|
BRÜKSEL
BRÜKSEL’de kar yağıyor. NATO koridorları Bush’un ziyaretinin ardından eski sessizliğine kavuşmuş. Ama üç gün önce burada yapılan toplantının yankıları hálá sürüyor. NATO kulislerinde kulağıma gelen zirve sonrası değerlendirmeler ilginç.
Brüksel Zirvesi aslında, tarihi İstanbul Zirvesi’nin devamı olarak görülüyor.
NATO Genel Sekreteri de Hoop Scheffer’in yardımcılarından Jamie Shea, dün Brüksel’de NATO karargahında yaptığımız görüşmede, ‘NATO’nun şanlı bir geçmişi oldu, şimdi şanlı bir gelecek için çalışıyoruz’ diyordu.
NATO’nun geleceği hálá çok belirli değil. Ama Irak konusunda sağlanan ilerlemeler bu yolda umut verici olarak değerlendiriliyor.
Brüksel Zirvesi, Irak savaşı sırasında yalnız kalan Washington’un, bu ülkeyi yeniden inşasında NATO’dan istediği desteği bulmaya başladığını gösteriyor.
* * *
NATO Merkezi’nde görüştüğüm yetkililere göre, NATO’nun Irak ile ilgili olarak dört noktada toplanan isteklerine bütün üyelerden olumlu yanıtlar gelmesi bunun göstergesi.
Dört noktada alınan önemli kararlar şunlar:
Ağustos’tan itibaren, Bağdat’ta güvenli bölgede Irak güvenlik güçlerinin eğitimini yapan 111 NATO yetkilisinin sayısı, NATO üyesi ülkelerin daha fazla katkıda bulunma kararlılığı ile 360’a yükseldi. Böylece NATO’nun önümüzdeki bir yıl için ön gördüğü hedef karşılanmış oldu. Irak’ta 10 ülke eğitim veriyordu şimdi bu sayı 15’e yükseldi.
Güvenlik görevlilerinin Irak dışında eğitimleri için, Fransa ve Almanya dahil Avrupa Birliği’nin, Amerika’nın Irak politikalarına en fazla şüpheyle bakan ülkeleri de sorumluluk üstlenmeyi kabul ettiler. Örneğin Fransa Ürdün’de eğitim verecek.
NATO fonu için katkı fazlasıyla bulundu. NATO Sözcülerinden Carmen Romero, ‘Biz 3.4 milyon euro istedik, 21 ülke katkıda bulunacağını açıkladı ve şimdi bir yıllık harcamalarımız için 4 milyon euro sağlanmış oldu fona’ diyor.
Askeri malzemenin koordinasyonuna katkıda bulunan ülkelerin sayısı arttı.
Bütün bunlara bakıldığında, ABD’nin Irak’tan çıkma stratejisini hayata geçirmeye başladığını görmemek mümkün değil. Öyle ya geçen yıl bu zamanlarda, ABD NATO gündemine Irak’ta aktif olarak görev alma konusunu getirmişti. Washington’un bu talebine hiç de sıcak bakılmadığını hatırlatmaya gerek var mı?
NATO yetkilileri, ‘Siyaset değişikliğine Irak seçimleri yol açtı’ yorumunu yapıyorlar.
* * *
TÜRKİYE ile Amerika arasında, her iki tarafta bazı çevreler tarafından abartıldığına inandığım derin ‘imaj’ sorunu yaşanırken, Türkiye de Irak’ın yeniden inşasına katkısını arttıran ülkeler arasında yer alıyor. Ankara’daki Barış İçin Ortaklık tesisinde Iraklı üst düzey güvenlik görevlilerinin eğitilebileceği teklifi yapıldı. Aslında bu teklif hep masadaydı ama Washington Irak içinde daha etkili bir NATO gücünün örülür hale gelmesi için ‘dışarıda’ eğitim formüllerine sıcak bakmıyordu. Şimdi 120 ile 150 arası Iraklı Türkiye’de eğitilecek. Bağdat’ta güvenli bölge içindeki NATO karargahındaki 1 olan Türk subay sayısı 5’e kadar arttırılabilecek. Ve hepimizin bildiği gibi Türkiye, Irak fonuna 100 bin Euro katkıda bulunacak.
Bunlar iyi de bana göre yeterli değil. Türkiye’nin Irak’ın yeniden inşasında daha aktif bir rol alabileceğini düşünüyorum. Çünkü bu artık, bir NATO misyonu. Ve ABD’nin bölgeden çıkışını hızlandıracak bir faaliyet. Irak içinde eğitimin zorlukları, siyasi polemiğe neden olabilecek sıkıntıları var. Ama mesela Habur’da daha büyük bir eğitim kampı kurulması düşünülemez miydi? Irak ile Türkiye arasında savaşla başlayan süreçte Kürt meselesinden Kerkük atışmasına kadar birçok sorun yaşandı. Irak’ın yeniden yapılandırılmasında uluslararası kamuoyu ile birlikte alınacak daha aktif bir rol, bu sorunların aşılmasına da olanak sağlayabilir.
Brüksel Zirvesi’nin bir başka önemli konusu da Transatlantik ilişkiler. Avrupa ile ABD diyalogu sağlandı mı? Bu sorunun NATO kulislerinden yanıtını sonraki yazıya bırakıyorum. |
