İngiliz Independent gazetesinin haberine göre, Türkiye, Avrupalı liderlerin müzakereler üzerinde bir dizi zor koşul uygulanmasında anlaşmasının ardından AB ile üyelik görüşmelerini gelecek yıl başlatmaya davet edildi.

Gazeteye göre, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, AB’nin giriştiği en karışık ve tartışmalı genişlemeye ilişkin öneri üzerinde tüm gece çalıştı. Erdoğan anlaşmayı onaylarsa, bu, görüşmelerin başlangıcının en az 10 yıl süreceği anlamına gelecek.

Erdoğan’ın görüşmelerin ne zaman başlayacağı konusuna büyük siyasi yatırım yaptığına dikkat çeken gaçete, "Türkiye’ye ekim ayında belirli bir tarih verilmesi, Türkiye için büyük bir jesttir" diye yazdı.

THE GUARDIAN:"ERDOĞAN GÖNÜLSÜZLÜĞE KIZGIN"

Bir başka İngiliz gazetesi The Guardian’ın haberine göre, Başbakan Erdoğan, "İslami kökleri olan ve batıya bakan hükümet" biçimindeki büyük öneriyi kucaklamakta Avrupa’nın gönülsüz kalmasını kızgın. Onun bu kızgınlığının, Türk üyeliğinin, 1957’de Birliği kuran Roma Anlaşması’ndan bu yana en büyük zorluk olduğunu düşünen pek çok AB liderinin korkularıyla örtüştüğü vurgulandı. Gazetede yer alan bir başka haberde ise İngiltere Başbakanı Tony Blair’in tarihi müzakerelerin başlamasında Dönem Başkanı ülkenin Başbakanı olarak önemli rolü olacağını belirtti.

FT:"TÜRKİYE KIBRIS’I ÇÖZMEYE SÖZ VERDİ"

İngiltere’de yayınlanan Financial Times gazetesi ise Türkiye’nin, uzun zamandır devam eden Kıbrıs sorununu çözmek için söz verdiğini öne sürdü. Gazetede, bunun Brüksel Zirvesi’nde alınacak tarihi karar öncesinde bir iyi niyet jesti olduğu yorumu yapıldı. Gazetede yer alan bir başka yazıda ise Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden Prof. Dr. Hasan Ünal’ın görüşlerine yer verildi. Ünal, Avrupa’nın "bal küpü"nün boşalmaya başladığına işaret ederken, imtiyazlı ortaklığı savunan görüşleriyle dikkat çekti.

BBC:"TÜRKİYE İKİLEMDE"

İngiliz yayın kuruluşu BBC, Türkiye’nin kendisine sunulan öneriyi istemeden reddetme ya da hükümetin beklediğinden daha az cazip durumdaki teklifi kabul etmek arasında ikilemde olduğunu yazdı. Türkiye’niun başvurusu başarılı olursa, AB’nin sınırlarının Orta Doğu’nun içlerine kadar uzanacağı kaydedilirken, Türkiye’nin çoğunluğu Müslüman olan ilk AB üyesi olabileceğine dikkat çekildi.

IHT:"ŞU ANA KADARKİ EN ZOR KOŞULLAR TÜRKİYE’YE"

International Herald Tribune gazetesi, AB’nin Türkiye ile müzakerelerin başlamasına karar vererek, bugüne kadarki en tartışmalı genilşemesi yönüde adım attığını yazdı. Gazeteye göre, Türkler’in Batı Avrupa’ya göç etmesi ve insan haklarıyla liberal reformların izlenmesi gibi koşullar, şu ana kadar AB’ye başvuran bir ülkenin karşılaştığı en zor koşulları oluşturuyor. Ancak Türkiye’nin kabulü yönündeki momentum liderlerin kamuoyuna açıklamaları sonrasında durdurulamaz bir biçimde büyüyor.

