Tuncer Üney / tuney@hurriyet.com.tr

Türkiye 2005 yılına iki önemli yenilikle merhaba diyor. Birincisi Türkiye’nin Ekim ayında AB ile tam üyelik müzakerelerine başlıyor olmasıdır. AB macerasında önemli bir dönemeci geride bırakarak, uzun ve çetin yeni bir yolculuğa başlıyoruz.

Çoğu kişide iyi mi, kötü mü yapıldığı konusunda kuşkular var. Yönümüzün doğru olduğunu düşünüyorum. Son birkaç yılda yaptıklarımıza bakarak AB’ye girme çabalarının Türkiye’nin ‘nitelikli bir toplum’ olma yönünde katkısı olacağını kolaylıkla söyleyebiliriz. Özeleştiri yaptığımızda ne kadar çok davranışımızı, yanlışımızı değiştirip düzeltmemiz gerektiğini görebiliriz. Öne sürülen koşulları ve kısıtlamaları dert etmiyorum. Sorunlar Türkiye’nin bu müzakere dönemine ne kadar iyi hazırlanıp, bu işi ne kadar ciddi yürüttüğüne bağlı olarak kolayca aşılabilir.

Müzakereler 31 başlık altında yürütülecek. Bunların arasında tek başına ‘bilişim’ diye bir başlık yok. Bilişim, yatay bir teknoloji olduğundan zaten hepsinin içinde var. Ayrıca, bir çok kişiyle birlikte bu köşenin okuyucuları da, ‘e.Avrupa Eylem Planına’ koşut olarak Türkiye’nin bir e .Dönüşüm Türkiye Projesi başlattığını ve bilgi toplumu olma yönünde çalışmalarını 2000 yılından beri sürdürdüğünü biliyorlar. Bilgi toplumu olma yolunda, müzakere edilecek diğer 31 konuya göre birkaç yıl önde olacağımız söylenebilir. Yeteri kadar hızlı gitmese de bu alanda yapılan uyum çalışmalarında belirli bir yol alınmış bulunmaktadır. 2005 yılından itibaren bu çalışmaların daha da hızlanacağını düşünüyorum.

FIRSATLAR KAÇMASIN

Hayatımıza giren ikinci yenilik ise 1 Ocak 2005 gününden itibaren Yeni Türk Lirasını (YTL) kullanmaya başlayacak olmamız. Bu değişim kuşkusuz ekonomimizin istikrara kavuşmasının ve hayat pahalılığı artışının yavaşladığının ve kontrol altına alındığının bir göstergesi. Ben bilgisayarlar açısından konunun önemine değineceğim. Başta bankalar olmak üzere parasal açıdan işlemleri yoğun olan kurum ve kuruluşlar, yeni yıldan itibaren müşterilerine her iki para birimi ile de hizmet verebilmek için sıkı çalıştılar. Hazırlıklarını tamamladılar. Kullandıkları yazılımları gözden geçirdiler, gerekli değişiklikleri yaptılar. Veritabanlarını yeniden tasarladılar. Sınamalar yaptılar. Önemli bir aksaklık olmadan bu geçişin başarıyla gerçekleşeceğine inanıyorum. Yılın ilk gününden itibaren YTL kullanmaya başlayacağız.

Paradan 6 sıfır atılmasının diğer toplumsal ve ekonomik getirileri yanında bilgisayar sistemlerinin çalışmasına da olumlu etkileri olacaktır. Saklanacak ve üzerinde işlem yapılacak parasal bilgilerin küçülmesi nedeniyle, işlemler hızlanacak, yani bilgisayarlarımızın işlem gücü sanal olarak artmış olacak, hem de bilgileri saklamak üzere kullandığımız alanlarda tasarruf sağlanmış olacak.

DETAYLARÇOKÖNEMLİ

Parasal bilgilerin gösterimi konusunda dikkatinizi çekmek istediğim bir başka nokta daha var: Çoğu yerde parayla ilgili bilgilerin gösterimi sırasında farklı yaklaşımlar sergilenmektedir. Bu gözle çeşitli basılı belgelere baktığınızda kimilerinin kesir kısmını virgül yerine noktayla, üçerli sayı blokları arasını da nokta yerine virgülle ayırdıklarını fark edersiniz. Bu konuda standartlara uyulmaması, yanlış anlamalara ve kimilerinin canının yanmasına neden olabilir. Göstereceğimiz özenle bu standardın yaygınlaşmasına katkıda bulunabiliriz.

Yeni kağıt ve madeni paraların basımı için Merkez Bankası ne kadar yatırım yaptı, bilemiyorum. TCMB.gov.tr adresinde yaptığım araştırmada bununla ilgili bir bilgiye rastlamadım.

Ama tedavüle çıkacak bu kadar paranın basımı için önemli bir miktarda paranın harcandığını sanıyorum. Cüzdan kullanmadan sakladığımız, buruşturup önlüğün cebine koyduğumuz, üzerine yazı yazdığımız, ıslak ya da kirli elle tuttuğumuz, kısacası özenle korumadığımız kirli, buruşuk, yıpranmış eski paralarımızın yerine yenilerini kullanmaya başlayacağız.

Umarım eski paraya yaptığımız bu kötü muameleyi yeni paramıza yapmayıp, onları da kısa sürede kullanılamaz hale getirmeyiz. Basımı için onca paranın harcandığını aklımızdan çıkarmayız. Yeni yılda esenlikler diliyorum.