22/05/2005 <<<önceki gün   bugün   sonraki gün>>>
English
yenibir.com
Genç Hürriyetim
Agora
Gündem
Avrupa Birliği
Dünya
Ekonomi
Spor
Yaşam
Teknonet
Tüm Haberler
Yazarlar
Kültür Sanat
Magazin
Özel Dosyalar
Hava Durumu
Astronet
Televizyon
HÜRRİYET EKLER
Bilim
e.yaşam
Otoyaşam
Seyahat
Pazar
Cumartesi
Cuma
Kelebek
Gündem
22.05.2005
Enis BERBEROĞLU
ABD İmparatoru I. Norton
  
eberber@hurriyet.com.tr
 

İSMİNE ilk kez Red Kit okurken rastladım. Üstelik annemin zoruyla, çizgi roman merakıyla okumayı söktüğüm 1960’ların başında değil, çok daha ileri yaşta. Büyük İmparator albümü (1979) üniversite yıllarımda çıktı.

Maceranın kahramanı İmparator Smith -tıpkı Billy the Kid, Jesse James ve Dalton Kardeşler gibi- gerçek hayatın muzip karikatürüydü.

Red Kit yazar-çizerinin ilham kaynağı Joshua Norton, ABD’nin San Francisco kentine 30 yaşında ve o tarihte servet sayılacak 40 bin dolarla ayak bastı. Tüm parasını pirinç borsasına yatırdı. Beş yıl sonra beş parasız kaldı.

1859 yılında San Francisco kentinde imparatorluğunu ilan etti, I. Norton olarak tarihe küçük bir dipnot düştü.

Ölümüne kadar kaldırımları denetledi, binaları gezdi, kent polisine talimatlar yayımladı. Hatta kendi parasını bile bastı! 1880’de öldüğünde cenazesine 30 bin kent sakini katıldı. Bugün İmparator Norton, San Francisco’da ünlü bir İtalyan lokantasının adı. Norton’un ismi çikolatalı dondurma ve bira markası olarak da yaşıyor.

* * *

Peki ya Nikaragua Kralı William Walker’in adını duydunuz mu hiç? I. Norton’la aynı yıllarda yaşadı. 1.70 m. boyunda, 60 kiloluk bedeniyle iflah olmaz romantikti. Tüm Amerika kıtasının ABD’ye bağlanması gerektiğine inanırdı.

14 yaşında Nashville Üniversitesi’ne girdi, 19’unda doktor çıktı. 20 yaşında avukatlık stajını tamamladı. 23’ünde sağır ve dilsiz bir kız sevdi, bir yıl sonra sevdiğini koleraya teslim etti. Sonra fetih yollarına düştü.

29 yaşında topu topu elli adamla (Ölümsüzler diye anılır) California Körfezi’nin güneyine akın düzenledi, La Paz’ı aldı. Yetinmedi Sonora bölgesini işgal etti. Sonora Cumhuriyeti’ni kurdu, bayrağını çekti.

Walker ikinci seferi Nikaragua’ya düzenledi. İç savaşta tuttuğu tarafı iktidara taşıdı, kendisini Nikaragua Kralı ilan etti. ABD, Walker’ın yönetimini tanıdı ama yardımdan kaçındı.

İngilizler tarafından Nikaragua’dan sürülen Walker ve Ölümsüzler ekibi son şanslarını Honduras’ta denedi. İngilizler tarafından yakalanan Walker, 36 yaşında kurşuna dizildi. (Ayrıntılı ve eğlenceli bilgi için, William Walker’ın yaşamı ve ölümü, Patrick Deville, Sel Yayınları.)

Tarihçilere göre Walker fetihlerinde başarılı olsaydı;

1) ABD Başkanı tüm kıtaya hükmederdi, 2) Ama köleliğin devamından yana olan Walker’ın haritaya eklediği yeni eyaletler, kuzey-güney iç savaşında dengeyi bozar hatta güneyin zaferine bile yol açabilirdi!

* * *

Yakın tarih ve coğrafya kahramanlarına ilişkin hissiyatımız biraz karışık. Kızıl Elma peşinde Tacikistan’da can veren Enver Paşa’nın matemini tutuyoruz. Abdullah Öcalan’a kızıp, Saddam’ın halinden ibret alıyoruz.

30 yıl öncesini Che Guevara örneğini ne kadar da kolay unutuyoruz.

12 Mart’ta Che’nin kitabı yüzünden işkence gören, hapse düşenlerin çocukları bugün aynı gerilla liderinin ikon portresini şortlarında taşıyor. Çünkü Che artık yasaklı değil, marka. Zaten acılar unutulunca geriye ya marka kalıyor veya karikatür. Saddam’a ikincisi kısmetmiş. Çamaşır günü fotoğraflarına bakınca... İlk Körfez savaşından Bağdat hatırası Saddam saatimin antika primi yapması zor gözüküyor. Ne dersiniz?


Enis BERBEROĞLU
Tüm yazıları
    Oktay EKŞİ
  Çözümün alaturkası...
 
    Ertuğrul ÖZKÖK
  Yalancı aynaları kırdığımız gece
 
    Ali Atıf BİR
  Hürriyet’ten sosyal sorumluluk dersi
 
    Bekir COŞKUN
  Formula 1’de ‘ayıp’ önde...
 
    Doğan HIZLAN
  Ajandanızı festivale göre işaretleyin
 
    Emin ÇÖLAŞAN
  İşte size Türk gençliği!
 
    Erkan ÇELEBİ
  İlköğretim çocuğuna ‘klasik’ şiddeti
 
    Gila BENMAYOR
  Arap dünyası değişimin eşiğinde mi
 
    Murat BARDAKÇI
  İşte, 19 Mayıs gerçeği: Bandırma Vapuru’nda tam 48 kişi vardı
 
    Pakize SUDA
  Hayvan hediye edilmez
 
    Yalçın BAYER
  Hasankeyf elden gidiyor
 
    Korkut GÖZE
  Neden gülümsedin
 
    Vedat OKYAR
  İşlerini gördüler
 
    Vahap MUNYAR
  Peşinde kart zampara dolaşan dul kadın gibiyim
 
    Ercan SAATÇİ
  İnteraktif futbol kulübü Fenerbahçe
 
    Togay BAYATLI
  Adam gibi adamdı
 
    Latif DEMİRCİ
  Latif DEMİRCİ
 
    Şükrü KIZILOT
  Bak şu Norveçlinin yaptığına
 
    Ahmet HAKAN
  Bir tuhaflık olmuş
 
Ana Sayfa | Son Dakika | Tüm haberler | Gündem | Dünya | Ekonomi | Spor | Yaşam | Bilim-Teknoloji | Yazarlar
Kültür Sanat | Magazin | Özel Dosyalar | Piyasanet | Hava Durumu | Astronet | Televizyon
İnsan Kaynakları | | Arama+Arşiv | Bize ulaşın | Yardım
© Copyright 2005 Hürriyet
www.hurriyetkurumsal.com