VOA:"KAYGI OLSA DA MÜZAKERELER BAŞLAYACAK"

ABD’den yayın yapan Amerika’nın Sesi radyosunun haberinde, Türkiye ile müzakerelere başlanması konusunun AB içinde tartışmalı bir konu olduğuna dikkat çekildi. AB’ye üye 25 ülkenin büyük bir kısmının, Türkiye gibi göreceli olarak yoksul, kalabalık ve ezici çoğunluğu Müslüman olan bir ülkeyi AB’ye almanın, AB’nin karakterini değiştireceğine ilişkin kaygıları olduğuna dikkat çekildi. Ancak AB’nin, müzakerelerin uzun olması ve Türkiye’nin katılmasının bir garantisi olmaması konusunu netleştirerek görüşmelerin başlaması konusunda görüş birliğine vardığı ifade edildi.

ARAB NEWS "TÜRKLER’İN KÜLTÜR ŞOKU KAYDA DEĞER OLACAK"

Suudi Arabistan’da yayınlanan Arab News gazetesinin haberine göre, Türkiye’nin üyeliğine ilişkin tartışmalar daha uzun yıllar devam edecek. Türkiye’nin başvurusunun, başka hiçbir ülkeye yapılmayan bir şekilde ele alındığı vurgulandı. Kıbrıs sorunu, ekonomi, devlet borçları, zayıf insan hakları sicili ve adli sistem gibi sorunlar olmasına karşın, hiç kimsenin bunların çözümünün olmadığını söylemediğine işaret edildi. Gazetede, "Türkiye, şu anda Hristiyan ülkelerden oluşan Birliğe giren ilk Müslüman ülke olabilir. AB kural ve düzenlemelerinin tümünün uygulanmasının Türkler üzerinde yaratacağı kültür şoku kayda değer olacaktır. Düşlenen ekonomik avantajların çabucak topluma akışının sağlanmaması halinde bu, Türkiye’yi bu kadar isteksiz kabul eden kulübe karşı kızgın ve öfkeli bir reaksiyonun alarmı olabilir" denildi.

EL CEZİRE:"ARAMIZ AÇIK OLSA DA TÜRKİYE’NİN ÜYELİĞİ İYİ"

Arap yayın kuruluşu El Cezire ise geleneksel olarak Türkiye ile Arap dünyasının arası açık olsa da pek çok kişinin umudunun, Türkiye’nin Avrupa’yla yakınlaşmasının, Arap komşularını da yakınlaştıracağı olduğunu kaydetti. Haberde, Türikye’nin AB üyeliğine "kilitlenerek" yasal ve ekonomik reformları gerçekleştirmek zorunda kalacağı, bu reform sürecinin bazılarına göre Türkiye’yi pek çok Arap ülkesi için ilham kaynağı haline getirdiği ifade edildi.

THE TIMES:"AB TARİHİ BİR ÖNERİ YAPIYOR"

İngiliz The Times gazetesi, "AB Tarihi Bir Öneri Yapıyor" başlığıyla yayımladığı haber yorumunda "Avrupa Birliği, Türkiye ile müzakereleri başlatmayı önererek AB sınırlarının Irak ve İran’a uzaması, Asya’daki yoksul bir Müslüman milletinin Birliğin en büyük üyesi olması yolunu açtı" görüşünü dile getirdi. Ancak, AB’nin bir dizi koşulları öne sürdüğüne işaret eden The Times, "Türkiye’den, dolaylı olarak Kıbrıs’ı (Rum kesimi) bağımısız bir ülke olarak tanıması gerekecek. Türk vatandaşlarının AB’de yaşama ve çalışma hakkı da garanti edilmeyecek" diye yazdı.

NYT:"TÜRKLER, AB’NIN RUHLARINA MAL OLMASINDAN KORKUYOR"

New York Times gazetesi de AB zirvesinde alınan kararları değerlendirken "Türkler, Avrupa ile Birliğin, Ruhlarına Mal Olmasından Endişe Duyuyor" başlıklı haberinde Türkiye’de birçok kişinin Avrupa’nın Türkiye’den istekleri konusunda tedirgin olduğunu belirtti. Türkler’in Avrupa karşısında "yalvarma" pozisyonunda olmaktan rahatsızlık duyduklarını kaydeden gazete, ancak Türkler’in aynı zamanda Başbakan Erdoğan’ın AB konusundaki kararlığına hayranlık duyduklarını da yazdı.

