Zeynel LÜLE / BRÜKSEL

25 AB ülkesinin başkenti sayılan Brüksel bölgesi, nüfusunu oluşturan Flamanlar ile Valonlar arasında müthiş bir dil savaşına sahne oluyor. Belçika Hükümeti’nin düşmesi ve erken seçime neden olabilecek kriz, Başbakan Guy Verhofstadt tarafından bugün çözülemezse, başbakanın yarın istifasını sunması bekleniyor. Kriz yüzünden Verhofstadt, Moskova’daki törenlere gidemedi.

AVRUPA Birliği’nin başkenti olan Brüksel seçim bölgesinde Hollanda dilinin bir diyalekti olan Flamanca konuşanlar ile Fransızca konuşan Valonlar arasında dil savaşları kızıştı. Hükümetin düşme tehlikesine karşılık Belçika Başbakanı Guy Verhofstadt, 2’nci Dünya Savaşı’nın sona ermesinin 60’ıncı yıldönümü törenlerine katılmak üzere Moskova’ya gidemedi.

Üç bölgeli bir federasyon olan Belçika’daki kriz, başkent Brüksel’i çevreleyen ‘Brüksel Hal Vilvorde’ (BHV) bölgesinde yaşanıyor. Bu bölge, Flamanlara ait olmasına rağmen, Fransızca konuşan Valonların çoğunlukta olması göz önüne alınarak 1963’de iki dilin de kullanılması sağlanmıştı. Bu anlaşma kolaylığından yararlanan Valonlar, yerel seçimlerde de listelere ‘aday’ olarak girebiliyorlar ve bu adaylara oy verebiliyorlar.

FLAMAN ABLUKASI

Ancak Belçika Meclisine sunulan bir yasa tasarısıyla Flamanlar, Valonların elinden bu kolaylığın alınması gerektiğini kaydettiler. Tasarıda bölgenin Flamanlara ait olduğunu belirterek, Brüksel’in etrafını çevreleyen bu bölgede bundan böyle tüm yazışmalarda kullanılacak dilin ‘Flamanca’ olması, yerel seçimlerde ise Valonların Flaman listelerine aday olmaması ve Valonların Flaman aday ve partilere oy vermesi gerektiğini kaydettiler.

Brüksel Hal Vilvorde bölgesi, Brüksel’i çevreleyen bölge olması nedeniyle Fransızca konuşan Valonların yoğunlukta olduğu bölge olarak biliniyor.

Belçika’da bu durum, başkent Brüksel’in dört bir tarafının ‘Flamanlar tarafından abluka altına alınması’ olarak nitelendirildi. Flamanların bu girişimi, Brüksel’in ‘uluslararası’ özelliği olması ve de bu bölgede Fransızca konuşan Belçikalıların çoğunlukta bulunması nedeniyle yaptığını belirten ve bu durumu ‘Brüksel’i ele geçirme operasyonu’ olarak niteleyen Belçikalı aydınlar da gazetelere ilan vererek ‘soruna acilen çözüm’ talep etti.

Sorunun çözümü için büyük çaba harcayan Guy Verhofstadt, dün Moskova gezisini iptal etti ve tüm parti başkanlarıyla bir araya geldi. BHV krizine bir çözüm bulunmaması halinde Başbakanın yarın istifa edebileceği belirtiliyor.

Üç bölgeli ülke

Meşruti krallıkla yönetilen 11 milyon nüfuslu Belçika’nın yüzde 58’i Flaman, yüzde 31’i Valon ve yüzde 11’i de Alman ve diğer etnik kökenlilere ait. Yüzde 75 Katolik, yüzde 25’i de Protestan.

Ülke, Flaman Bölgesi’nde 5, Valon Bölgesi’nde de 5 olmak üzere 10 eyalete ayrılmış durumda. Anayasası 7 Şubat 1831 tarihinde kabul edilmesine rağmen, 1970 yılında yapılan bir düzenleme ile idari yapısı değişti; ülke federal ve üç bölgeli hale getirildi. Ülkenin kuzeyi Flaman, güneyi Valon ve ortada ise Brüksel bölgesi bulunuyor. Her üç bölgenin hükümeti ve parlamentosu var. Ayrıca Federal hükümet, Parlamento ve Senatosu bulunuyor.