Hasan TÜFEKÇİ/ YUSUFELİ

Son bir yılda akaryakıt fiyatları yüzde 35-38 oranları arasında zamlandı. Zam dolar bazında ise yüzde 49-61 oranları arasında değişti. Ancak bu zamların 18.8-27 puanlık bölümü akaryakıt üzerinden alınan vergilerdeki artıştan kaynaklandı.

TÜRKİYE’deki akaryakıt fiyatları son bir yılda YTL bazında yüzde 35-38, dolar bazında ise yüzde 49-61 oranları arazında zamlanırken, zam oranlarının bu ölçüde yüksek gerçekleşmesinde en büyük etken özel tüketim vergisi artışları oldu.

2004 yılı Haziran ayı için Akaryakıt Dağıtım Derneği (ADER), bu yıl için de EPDK’nın akaryakıt dağıtımında en fazla paya sahip bulunan sekiz firmanın fiyatlarından yapılan hesaplamaya göre, akaryakıt fiyatlarına YTL bazında son bir yılda yapılan zam oranlarının 18.8-27 panlık kısmı veri artışlarından, geri kalan kısmı ise ham petrol fiyatları ve diğer unsurlardaki artıştan oluştu.

25 Haziran ayı itibariyle son bir yılda, Türkiye’de kurşunsuz benzin fiyatları yüzde 37.9, motorin fiyatı yüzde 46.5, süper benzin fiyatı yüzde 35.2, gazyağı fiyatı ise yüzde 38.2 oranında artış kaydetti. Geçen yıl haziranda 1.89 YTL olan kurşunsuz benzinin pompa fiyatı bu yıl 2.60 YTL’ye, süper benzin fiyatı 1.89 YTL’den 2.55 YTL’ye, motorin fiyatı 1.47 YTL’den 1.15 YTL’ye, gazyağı fiyatı da 1.32 YTL’den 1.83 YTL’ye çıktı.

Akaryakıtta yeni bir fiyatlama sistemine geçildiği bu yıl başından bu yana akaryakıttan alınan özel tüketim vergisi oranlarında artış ya da indirim yönünde bir değişiklik yapmayan hükümet, 2004 yılında bütçe vergi geliri hedeflerini yakalayabilmek için ÖTV tutarlarında önemli artışlar yapmıştı. Bu artışlar da akaryakıt fiyatlarının bugünkü seviyeyi bulmasında büyük rol oynadı.

25 Haziran 2005’te geçerli olan akaryakıt fiyatları içerisindeki vergilerle şu andaki fiyatlar içerisindeki vergiler karşılaştırıldığında, bu dönemde kurşunsuz benzin fiyatında 72 YKr’lik (720 bin lira), süper benzinde 66 YKr’lik (660 bin lira), motorinde 68 YKr’lik (680 bin lira), gazyağında 50 YKr’lik (500 bin lira) artış yaşandı.

Kurşunsuz ve süper benzin fiyatındaki artışın 51 YKr’si, motorindeki artışın 24 YKr’si, gazyağındaki artışın da 24 YKr’si bu ürünler üzerinden alınan özel tüketim vergisindeki artıştan kaynaklandı.

Erdoğan’dan zamlara müdahale sinyali

BAŞBAKAN Tayyip Erdoğan, akaryakıtta son dönemde sıkça yaşanan zamlarla ilgili olarak ‘Akaryakıta altı ay mühlet verdik. Altı ayın sonunda baktık ki buradaki adaletsizliği tam manada meydana çıkarırsak, tekrar yeni bir kanunla akaryakıt işini devlet olarak ele alırız’ dedi. Başbakan Erdoğan, dün Rize’den Emniyet Genel Müdürlüğü’ne ait bir helikopterle Artvin’in Yusufeli ilçesine geldi. Buraya yapılacak baraj nedeniyle bir süre sonra sular altında kalacak olan Yusufeli’ni havadan denetleyen ve yeni yerleşim yeri için Bayındırlık Bakanı Faruk Özak ile birlikte yer tespiti yapan Erdoğan’ın helikopteri yoğun yağış altında Yusufeli’ne indi.