2003 yılında imzalanan Ottowa Anlaşması'nın kara mayınları sözleşmesine göre, Türkiye dokuz yılda bütün kara mayınlarını temizlemek zorunda. Ancak Türkiye'nin elinde nerelerde mayın olduğunu gösteren bir harita bile yok.
Bu nedenle Genelkurmay Başkanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu'na
(TÜBİTAK) bir mayın dedektörü geliştirmesini istedi.
TÜBİTAK, yedi yıldır sürdürdüğü proje ile dünyanın en gelişmiş mayın dedektörlerinden birini geliştirdi.
30 KİŞİLİK EKİP ÇALIŞTI
TÜBİTAK'ın geliştirdiği mayın dedektörü, 30 kişilik bir ekip tarafından geliştirildi.
TÜBİTAK Bilişim Teknolojileri Araştırma Enstitüsü Müdürü Ersin Tulunay, mayın hakkında bilgi vererek, "bir özellik de koku duyargasını da doğrulyayıcı olarak kullanıyor olması. Metalik olmayanlar kimyasal içeriği nedeniyle kokuyla ayırdedilebiliyor" dedi.
Akıllı dedektör, dünyada üretilen diğer dedektörlerle rekabete girmeye hazır. Dedektörün diğerlerinden farkı, yapay zekâya sahip olması, metalik ve metalik olmayan mayınları aynı anda tespit edebilmesi.
Dedektörün en önemli özelliği ise, koku duyargasını da doğrulayıcı olarak kullanıyor olması, yani koklama özelliğine sahip olması.
TÜBİTAK'ın geliştirdiği mayın bulma cihazı sayesinde, mayın çıkarma çalışmaları daha hızlı ve güvenli bir şekilde yapılmış olacak.
TÜRKİYE'DE 1 MİLYONA YAKIN MAYIN VAR
Türkiye'nin tüm sınırlarına döşenen mayın sayısı 1 milyona yakın. Bunların sadece 630 bini, hala Suriye sınırında bulunuyor. Bu kadar çok mayın döşenmesinin nedeni ise mayının dünyanın en ucuz silahlarından biri olması.
Bir mayın sadece 2 dolara mal oluyor, 75 yıl toprakta etkin olarak kalabiliyor. Ama tek bir mayını temizlemenin maliyeti 500 ile bin doları buluyor.
Genelkurmay Başkanlığı Veri Toplama Merkezi'ne göre, 1993-2003 arasında, 299 asker ve 289 sivil mayın patlaması nedeniyle yaşamını kaybetti, bin 524 asker ve 739 sivil de aynı nedenle yaralandı.
CİHAZ SİVİL AMAÇLAR İÇİN DE KULLANILACAK
Sadece cihazın yazılımında değişiklikler yaparak arkeolojik kazılarda kullanılması mümkün. Cihaz, yeraltı görüntüleme radarı olarak da kullanabiliyor. Eskiyen kablolar, su boruları bu cihazla tespit edilebiliyor.