|
Yıllardır herkes yazar durur. Türk Telekom’u zamanında 20 milyar dolar ederken sattırmayanlar, Türkiye’ye büyük zarar vermişlermiş. Şehir efsanesi gibi yayılan ve genel kabul gören bu iddia acaba ne kadar doğru? Gelin beraber sorgulayalım.
Türk Telekom’un 10 yıl önce 20 milyar dolara alıcı bulacağı iddiasının dayanağı nedir? Türk Telekom’a 10 yıl önce birileri çıkıp 20 milyar dolar teklif etti de, biz mi satmadık? Hayır. Bu sadece tahmini bir rakam ve biraz abartılı bir tahmin. Yine de hadi diyelim TT, 10 yıl önce gerçekten 15-20 milyar dolara alıcı bulabilirdi.
TT’nin bugünkü değerinin 6-7 milyar dolar olduğu söyleniyor. Yani eğer TT 10 yıl önce satılmış olsaydı devletin kasasına bugünkü koşullara göre en kötü olasılıkla 8, en iyi olasılıkla 14 milyar dolar daha fazla para girecekti.
Ancak, TT’yi 10 yıl önce sattırmayanları suçlayanların hesaba katmadıkları önemli bir ayrıntı var. TT aradan geçen bu 10 yıl içinde zarar etmedi ki, sürekli kár etti. TT’nin yıllık ortalama kárı 1-1,5 milyar dolar civarında. Demek ki TT aradan geçen on yıl içinde 10-15 milyar dolar kár etmiş. Bugünkü tahmini piyasa değeri olan 6 milyar doları ekleyin, TT’nin devlete sağladığı değer en kötü olasılıkla 16, en iyi olasılıkla 22 milyar doları buluyor.
Demek ki devlet TT’yi on yıl önce satmamakla en kötümser hesaplamayla 4 milyar dolar ekside, en iyimser hesaplama ile ise 7 milyar dolar artıda. En kötümser hesaplama doğru bile olsa, devlet TT’yi satmayıp elinde tutmaya devam ederse dört yıl daha ekside kalacak, beşici yıldan itibaren TT’yi satmamaktan kárlı duruma geçmeye başlayacak.
Nereden bakarsanız bakın matematik, TT’nin satışının devletin zararına olduğunu ortaya çıkartıyor.
Bugün asıl sorun telekom sektöründe TT’nin hakim konumunun kırılamamış olması, piyasanın serbestleştirilememesidir. Yapılması gereken iş devlet için çok iyi bir gelir kapısı olan TT’yi satmaya çalışmak yerine telekom piyasasını adil rekabet koşullarıyla donatmaktır.
Bu noktada görev Telekomünikasyon Kurulu’na düşüyor. Regülatör konumdaki Telekomünikasyon Kurulu, TT’nin piyasadaki hakim konumuna son verecek düzenlemeleri çok acil bir şekilde yapmak zorunda. Ancak Telekomünikason Kurulu çok yavaş kalıyor. Üstelik aldığı kararları TT’ye uygulatmakta da zorluk çekiyor.
Telekomünikasyon Kurulu’nun bu ataletten bir an önce kurtulması, siyasi otoritenin ise kurulun yaptırım gücünü artırıcı düzenlemeler yapması, TT’nin satılmasından çok daha önemli. |
