Edip Emil Öymen eeoymen@hurriyet.com.tr

Apple’ın mükemmel bir tasarım ve pazarlama başarısı olarak 2000’lere mal ettiği iPod, ‘ciddi ciddi’ üniversite eğitim aracı oldu. ABD’nin önemli üniversitelerinden Duke, iPod’ları eğitim amacıyla kapsamlı ve programlı bir biçimde kullanan ilk üniversite. Yüksek öğrenime Ekim 2004’te başlayan 1228 öğrenciye üniversite, iPod dağıttı. Amaç, bunların derslerle ilgili olarak kullanılmasını teşvikti. Birinci yıllarını Haziran 2005’te bitiren öğrencilerin, iPod’ları ne amaçla ve nasıl kullandıkları araştırıldı. Sonuçlar, piyasaya çıkalı daha bir yıl olan bu aletlerin, üniversite eğitimi gibi karmaşık ve çok yönlü bir işlemde kullanılabileceğini kanıtladı.

Proje kapsamına alınan 50’ye yakın dersten biri de Türkçe’ydi. Orta derecede Türkçe bilenlere Türk dili ve kültürü hakkında daha kapsamlı eğitim vermeyi amaçlayan Turkish70 için iPod’lara haber bültenleri, şarkılar, filmlerden ses kayıtları, şiirler, öyküler kaydedildi. Ekonomi, Almanca, Yazım teknikleri, Kültürel Antropoloji gibi diğer derslerde olduğu gibi Türkçe’de de amaç, öğrencilere bilgiyi sadece ve ille sınıf ortamında bir öğretici tarafından iletmek değil, tam aksine, öğrencinin, dersi istediği zaman istediği yerde bizzat özümsemesi ve içselleştirmesiydi.

Duke University yönetimi, Ekim’de iPod dağıttığı öğrencilerin, bunları eğitim amacına uyumlu olarak kullandığını 15 sayfalık ‘iPod: Birinci Yılın İzlenimleri’ başlıklı raporunda açıkladı. Öğrenciler, iPod’ları ders sırasında öğreticinin sesini kaydetmek için de kullandıkları gibi, ders konularıyla ilgili mülakat, müzik, ses, bilgi notu da kaydetmişler. Yani kısacası, iPod’u ‘teyp gibi’ kullanmışlar.

Duke’daki bu proje, sadece öğrencinin eline iPod vermekten ibaret değildi. Üniversite, bir çok Amerikan üniversitesinde olduğu gibi, eğitimi ileri teknoloji kullanarak yapmak amacıyla sürekli yenilik üretiyor. Derslerin veriliş biçimi örneğin, ileri teknolojiye uygun olarak değiştiriliyor. Hatta ders içerikleri, ‘akıllı sınıf’ uygulamalarına uyarlanacak biçimde ele alınıyor.

Elbette bütün bu girişim, üniversitenin her şeyden önce bir Bilgi Teknolojisi Birimi kurmasından sonra gerçekleşti. Birim, sadece iPod konusunda değil, üniversitenin bütün bilgi teknolojisi altyapısının eşgüdümünden sorumlu. Bu çerçevede, üniversite öğretim üyelerine, derslerini ve ekstra materyallerini iPod’a aktarılacak biçime nasıl getirecekleri öğretildi. Bu amaçla, 2004 yaz aylarında hocalara iPod’ları dağıtıldı ve ‘alışmaları’ sağlandı. Üniversitedeki bilgisayarlar ile iPod’lar arasında bilgi akışında sorun yaratması olası teknik sorunlar halledildi. Ve Ekim 2004’te proje başladı. Duke, bunu Ekim 2005’te de sürdürecek.