LE MONDE:"MÜZAKERELERİN HEDEFİ TAM ÜYELİK"

Fransa’nın önemli gazetelerinden Le Monde da AB üyesi 25 ülkenin Türkiye ile yapılacak müzakelerin hedefinin katılım olduğu konusunda anlaşmaya vardıklarını belirtti. Zirvenin müzakerelerin 2005 yılının ikinci yarısında açılmasını isteyen Fransa gibi ülkelerin taleplerini karşıladığına dikkat çeken gazete, AB liderlerinin müzakereler başlayıncaya kadar Türkiye’nin "Kıbrıs Cumhuriyeti"ni tanıması konusunda da anlaştıklarını yazdı.

LIBERATION:"TÜRKİYE BÜYÜK RİSK TAŞIYOR AMA RİSK ALINMALI"

Fransız Liberation gazetesi de Türkiye’nin üyeliğinin AB için büyük riskler içerdiğini iddia etti. Gazetede, "Ancak bu riskin alınması gerekiyor. Laik, genç, başarıya susamış, askeri açıdan güçlü ve Avrupa Birliği için en büyük tehdit kaynağı bölgelerinden birine alışkın bir Türkiye’nin üyeliğe alınması Avrupa’yı güçlendirir" denildi.

EL PAIS: TÜRKİYE’NİN RÜYASI GERÇEKLEŞTİ

İspanyol El Pais gazetesi, "AB Türkiye’ye koşullu evet verdi. Türkiye, dün gece AB kapılarının açıldığı rüyasının gerçekleştiğini gördü" yorumunu yaptı. Gazete, müzakerelerin başlaması için belirlenen 3 Ekim 2005 tarihinin iki Almanya’nın birleşmesinin 15’inci yıl dönümüne denk düstüğüne dikkat çekti.

LE FIGARO:"TÜRKİYE’YE YEŞİL IŞIK YAKILDI"

Fransız Le Figaro gazetesi, AB liderlerinin Türkiye’ye "yeşil ışık" yaktıklarını belirterek "çetin bir müzakereci" olarak nitelendirdiği Başbakan Erdoğan’ın zirvenin açılmasına iki saat kala Brüksel’in son taleplerini kabul ettiğini, Türkiye’nin tarih vermeden Rum Kesimini tanımaya angaje olduğunu savundu. Gazete, zirvede yer almayan dokuz AB muhafazakar politikacının, Türkiye ile müzakerelerin açılmasına destek verdiklerini de yazdı.

LA VANGUARDIA:"SÜREÇ ZOR OLACAK"

İspanya’nın en büyük gazetelerinden La Vanguardia da, "25’ler Türkiye’ye Evet Dedi" başlıklı haber yorumunda Türkiye’nin müzakere sürecinin zor olacağını belirtti. Türkiye’nin AB kapısına ulaştığına işaret eden gazete, "Dünkü karar, büyüklüğü, ekonomik koşulları, dini ve kültüründen dolayı korku yaratan bir ülkenin 41 yıllık beklemesine son verdi" yorumunu yaptı.

LE SOIR: ANKARA YILDIZLARA DOĞRU

Belçika’da yayınlanan Le Soir gazetesi de "Ankara, Yıldızlara Doğru" başlığıyla yayımladığı haber yorumunda AB liderlerinin Türkiye’ye müzakere tarihini belirlediklerini kaydetti. "Türkiye’nin katılıma kadar giden yol hala çok uzun" diyen gazete, Türkiye ile üyelik müzakerelerinin en az 10-15 yıl süreceğini de yazdı.

SUEDDEUTSCHE ZEITUNG:"FIRSATLAR DAHA FAZLA"

Almanya’da yayımlanan Sueddeutsche Zeitung gazetesinde de, Türkiye’nin AB’ye üye olmasının Birlik’e getireceği riskler’e dikkkat çekildi. Ancak gazetede,  Türkiye’nin üyeliğin getireceği fırsatların alınacak riskler karşısında ağır basacağını vurgulandı.

