Ferai TINÇ

ABD Dışişleri Bakanı Rice’ın Irak koordinatörü Jones, ‘Türkiye’nin PKK ile mücadelesine her zaman destek verdik. Ama Irak’ta PKK bizim etki alanımız dışında. Ülkenin ücra köşelerinde. Oralara ne bizim ne de Irak güvenlik kuvvetlerinin gücü yetiyor’ dedi.

ABD’nin yeni Irak özel temsilcisi Büyükelçi Richard Jones, ABD’nin Irak politikasında yeni bir dönemi başlatmak üzere çıktığı Ortadoğu ve Avrupa gezisinde Türkiye’ye de uğradı. Yeni dönemde, Avrupa Birliği ve Irak’ın komşuları ile daha fazla işbirliği içinde olacaklarını, daha çok danışarak hareket edeceklerini söyleyen Jones, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Ürdün’den sonra geldiği İstanbul’da sorularımızı yanıtladı.

İncirlik ve Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerde ortaya çıkan gerginliklere ilişkin sorulara, ‘Benim dosyamda bu konular yok’ diyen Büyükelçi Jones, dosyasındaki konular hakkında açık konuştu.

ETKİ ALANIMIZDA PKK’YI ENGELLİYORUZ

Her şeyden önce PKK konusunda çok kararlı olduğumuzu söylemek istiyorum. Türkiye’nin PKK’ya karşı mücadelesinde uluslararası alanda en fazla desteği biz verdik. Çok uzun zaman önce PKK’yı terör örgütü ilan ettik. Avrupalıları da ikna etmek için çalıştık. Dünyanın her yerindeki PKK üyelerinin yakalanmasında Türkiye’ye yardımcı olduk. Evet bugün PKK Irak’ta faal. Ama bu faaliyetler, Irak’ta bizim güçlerimizin bulunmadığı ücra bölgelerde. Buralarda Irak güvenlik güçleri de yok. Bu yüzden gelen raporların doğruluğu, PKK’nın gücüne ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında karar vermek çok zor.

Ama gücümüzün olduğu bölgelerde PKK’nın faaliyetleri konusunda bilgi aldığımızda bu faaliyetlere son vermek için elimizden geleni yapıyoruz.

Ayrıca, bu konuyu biz Iraklı siyasi liderlerle her zaman konuşuyoruz. Onlar pozisyonumuzu biliyor. Hatta birçok Iraklı Türkiye’nin endişelerini paylaşıyor. Irak hükümeti ile Türkiye ve bizim aramızda PKK konusunda üçlü temaslar sürüyor. Önümüzdeki dönemde bu süreci daha da aktif bir hale getirmek niyetindeyiz.

TÜRKİYE’NİN KATKISI BÜYÜK

Türkiye’nin Irak’ta istikrara ve ekonomik gelişmeye çok büyük katkıda bulunduğunu düşünüyorum. Geçen yıl ticaret 2 milyar doları buldu. Uzun vadede biz Irak’ın Türkiye ile çok yakın ilişkilerinin olmasını istiyoruz. Irak’ın komşuları için istikrarsızlık kaynağı olmasını istemiyoruz. Bunu Iraklılara açıkça söylüyoruz. Aynı zamanda Irak’ın komşularından demokrasi sürecini desteklemelerini, bu sürece müdahale etmemelerini, sınırlarını iyi denetlemelerini istiyoruz. Bir başka önemli konuda Irak’ta bölgesel ya da toplumlar arası ayrımcılık yapmadan ilişki kurmalarını istiyoruz komşu ülkelerden. Irak’ta toplumsal bütünlüğün desteklenmesi, toprak bütünlüğünün de garantisidir.

İsyan süresi ortalama 9 yıl

Büyükelçi Jones, ABD’nin çekilme takvimiyle ilgili soruya şu yanıtı veriyor: ‘Bir isyanın süresi ortalama dokuz yıl. Evet seçimlerden sonra olaylar azaldı ama, isyanın bir gecede sona ereceği hayalini de kurmuyoruz. Silahlı unsurlar demokratik süreç içine girdiklerinde ayaklanma sona erer.’

Etnik değil, coğrafi federalizmden yanayız

Irak’ta hükümet kurulunca Anayasa çalışmalarına başlanacak. Irak’ın geleceği konusunda yeni Meclis ve Irak halkı karar verecek. Ama bizim pozisyonumuz da açık. Irak’ta demokrasi, toprak bütünlüğü ve coğrafi federalizme bağlıyız. Kürtleri kayırdığımız iddialarına karşı yanıtımız şu, Irak politikamız kesinlikle etnik temele dayalı değil. Kimseye, başkalarının sırtından lütufta bulunmuyoruz. Irak’taki bütün toplumlarla yakın ilişkilerimiz var.

Kerkük, hiçbir bölgesel hükümete bağlanamaz

Yeni Anayasa, geçici Anayasa’nın ilkelerine uygun yapılacak. Geçici Anayasa’nın 53’üncü maddesine göre Kerkük ve Bağdat hiçbir bölgesel hükümete bağlanamaz. Ayrıca 58 madde, Kerkük’ün nihai statüsünün yeni Anayasa’dan sonra belirleneceğini açıkça söylüyor. Kerkük’ün statüsü, tüm Irak halkının kararı olmalı. Türkmenlerin iddialarını biliyoruz. Seçimlerden önce bazı nüfus değişikliklerine ilişkin raporlar aldık. Güç dengelerinin etkilendiği iddialarını da duyduk. Ama diğerleri de evlerine döndüklerini söylüyor. İki tarafın söylediğinde de gerçek var. Dengenin nerede yattığını bulmak zor.