Sanal alemdeki milyonlarca kullanıcıyı reklamlarıyla etkilemek isteyen şirketler, yasal fakat etik olmayan yöntemlere başvurabiliyor. Kullanıcıların ekranlarında izinsiz olarak onlarca pencere açmaktan tutun da, hangi siteleri ziyaret edip ne gibi programlari indirdiklerine kadar pek çok bilgiyi düzenli olarak alıyorlar. Tabi ki bunu yaparken izin almıyorlar. Bedava olarak dağıtılan faydalı programlara yapışık olarak gelen "spyware" ve "adware" isimli programcıklar, zaman zaman içinde en zararlısından virüslerin bile dahil olduğu "malware" (malicious software/kötü niyetli yazılımlar) sınıflandırmasına dahil ediliyorlar.
Önce düşmanını tanı
Ajan programların öncelikli amacı, kullanıcıların İnternet üzerindeki aktivitelerini gözetleyip veriler derleyerek şirketlerin buna göre tüketici profilleri üretmesini sağlamak. Kişinin özel hayatını hiçe sayan bu küçük yazılımlar, kullanıcının sistemine çoğunlukla bedava yazılımlar aracılığıyla yerleşiyor. Çaktırmadan, sinsi sinsi altta çalışıyor. Bu programların çoğu lisans anlaşması metninde belirtilse de, bazen istisnai durumlar ortaya çıkabiliyor. İşin gizlilik kısmı bir yana, genelde kötü bir şekilde programlanmış olan bu yazılımlar sisteminizin genel performansını olumsuz yönde etkileyebiliyor, hatta zarar bile verebiliyor.
Yakala ve imha et!
Demokrasilerde çare tükenmez demişler. Bu arsız programlardan kullanmak için onlarla aynı dilden konuşmak, yani yazılımlarla cevap vermek gerekiyor. "Anti-spyware" adlı bu kurtarıcı melekler sisteminizi güzelce tarıyor, ajanları bulundukları deliklerde tespit edip enseliyor, sonrada ölümcül darbeyi vurup yok ediyor. Fakat deneyimler göstermiştir ki bu taramalardan gizlenen çok akıllı ajanlar da var. Dolayısıyla en iyi yöntem, sağlam bir duvar örmek ve içeriye girenlerle ayrıca mücadele etmek.
Kahraman şövalyeler
En meşhur ajan program zaptiyesi olan "Ad-Aware" (lavasoft.de) tipik bir kullanıcının parazitlere karşı ihtiyaç duyabileceği hemen hemen her türlü özelliğe sahip. Türkçe desteği bulunan "Spybot" (security.kolla.de) ve "Spyware Doctor" (pctools.com) da popüler bir kurtarıcılar olarak aynı ulvi amaca hizmet ediyor.
Eğer program yüklemedeni bu pis işi bir web sitesine yaptırmak istiyorsanız "spywareguide.com"u bir ziyaret edin. Bedava olarak sisteminizi tarayıp bir güzel temizliyor. "Bazooka Spyware Scanner" (kephyr.com) ise yakalama işini yapıyor, ama elimi bulaştırmam deyip temizleme işini kullanıcıya bırakıyor, tabi yolunu göstererek.
Ajanları kapıdan çevirin
Binbir türlü ajan programı olduğu için onları bilgisayara girmeden tespit etmek biraz zor oluyor. Fakat bu konuda başarılı işler çıkaran "Spywareblaster" (javacoolsoftware.com), bilgisayar düşmanı programlar daha bilgisayarınıza bulaşmadan geri çeviriyor, "ne baktın hemşerim" diyerekten. İçeriye girmek konusunda ısrarcı olanları da, bar badigartları misali tekme tokat kovuyor. "Ad-Watch" (lavasoft.de) de boyle bir program, lakin bedava değil diğerleri gibi. Bu programların ajan programları evire çevire silmesi ve kovması hem bilgisayarı hem de içimizi ferahlatıyor.
