Araştırmacı-yazar Mustafa Sönmez, en büyük 20 kent arasında güvenlik ligi oluşturdu. İstanbul’da öldürülme olasılığının milyonda 89 olduğu belirtildi. Sönmez’e göre en güvensiz olan kentlerin başında İstanbul, Antalya, G.Antep ve Mersin geliyor. İstanbul’un, nüfusa göre cinayet ve oto hırsızlığında birinci olduğunu belirten Sönmez, Antalya’nın ise gasp ve hırsızlıkta İstanbul’u geçtiğine işaret etti.
Sönmez’in "Büyük Kentler ve Güvenlik" başlıklı araştırması, nüfusu 1 milyonu aşan 20 büyük kentin suç verilerinden hareket ederek en güvenli ve en güvensiz büyük kent sıralamasını ortaya çıkardı. Araştırmada 2003 tahmini büyük kent nüfusları ve o kentteki suç verileri kullanılarak nüfusa düşen olay sayısı dikkate alındı ve sıralama bu ölçüte göre yapıldı.
Buna göre, 20 büyük kent içinde İstanbul, Antalya, G.Antep ve Mersin en güvensizler olarak ortaya çıkarken, Trabzon, Şanlıurfa, Kahramanmaraş ve Konya en güvenli ve huzurlu büyük kentler sıralamasında ilk sırada yer aldı. Araştırmada öne çıkan sonuçlardan bazıları şöyle:
"TERÖR, ASAYİŞ, CİNAYET"
Emniyet Genel Müdürlüğü’nün istatistikleri, Türkiye’de terör ve diğer asayiş olaylarının İstanbul’da yoğunlaştığını ortaya koyuyor. İstanbul 11 milyona yakın nüfusuyla ülke nüfusunda yüzde 15 paya sahip olmasına karşılık, öldürme, oto hırsızlığı, yaralama, gasp, hırsızlık, kaçırma olaylarında oran yüzde 30’lara kadar varıyor.
2003 verilerine göre, öldürme vakaları en çok İstanbul, Mersin ve Adana’da yaşandı. En az öldürme ise Trabzon, Bursa ve K.Maraş’ta görüldü. İstanbul’da 2003 yılında 939 kişi öldürüldü. Bu, 1 milyon nüfusa 89 cinayet demek, başka bir ifadeyle, İstanbul’da öldürülme ihtimali milyonda 89. Bu oran Mersin’de milyonda 66, Adana’da milyonda 63. Buna karşılık öldürülme ihtimali Trabzon’da milyonda 11, Bursa’da milyonda 20’ye kadar düşüyor.
GASP
Cana kastta İstanbul ve Çukurova öne çıkarken malın gasp edilmesinde Antalya’nın birinci büyük kent olduğu dikkati çekiyor. Antalya’da 2003 yılında 311 gasp olayı yaşanmış. Bu, milyon nüfusa 172 gasp demek. Başka bir ifadeyle, Antalya’da yaşayan birinin gasba uğraması milyonda 172 ihtimal. Antalya’yı milyonda 152 ile İstanbul ve 91 ile Gaziantep izliyor. Buna karşılık gasp olaylarının nüfusa göre en düşük olduğu kentler Kayseri, İzmir ve Konya olarak dikkati çekiyor. Kayseri’de gasbedilme ihtimali milyonda 20’ye kadar düşüyor.
HIRSIZLIK
Nüfus başına düşen hırsızlıkta da Antalya 20 büyük kent arasında ilk sırada. Antalya’da 2003’te 8334 hırsızlık olayı yaşanmış. Bu 1 milyon nüfusa 4615 hırsızlık demek. Daha sadeleştirilmiş bir deyişle Antalya’da yaşayan her bin kişiden 5’i hırsızlık gibi bir hadise ile yüz yüze gelebiliyor. Bu durum, Gaziantep’te binde 4, İstanbul’da da binde dörde yakın. Buna karşılık en az hırsızlık vakaları Trabzon, Ş.Urfa ve Samsun’da görülüyor. Trabzon’da her on bin nüfusa düşen hırsızlık 4 dolayında.
OTO HIRSIZLIĞI
Oto hırsızlığında ise İstanbul açık ara birinci durumda. 2003’te 17 bine yakın oto hırsızlığı suçunun işlendiği İstanbul’da her 100 bin kişiye 16 oto hırsızlığı suçu düşüyor. Bu suçta ikinci sırada İzmir’in. Oto hırsızlığının en az görüldüğü büyük kentler ise Güneydoğu kentleri.
YARALAMADA ANKARA ÖNDE
Yaralama vakalarında ise Ankara’nın ilk sırayı alıyor. Ankara’da 2003’te 6114 yaralama olayı yaşanmış. Bu milyon nüfusa 1453 yaralama olayı demek. İkinci sırayı Mersin, üçüncü sırayı Kayseri almış görünüyor. En az yaralama vakaları Manisa, Hatay ve Ş.Urfa’da görülmüş.
ANTALYA, İSTANBULLAŞIYOR
İstanbul, nüfustaki yüzde 15’lik payına göre suçluluğun yüksek olduğu bir metropol. Nüfusa göre, öldürme, gasp, soygun, hırsızlık, yaralama, fuhuş hep İstanbul’da daha çok yaşanmış, yaşanıyor. Ancak hemen ikinci sırayı Antalya’nın alması da oldukça önemli bir olgu. Antalya’nın hızla İstanbullaşmakta olduğunu söylemek abartı değil. Özellikle mala dönük suçlarda Antalya’da hızlı bir tırmanış olduğu gözlemlenebiliyor."
