İnsanlık tarihinin en kara sayfalarından biri olan Müslümanlara yönelik Srebrenica katliamının 10’uncu yılında dün anma töreni düzenledi. Bosna’nın çeşitli kesimlerinden gelen Boşnakların da katılımıyla 50 bin kişiyi bulan törene komşu ülkelerden devlet adamlarıyla ilk kez katliamlara destek veren Sırbistan’ın Devlet Başkanı da katıldı. Tadiç, ‘Balkanlar’da şer çemberini kırmalıyız’ dedi.

TAM 10 yıl önce, 11 Temmuz 1995’de Srebrenica’da Sırp güçler her yaştan 8 bin erkek Müslüman Boşnak’ı katletmeye başladı. Olay ortaya çıktığında, insanlık tarihinin en kara sayfalarından biri de açılmış oldu. Olayın baş sorumluları Bosnalı Sırp General Ratko Mladiç ile Bosnalı Sırpların eski ‘Devlet başkanı’ Radovan Karadziç, 10 yıldır firarda. Lahey Savaş Suçları Mahkemesi, iki kasabı ‘soykırım’ suçlamasıyla arıyor. İzlerine rastlayan çok ama, bulan yok.

İki katilin, radikal milliyetçi Bosnalı Sırplar tarafından saklandığı belirtiliyor. Bölgedeki NATO kuvvetlerinin, Mladiç ile Karadziç’i yakalamak için sürekli arama yaptığı, çaba gösterdiği haberleri geliyor. Ancak tüm bu aramalara karşın iki katilin henüz yakalanamamış olması, beraberinde de bazı soru işaretleri getiriyor.

Binlerce Boşnak, katliamın 10’uncu yılı nedeniyle dün Srebrenica’ya akın etti.

Dün, Bosna’nın çeşitli kesimlerinden yaklaşık 280 otobüsle kente gelen Boşnakların da katılımıyla anma töreni yapıldı. Törene katılanların sayısı, 50 bini buldu.Törende Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Abdullah Gül temsil etti.

ŞER HALKASI

Anma törenine ayrıca, ilk kez Sırbistan Devlet Başkanı Boris Tadiç de katıldı. Tadiç, ‘Bölgede tam güven ve işbirliği oluşturmak için önemli. Balkanlar’da şer çemberini kırmalıyız’ dedi. Katliam sonrası bir Sırp liderin anma törenine katılması, aşırı milliyetçi Sırpların tepkisine yol açtı. Boşnaklar da ‘O gitsin kendi törenlerine katılsın’ diye tepki gösterdi. İngiliz, Fransız ve Hollandalı bakanlar ile ABD’li yetkililer de, Srebrenica’nın bulunduğu Potocari’deki tören için bölgeye geldi. Törene katılanlar arasında Bosna barışının mimarı olarak kabul edilen ABD’nin eski temsilcisi Richard Holbrooke da vardı. Holbrooke, ‘Srebrenica, NATO ve Batı’nın bir yenilgisiydi. Bu bir daha yaşanmasına asla izin verilmemesi gereken bir trajediydi’ dedi.

Srebrenica’nın girişinde yapılan anıt mezara, kimlikleri tespit edilen 14-75 yaş arasındaki 610 kurbanın cesedi defnedildi. Tabutların başında toplanan çok sayıda Müslüman din adamı ile 300 Boşnak ailenin yanısıra, Boşnak lider Süleyman Tihiç’in de katılımıyla cenaze namazı kılındı. 2003 yılında açıldığından bu yana mezarlıkta, toplu mezarlardan çıkarılarak kimliği saptanan 1300’den fazla kurban gömülü bulunuyor.

Katiller ve azizler

RADOVAN Karadzic (üst-orta) ve Ratko Mladic (üst-sağ), başta Srebrenica katliamı olmak üzere BM Savaş Suçları Mahkemesi tarafından aranıyor. 10 yıl geçmesine rağmen iki lidere de ulaşılamazken, Sırp kasaplarının fotoğrafları, Sırp Ordodoksların azizleriyle birlikte anılıyor.