Hafif ticari araçların satışı, Özel Tüketim Vergisi’nin (ÖTV) 1 Haziran’da artacağı endişesiyle Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 40’lık artış yaşadı. 2005 yılının ilk 5 ayında toplam 241 bin araç satılırken bunun 96 bini hafif ticari araçlardan oluştu. Yani satılan her 100 aracın 40’ı hafif ticari oldu.

Kuşkusuz hafif ticari araçlar pazarının büyümesinde sadece ÖTV artışı etkili olmadı. Son yıllarda hızlı bir çıkış yakalayan pazarın büyümesinde en büyük etkenlerden birisi, Türkiye’nin ekonomik büyümesi ve ticari gelişimi oldu. Ayrıca, ülkemizdeki küçük ve orta ölçekli işletme sayısının fazla olması bu tip araçlara olan ilgilinin artmasını sağladı.

8 YILDA BÜYÜK GELİŞME

Hafif ticari araçların payı, 1997 yılı öncesinde pazarın yaklaşık yüzde 15’i iken, günümüzde bu oran yüzde 40’lar seviyesine çıktı. Bu oran 2004 yılında yüzde 35 olarak gerçekleşmişti. Geçen yıl pazarda 698 bin araç satılırken, bunun 246 bin adedi hafif ticari olmuştu.

Hafif ticari araç pazarının bu denli büyük olması tüm firmaların ilgisini Türk pazarına çekiyor ve böylece oldukça yüksek bir rekabet ortamı oluşuyor. Meydana gelen bu rekabet ortamı fiyatlara yansıyarak tüketici lehine faydalı oluyor. Dünya genelinde de hafif ticari araç satışları artan bir trend izliyor. Hafif ticari araçların çok amaçlı kullanıma elverişli olması, satışlardaki artışın başlıca nedeni olarak gösterilebilir.

ÜRETİM DE ARTIYOR

Son yıllarda üretim avantajıyla da hızlı bir çıkış yakalayan hafif ticari araç pazarı, iç pazarda elde ettiği oransal avantajı üretim ve ihracatta da yakaladı. Satılan her 100 aracın 40’ı hafif ticari araçtan oluşurken, üretilen ve ihraç edilen her 100 araçtan 40’ını da hafif ticari araçlar oluşturuyor. 2005 yılının ilk 5 ayında Türkiye’de 373 bin 85 adet motorlu taşıt araç üretimi gerçekleşti. 187 bin 186 adet ile otomobil en fazla üretimin gerçekleştiği alan olurken, 152 bin adet ile hafif ticari araç üretimi otomobilin hemen arkasında yer aldı. Bu da üretilen her 100 aracın 40’ının hafif ticari araç üretimi olduğunu ortaya koydu.

Vergi çıkmazı 1 Ağustos’ta çözülecek

Adım adım Avrupa’nın hafif ticari araç merkezi haline gelen Türkiye’de otomotiv sektörü Nisan ayında Gümrük Müsteşarlığı’nın ÖTV’ye yönelik artış hazırlığı ile büyük bir şok yaşadı. Gümrük Müsteşarlığı’nın, hem insan hem eşya taşımasında kullanılan hafif ticari araçları, binek araç sınıfına sokarak, yüzde 10 olan ÖTV oranlarının yüzde 84’e kadar çıkmasına olanak sağlayan yeni gümrük tebliği Resmi Gazete’de yayınlanınca gerek otomotiv sektörü yetkilileri gerekse hükümet nezrinde oldukça hareketli günler yaşandı.

Sektör yetkilileri, Ankara çıkarması yaparak Maliye Bakanlığı ve Gümrük Müsteşarlığı ile toplantılar gerçekleştirdi ve bu toplantıların sonucunda ortak bir çalışma grubunun oluşturulmasını sağladılar. ÖTV şokuyla ilgili ilk olumlu gelişme, Maliye Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı ve otomotiv sektörü temsilcilerinin oluşturduğu çalışma grubunun konuyu araştırması için düzenlemenin uygulanmasını 1 Haziran’a kadar ertelemesiyle yaşandı. İkinci ve sektör adına en olumlu gelişme ise Mayıs ayı ortalarında çalışma grubunun ÖTV oranlarının eski seviyesinde yani yüzde 10’de kalacağını kararlaştırdıklarını açıklamasıyla yaşandı. Ancak bu kararın sevinci kısa sürdü. Mayıs sonunda ticari araçlardan alınan ÖTV tutarlarını yeniden belirleyen Vergi Kanunu’nun 1 Haziran’a yetişmemesi nedeniyle, Gümrük Genel Tebliği’nin uygulama tarihinde ikinci kez ertelemeye gidildi. Erteleme kararı Resmi Gazete’de yayımlandı ve böylece iptal edilmesi kararlaştırılan tebliğ iki ay daha ertelenmiş oldu.