Irak’ta çoğunluğu oluşturan Şiiler arasında din adamlarının güçlü etkisi ortadayken, yeni yönetimde mollalar yerine laiklere yer verileceği ileri sürülüyor. Birleşik Irak İttifakı çatısı altında birleşen Şii gruplar, İslam’a sadece destekleyici rol vermek konusunda görüş birliğine vardılar.

Şii Dava Partisi’nin kıdemli lideri Adnan Ali, ‘Hükümette türban olmayacak. Herkes bu konuda hemfikir’ dedi.

IRAK’ta 30 Ocak’ta yapılacak parlamento seçimlerine kısa bir süre kala, ülkede çoğunluğu oluşturan Şiiler, kurulacak yeni yönetimin başbakanının bir molla değil, laik bir kişi olması konusunda anlaştı.

Birleşik Irak İttifakı adlı koalisyon çatısı altında birleşen birçok Şii grup, böylece İslam’a sadece destekleyici rol vermek konusunda görüş birliğine varmış oldular. Şii Dava Partisi’nin kıdemli lideri Adnan Ali, ‘Hükümette türban olmayacak. Herkes bu konuda hemfikir’ dedi.

Şii liderler, yeni seçilecek hükümette mollaların görev almaması konusunda da aralarında gayrı resmi bir anlaşma bulunduğunu söylediler. Söz konusu anlaşmalarda, Şii siyasi liderliğine giderek hakim olan laik görüşün önemli rol oynadığı ifade ediliyor. Bu gelişme, ülkede söz sahibi olan ve son derece güçlü dini hiyerarşinin ülke yönetiminden dışlanması anlamına geliyor.

Anlaşmaya sadık kalındığı takdirde, ülkenin güçlü Şii dini liderlerinden ve adı başbakanlık görevi için sık sık zikredilen Abdül Aziz el Hakim de, geri plana itilecek.

İran’ın da Şiilere, İran modelini benimsememeleri mesajını verdiği öne sürülürken, Şii liderler, laik söylemlerini ‘Irak halkının İslami bir yönetimi kabul etmeyeceği’ tezine dayandırıyorlar. Bir diğer önemli neden olarak da, ülkedeki ABD işgalinin, İslami yönetimin herhangi bir biçiminden rahatsızlığını dile getirmesi ve bu tutuma Kuzey Irak’taki Kürt liderlerin destek vermesi gösteriliyor.

EL SADR DESTEKLEMİYOR

Mollaların Şii halk üzerinde kesin bir hakimiyeti bulunurken, Sünnilerde de onlar kadar belirleyici olmasa da hocaların, imamların gözle görülür bir etkisi bulunuyor. Özellikle dini grupların parti adı altında birleşmeleri, bu etkiyi daha da artırıyor. Örneğin, asi Şii dini lider Mukteda el Sadr, seçimleri desteklemeyeceğine dair işaretler veriyor. El Sadr, seçimleri boykot etmese de desteklemediğini belli ediyor. Bu, El Sadr yanlılarının da seçimi boykot edeceği anlamına geliyor. Sadr yanlıları, ‘seçim değil, elektrik istiyoruz’ diye tepkilerini ortaya koyuyorlar.

Irak’taki en büyük Sünni partisi olan İslam Partisi, seçimlere katılmıyor. Şiddet sona erdirilmeden seçimlere karşı çıkan İslam Partisi’nin katılmayacak olması, Sünnilerin iradesinin tam olarak sandığa yansımaması sonucunu vereceğinden, seçimlere gölge düşeceği yorumları yapılıyor.

Din adamlarının büyük etkisi ortadayken, Irak’ta ne tür bir laik yönetim kurulacağı da merak konusu.

Sistani istediği için oy verecekler

Saddam’ın devrilmesinden sonra ülkede İslam ve din adamları, yeniden yükselen değer oldu ve güçlendi. Özellikle de seçim tarihi yaklaşırken, dinin etkisi kendini giderek daha çok göstermeye başladı. Nitekim, özellikle Şiiler arasında Büyük Ayetullah Ali el Sistani, Irak seçimlerinin kilit ismi haline geldi. Seçimlerde aday olmamasına karşın Sistani, Şii partilere yakınlaştı. Şiilerin yaşadığı yerlerde duvarlar onun posterleriyle kaplı. Birçok Şii, ‘El Sistani söylediği için oy kullanacağız, onun işaretini bekleyeceğiz’ diyor.