2000 yılında yapılan son nüfus sayımına göre, 67.8 milyon kişi olan Türkiye nüfusunun yüzde 35.5’i bucak ve köylerde yaşıyor. İşgücüne katılma oranının 48.7 olduğu Türkiye’de erkeklerin yüzde 72.3’ü kadınların da yüzde 25.4’ü işgücüne katılıyorlar.

ÇALIŞAN KADIN KIRSAL KESİMDE DAHA FAZLA

Kırdan kente göçün durdurulamadığı Türkiye’de işgücüne katılma oranı kırda ve kentte farklılıklar gösteriyor. Kırsal kesimde işgücüne katılma oranı yüzde 55.4 iken, kentte bu oran yüzde 43.5’e düşüyor. Kadınların işgücüne katılım oranları karşılaştırıldığında, kentte yaşayan kadınların yüzde 18.5’i, kırsalda yaşayan kadınların ise yüzde 36.7’si işgücüne katılıyor. Kırda tarımsal işlerin hakim olması ve çalışma şartlarındaki farklılık, özellikle kadınların işgücüne katılımında önemli rol oynuyor.

KIRSAL KESİMDE KADININ İŞ YERİ BELLİ TARIM

İstihdamdaki yeri geçmiş yıllara oranla düşüş gösterse de tarımın istihdamdaki payı hala yüksek bulunuyor. 2004 yılında 7 milyon 400 bin kişiyi (yüzde 34) istihdam eden tarım sektöründe, 4 milyon 101 bin erkek, 3 milyon 299 bin kadın çalışıyor. Kırsal kesimde çalışan 6 milyon 716 bin kişinin yüzde 56’sını erkekler, yüzde 87.7’sini kadınlar oluşturuyor. Tarım sektörü kırda işgücüne katılan kadınların tümünü istihdam ediyor.

KADIN ÜCRETSİZ İŞÇİ

Tarımda istihdam edilenlerin işteki durumları istihdam yapısının diğer ülke ve sektörlere göre farklılığını ortaya koyuyor. Ücretli çalışanlar istihdamın yüzde 5’ini oluştururken, istihdam edilenlerin yarısı ücretsiz aile işçisi olarak hane halkının gelirine ortak oluyor. Kadınların ise 81.9’u ücret almadan tarımda çalışıyor. Ev ve işin yakınlığı sayesinde 3.2 milyona yakın kadın çalışan, kentin daha elverişli yaşam koşullarından mahrum bir şekilde tarımla meşgul oluyor.

OKUR YAZARLIK ORANI ARTSADA KADINLAR ÇOĞU HALA OKUMA

BİLMİYOR

Türkiye genelinde son yıllarda okur yazarlık oranının artmasına rağmen, tarımda okur-yazar olmayanların oranı yüzde 18.1. Tarımda çalışanların yüzde 6.1’i diplomasız okur-yazar, yüzde 65’i ilkokul mezunu, yüzde 6’sı orta ve dengi, yüzde 4.4’ü lise ve dengi, sadece yüzde 0.4’ü yüksek öğretim mezunu. Tarıma en yakın olan sektörlerden biri olan inşaat sektöründe ise okur yazarlık oranı yüzde 3’ün altında bulunuyor. Tarımsal istihdamda yüzde 60 paya sahip olan kadınların üçte biri okul yüzü görmemiş.

TARIMDA ÇALIŞANLAR SOSYAL GÜVENLİKTEN YOKSUN

Diğer sektörlere oranla tarım istihdamında yapısal farkı sosyal güvenlikte de ortaya çıkıyor. Tarımda her hangi bir sosyal güvenlik şemsiyesi altında olanların oranı yüzde 9’da kalıyor. İnşaat sektöründe ise bu oran yüzde 35’i aşıyor. Erkeklerde nispeten yüksek olan bu oran kadınlarda yok denecek düzeyde. Tarım sektöründe her türlü sigorta kullanımının yok denecek düzeyde olması ise, çalışanların üretimden elde edecekleri nakdi ve ayni gelire bağlı ve devlet destekli sağlık hizmetlerinden uzak kaldıklarını gözler önüne seriyor.