolcudan birinde böyle bir duruma tanık olunduğunu ortaya koyuyor.

A.B.D’de kısa bir süre önce yapılan bir başka araştırma da, uçuş sırasında meydana gelen bu tür rahatsızlıkların %8’inin en yakın havaalanına zorunlu inişle sonuçlandığını gösteriyor.

Tıbbi açıdan acil bir durum söz konusu olduğunda uçağın zorunlu iniş yapıp yapmayacağına ve hangi havaalanına iniş yapılacağına pilot karar verir. Pilot bu kararı verirken o sırada uçakta bulunan doktor ya da sağlık uzmanlarının da görüşlerini alır. Ne var ki, pilot yolcunun yaşamını kurtarmaya çalışırken uçağın uygun bir havaalanına inmesini de yeğler. Işte sorun bu noktada ortaya çıkar.

Her yere acil inemez

Dünya üzerindeki havaalanları henüz A380 tipi uçağa uygun olmadıkları gibi, bu dev uçağın gereksindiği altyapının sağlanması da pek kolay değil. A380’in 80 metrelik kanadı Boeing 747 ve 400’lere kıyasla 15 metre daha geniş. Bu yüzden kimi havaalanlarında taksilere ayrılan yol iptal edilerek yeterli bir alan sağlanmaya çalışılıyor. Söz konusu uçaklar daha da ağır olduklarından uçuş pistleri bu ağırlığı kaldıracak biçimde güçlendiriliyor.

Ancak işin en külfetli bölümü terminallerin uyumlu duruma getirilmesi. Bu tür uçaklar için, biri ana güverte öteki üst güverte için olmak üzere, iki yükleme iskelesi bulundurmak gerekiyor. 2006 yılına gelindiğinde ancak 20 havaalanının A380’e uyumlu terminal binalarına sahip olacağı, ancak 2010 yılında bu sayının 60’a çıkacağı belirtiliyor.

A380’e uyumlu havaalanlarının bu denli az olması nedeniyle pilot Boeing 747’lere uygun 200 havaalanından birine zorunlu iniş yapmak durumunda kalabilir. Dünyanın önde gelen 80 havaalanına sağlık hizmetleri veren Medaire şirketinin başkanı Joan Sullivan Garrett,"A380 kuramda 747’lerin iniş yapabildiği tüm alanlara inebiliyor. Ancak A380’in bu tür havaalanlarına zorunlu iniş yapma olasılığını soracak olursanız, bu olasılık neredeyse sıfıra yakın," diyor.

Yetkililer iyimser

Öte yandan Airbus yetkilileri terminal binalarındaki yetersizliğin acil durumlarda herhangi bir sorun yaratmayacağını, iniş için uzak bir pist ve birkaç basamak fazlası olan bir merdivenle olayın çözülebileceğini öne sürüyorlar.

Gelgelelim, kimileri böylesi şipşak çözümlerin sağlıklı olmayacağına inanıyor. Garrett,"Pilot uçaktaki tüm yolcuların güvenliğinden sorumludur," diyor ve uygun olmayan havaalanlarına zorunlu iniş yapılmasının çeşitli güçlükleri de beraberinde getireceğine parmak basıyor.

Tüm bu olumsuzluklara karşın, Airbus’ın dev boyutu havada verilebilecek sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine olanak tanıyor. Yetkililer uçuş sırasında uzaktan tedavi yöntemlerinden yararlanılabileceğine ve uçakta yüksek irtifa konusunda uzman bir hemşirenin bulundurulabileceğine dikkat çekiyorlar.