|
Günümüz koşullarında TT’nin satışından elde edilecek gelirin tatmin edici olması beklenemezdi. Verilen fiyat teklifleri, firmaların piyasanın hızla serbestleştirileceği beklentisine göre riski hesaplanmış rakamlardır. Dolayısıyla TK’nın, olası ağlamalara kulağını kapatıp, piyasayı hızla serbestleştirecek düzenlemeleri yapması boynunun borcudur.
Türk Telekom ucuza gitti, pahalıya satıldı tartışmalarının artık hiçbir anlamı yok. Türk Telekom şu anda iyi sayılabilecek bir fiyata satılmak üzere. Bu koşullarda daha iyi bir fiyata satılmasına olanak yoktu. Ama illa satılmalı mıydı, o ayrı bir konu. Yanlış anlaşılmasın özelleştirme karşıtı filan değilim. Sadece Türk Telekom’un, günümüz koşullarında artık satılmasının bir önemi olmadığını düşünüyorum. Bunun nedenlerini taa Nisan ayında, yine bu sütunda ‘Türk Telekom satılmasın’ (tinyurl.com/9wr9v) ve ‘TT’yi ne satalım ne besleyelim’ (tinyurl.com/899nr) başlıklı iki yazımda sıralamıştım.
Bu yazılarda sıraladığım nedenler, özelleştirme sonrasında çok daha önemli hale geldiği için önce kısaca özetleme ihtiyacı duyuyorum.
Türk Telekom yıllar önce, koşullar uygunken, serbestleşme henüz ufukta yokken mutlaka yapılmalıydı. Üstelik o gün, bugünkü fiyattan satılmış olsa bile yine de kárlı çıkardık.
Bunu aradan geçen on yıl boyunca TT’nin ettiği kárın, yıllar içinde iki fiyat arasında oluşan farkı haydi haydi karşılıyor olmasına rağmen söylüyorum. TT 10 yıl önce yaklaşık 20 milyar dolar ediyordu ama aradan geçen 10 yıl içinde 10 milyar doların üzerinde kár da etti. Bu yine de çok önemli değil, TT’nin o yıllarda özelleşmemiş olmasının Türkiye’ye verdiği asıl zarar telekomünikasyon sektörünün hálá daha tam serbest bir piyasa olmaktan uzak kalmasıdır.
Günümüz koşullarında TT ’nin satı şından elde edilecek gelirin tatmin edici olması beklenemez. Çünkü TT satıldıktan sonra Telekomünikasyon Kurumu‘nun (TK) tutumu önem kazanıyor. TT satılana kadar aman değeri düşmesin diye tutuk davranan TK, bundan sonra serbestleşmenin önünü ya açacak ya da açmayacak. TT’yi satın alan özel sektör, serbestleştirmemesi için baskı yapacak. Bu da serbestleşmenin hızını yavaşlatacak. Serbestleşme özelleştirmeden daha önemli olduğu için TT satılmamalı, kendi haline bırakılmalı ama serbestleştirme büyük bir hızla yapılmalıydı. TT zaten birkaç sene daha bu şekilde kár etmeye devam eder, bugünkü satış fiyatını çıkartır, sonra da kendi kendine tasviye olurdu.
TT için teklif veren şirketler, miktarı belirlerken TK’nın tutumunu hesaba katmak, kendileri için en olumsuz senaryoya göre yani TK’nın piyasayı hızla serbestleştireceği senaryosuna göre fiyat teklifi vermek zorundaydılar.
Bugün ortaya çıkan rakamlar, firmaların piyasanın hızla serbestleştirileceği beklentisine göre riski hesaplanmış rakamlardır. Dolayısıyla TK’nın, olası ağlamalara kulağını kapatıp, piyasayı hızla serbestleştirecek düzenlemeleri yapması boynunun borcudur. Gerisi vatana ihanet olur. |
