Tekerleği insan mı keşfetti, yoksa doğa mı?

Yanıt: Çok haklısınız, aslında tekerlek biçimi doğada vardır. Doğa, tekerlek biçiminden yaygın olarak faydalanır. Mesela bakterileri düşünün, bilinen bakterilerin az yarısında var olan, hareket etmek için kullandıkları ve flagellum adı verilen kamçısı, esas olarak tekerleğin mekanizmasına dayanır. Bu tirbuşona benzeyen parça, sürekli dönerek bakterinin hareketini sağlar.

Kamçıların her biri, hücre zarına gömülü olan "tekerleğe" bağlıdır ve bu saniyede yüzlerce kez döner.

Şimdi size bir elektrik motorunun da aslında doğa var olduğu ve bakterilerde çalıştığını söyleceğiz: Bu tekerlekleri küçük bir elektrik motoru döndürür. Peki tekerleğin dönmesi içing erekli enerji nasıl sağlanır? Pozitif yüklü hidrojen iyonları, kimyasal enerjiden yararlanarak hücre yüzeyinden dışarı pompalanır. Daha sonra bunlar sürü halinde geriye akarak daireyi tamamlar ve bir motor görevi yerine getirerek tekerleği döndürler.

Flagellum’un çalışma biçimi, aslırda son derece gelişmiş bir nanoteknolojiye örnektir. Hattá sistem de bir de "geri vites" vardır ve mekanizmanın yardımı ile de bakteri yiyeceğini bulur.

Doğada tekerleğin en belirgin örneği, büyük sistem olarak, "amaranthus" denilen horozibiği bitkisidir. Bitkinin toprak üzerinde kalan kısmı saptan koparak rüzgárda yuvarlanır ve tohumlarını yayar.

Ani bebek ölümlerinin nedenleri nedir?

Yanıt: Ani beşik ölümleri, tıbbın üzerinde en çok durduğu olaylardan biri. Bu konuda çok sayıda teori var. Bir zamanlar çocuğu yüzükoyun bile yatırmayın dendi. Bebek kendi kusmuğunda boğuluyor, dendi ve benzer bir çok konu.. bunlar hala geçerli olmakla birlikte, bazı gelişmeler var.

Fakat bazı bilim adamları, ani çocuk ölümlerinde biyolojik bir neden arayıp duruyor. Bu araştırmalardan biri, ani bebek ölümleri konusunda yeni bulgular gündeme getirdi. Şikago Üniversitesi’nden biyolog Jan-Marino Ramirez bu olayın iki yönüne işaret ediyor.

Önce, bu olayda bebek soluk alamaz. Hele böyle bir durumda yastık da hava yollarını tıkıyorsa, beyin yeterli miktarda oksijeni alamayacaktır ve bebek soluğunu normal haline dönüştüremeyeceği için ölecektir.

Ramirez, bir de, ani ölüm sendromu olan çocukta serotonin adı verilen sinir ileticisi kimyasalın beyin hücrelerine doğru dürüst bağlanamadığını işaret ediyor. Burada sinir iletimiyle ilgili bir sorun ortaya konduyor.

Ramirez ve arkadaşları, laboratuvar fareleri üzerinde yaptıkları araştırmada, soluk almayı düzenleyen iki grup nöron buldular. Bunlardan biri normal solunumu düzenliyor, ikincisi soluk almayı denetliyor

Bilim insanları serotonin kimyasalının soluk alma hücrelerini tetikleyen sodyum kanallarını düzenlediklerini buldular. Bu kanallarda bir problem varsa, epilepsi ve kalp hastalıklarında da önemli bir rol oynadığını anlaşıldı.

Ramirez diyor ki: Bu ikisi durum da ani beşik ölümlerine yol açabilir. Doğru dürüst çalışmayan bir serotonin mekanizması soluk almayı da bozabiliyor.. Şimdi sıra başka sorulara geldi. Anne sigara içiyor mu? Bu sinir hücrelerini etkiliyor mu? Anneler bebeklerini sırt üstü yatırmalı. Bu önlem ani bebek ölümlerini büyük ölçüde engelliyor" diyor.