Emre Kütükoğlu

Koç Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Görevlisi


2004 yılı başlarından beri aralıklarla, DNS sunucuların hizmet kalitesini değişik yollarla test ediyorum. Gördüğüm kadarıyla, Türkiye’deki kamuya ait DNS sunuclarında ciddi sorunlar var. Bu sunucuları iki grupta incelemek doğru olur:

Birincisi, günden güne genişleyen TTnet abone kitlesinin DNS hizmetini üstlenen, ns1.ttnet.net.tr gibi son kullanıcıya yönelik olanlar. Bu sunucular, TTnet aboneleri her değişik web adresi yazdığında, veya web sayfasındaki bir bağlantıya tıkladığında, bilgisayarlarının IP adresi öğrenmek için baş vurduğu sunucular. Bu DNS sunucuları aylardır çok kötü durumda. Bunların bilgisayarlarımız için sürekli bağlanılabilir durumda olmaları gerekirken, ns1.ttnet.net.tr adındakinin bir saat içinde 800 kez bağlantısının kesildiğine şahit oldum. Bir saatte 3600 saniye olduğunu unutmayın! Bazı kesintiler bir-iki saniyeyi geçmezken, bazıları dakikalarca sürebiliyor. Öte yandan gönderilen taleplere cevap vermeme oranına da bakıyorum. Örneğin ns1.ttnet.net.tr sunucusu son birkaç gündür kendisine gönderilen taleplerin toplam yüzde 25-40’ını cevapsız bırakıyor.

Bir de TTnet abonelerinin hangi DNS sunucusuna bağlandıkları konusu var. DNS sunucularının sayısının toplam kullanıcı sayı ve kapasitesi ile doğru orantılı olarak artırılması gerektiği sanıyorum açıktır. Ayrıca DNS sunucusu bilgisayarımız için ne kadar kısa sürede erişilebilir bir noktadaysa, web sayfası açma süremiz de o kadar kısalacaktır.

Gerek çevirmeli bağlantıda olsun, gerekse ADSL veya kablo bağlantısında olsun, İnternet oturumumuz ilk açıldığında bağlandığımız hizmet sağlayıcı bilgisayarımıza kullanmamızın uygun olduğu iki DNS sunucusunun adresini gönderir. Istanbul’da TTnet üzerinden bağlantı kurulan birkaç noktada inceledim, gönderilen DNS sunucu adreslerinin ikisi de Ankara’da bulunuyor. Istanbul-Ankara arasındaki bağlantı hızlı olduğu için bu ciddi bir performans sorunu yaratmıyor. Ancak yine olası arızada ne olacağı hiç düşünülmüyor gibi geliyor bana. Zira İstanbul-Ankara bağlantısında oluşacak bir arıza, İstanbul’daki TTnet kullanıcılarının DNS hizmetinin tamamen kesilmesi, dolayısıyla İstanbul içi ve yurt dışı sitelerine erişememesi sonucunu doğuracaktır.

Kamuya ait ikinci tür DNS sunucular, Türkiye’ye ait (sonu .tr ile biten) alan adlarının tutulduğu ODTÜ’deki ns1.metu.edu.tr gibileri. Bu sunucular, yurtiçinde ve yurtdışında tr uzantılı alan adlarında en yetkili bilgi kaynağı kabul ediliyor. Son kullanıcıların öncelikle faydalanacakları DNS sunucular değil bunlar. Ancak, son kullanıcıların hizmet aldığı DNS sunucuları bunları otorite kabul ediyor, bilmedikleri alan adlarını bu sunuculara soruyorlar. Bunların sorunlarının özellikle yurt dışından Türkiye’ye ait sitelere bağlanma taleplerinde yavaşlıklara da yol açacağını unutmamalıyız.