|
Yok, şair filan olmadım! 6 Mart 1554’te ölen Piri Reis’i mart ayında anmak için ‘Kitab-ı Bahriyye Denizcilik Kitabı’ndan bazı bilgileri kısaltarak aktardım. Fırtına, rüzgár çeşitleri ve pusula için bundan güzelini de yazamazdım zaten.
Piri Reis’in bu önemli eseri dünyaca selamlanmıştır. Dünya haritası ve Kuzey Amerika haritasının çizimlerindeki mükemmellik, tüm dünyada büyük hayranlık uyandırmakta. Bu kitabı her Türk vatandaşı okumalı. Ben saman kağıdına basılmış 400 sayfalık bir kopyasını 1973 yılında 40 TL’ye satın almışım. Şimdinin eskiyen liraya çevirmek için altı sıfır koyunca 40 milyon TL ediyor, yani bu hesaba göre geçen otuz yıl içinde kitaplar ucuzlamış mı? Büyük denizci ve bilim insanımızı tanımak için bu kitabı okumalısınız...
Herkesi denizden anlar sanma sen
Sakın hepsi anlar sanma işinden
Ey hürmet sahibi deniz ehli ona derler ki
O deniz ilmini tam bilir belki
O bütün mevsimlerin halini bilmelidir
Ayın gökte yürüyüşünü öğrenmelidir.
Her yolda bir mürşidi kamil gerek
Bir denizci ilim ile amil gerek
Öğrenmeli her işi hep noksansız
Ki denizde kazasız yol bulasız
Tedbirden sonra, bırakırlar işi Hakka.
Böylece işleri yürür hep saat ve dakka
Bilmeden hep sormalı bilmediğin
Denizlerin İskenderi olan Pirimiz.
Hep dolaştı bu denizi, biliriz
Bütün denizleri rahatlıkla gezmesinin sebebi
Danışırdı, fikir alırdı görünce bir bileni
İnsanların, bakmaz idi parasına, çuluna.
İşit şimdi fırtınanın aslını
Oluşunu gelişini faslını
Yeldir o, eser gerçi ey yar
Türlü şekil, çeşit çeşit ismi var
Muhalif rüzgar vardır çok sert eser
Yağmur rüzgarı derler kamçılar geçer
Dalga kabarır yay gibi, aşar taşar
Fikirler ve akıllar onu görünce şaşar
Heybetle gemiye dalga bindirir
Dinle gel sana anlatayım bu nedir
Sürer atı istemediği yola
Hak bilir, sonunda ne işler ola
Ya batırır denizde, ya vurur taşa
Ey Allahım, sakın gelmesin bu iş başa
Eğer bir limana girer ise kurtulur
Tövbe eder her şeye asiliği unutur.
Fırtına işte budur söyledim
Kudretimle size tarif eyledim
Dinle şimdi, rüzgarları diyeyim
Onları da size hep bildireyim
Başlıca rüzgarlar ki azizim
Dört tanedir rüzgarlar ki, kaydettim
Biri şarktır ki doğu, öteki kuzey şimal
Biri garptır ki, batı, ötekini güney al
Aslı bu dört rüzgardır ey bahtiyar
Ötekiler bundan olur aşikar
Onun için pusulada bu dördünün çizgisi
Siyah ile kalın çizmek gemicinin adeti
Ki kara çizgi cümlesinin başıdır
Ötekiler hepsi onun eşidir.
Bu dört rüzgar kırımızı ile yazılır
Karayel-Şoluk-Lodos-Poyraz anılır
İşte bunlar da ayrılırlar, sekiz olur yel
Hepsi bunlardır rüzgarlar bil
Bu sekiz de tekrar sekize ayrılır
On altıya bölünür ayrı ayrı karılır
Bu onaltı durmaz ki, artar yine yeniden
Bir onaltı eklenir çizgi çizgi iğneden
Fakat bunlar rüzgarlardan değildir
Otuz iki tanedir tamamı da bunların
Hepsi birden yol bulmakla tanınır.
|