DIE PRESSE:"RİSKLER DAHA FAZLA"

Türkiye’nin üyeliğine en büyük muhalefetin gözlendiği Avusturya’da yayınlanan Die Presse ise Türkiye’nin üyeliğinin ekonomik anlamda içerdiği risklerin, fırsatları gölgede bırakacağını iddia etti. Türkiye’nin, dinamik bir ekonomiye sahip olduğuna ve eski Avrupa’ya oranla daha hızlı büyüdüğüne dikkat çeken gazetede, Türkiye ekonomisinin Avrupa standartlarının çok gerisinde olduğu kaydedildi. Türkiye’nin "milyarları yutacak bir dipsiz kuyuya dönüşme riski olduğunu" öne süren gazetede, "Türk ekonomisini ayağa kaldırmak için verilen paralar boşa gidebilir" görüşüne yer verildi.

İTALYAN BASINI DA GENİŞ YER AYIRDI

İtalya'da bazı gazeteler, Türkiye-AB ilişkilerini manşetlerine taşıdı.

Brüksel'deki zirve, İtalyan basınında AB-Türkiye arasında uzlaşı sağlanmasının göstergesi olarak yorumlandı.

La Stampa gazetesi, bugün ilk sayfasını, dükkanların ayyıldızlı büyük Türk bayraklarıyla donatıldığı bir mekanı görüntüleyen renkli bir fotoğrafla süsledi. Brüksel zirvesindeki gelişmeyi “Türkiye AB'de, müzakereler ekim ayında” başlığıyla duyuran gazete, bugünkü başyazısını da Türkiye'ye ayırdı.

“Uygarlıklar çatışmasına meydan okuma” başlığıyla yayımlanan ve Aldo Rizzo'nun imzasını taşıyan başyazıda, Türkiye'nin AB üyeliğine olumlu bir perspektiften yaklaşmanın da mümkün olabileceği vurgulandı.

Başyazıda, “Laik-demokratik dönüşümünü tamamlamış, büyük bir İslam ülkesini kabul etmeye kilitlenmek, 'uygarlıklar çatışması' biçimindeki tüyler ürpertici perspektife Avrupa'nın vereceği en iyi yanıt konumunda olacaktır” denildi.

La Stampa, iç sayfadaysa “Avrupa'da Ankara'nın büyük günü” diye başlık attı. Spotta da, Berlusconi'nin “Türkiye tam üye olacak” dediği belirtildi.

Türkiye-AB ilişkileri, İtalya'nın en önemli ekonomi gazetesi Il Sole 24 Ore'nin de ilk sayfadaki manşet haberleri arasında yer aldı.

Manşette, “AB'de Türkiye'ye evet'e doğru” denildi. İç sayfadaysa ”AB-Türkiye arasında uzlaşı hedefi yakalanmak üzere” diye başlık atıldı.

“Atatürk'ün son gayreti” başlıklı yorum yazısında da Türkiye'nin AB üyeliği irdelendi. Arkasında dev bir Atatürk portresi bulunan Erdoğan'ın fotoğrafıyla süslenen, Alberto Negri imzalı yorumda, ”Gerçekleştirilen son reformlar da Atatürk'ün mirası. Şimdi de Avrupa hedefi yakalanmaya uğraşılıyor. Türkiye'de Kemalistler, sol, muhafazakar sağ, İslamcılar, herkes bu hedefin yakalanması konusunda hemfikir. Tabii ki Atatürk'ün her yerde görülebilin bakışları altında” denildi.

“Avrupa'da uzlaşı, Türkiye ile müzakerelerin başlatılması için evet” başlığını kullanan Corriere della Sera gazetesi, spottaysa AB, müzakerelere 3 Ekim 2005'te başlanmasını öneriyor. Geriye Kıbrıs sorununun çözümlenmesi kaldı” dedi.

Il Messaggero ise Berlusconi'nin “Müzakereler belirli bir sürede tamamlanmalı” sözünü başlığa taşıdı. Spotta, Berlusconi'nin ”Türkiye'nin AB'ye girişi, uygarlıklararası diyalog açısından da önemli bir adım” dediği de kaydedildi.

Berlusconi'nin Kıbrıs sorununa ilişkin Başbakan Erdoğan'a atfen yaptığı açıklamalarsa ayrı bir haber olarak, “Kıbrıs konusunda yeni adımlar atmaya hazırlar” başlığıyla sunuldu.

İtalya Başbakanı'na yakınlığıyla bilinen Il Giornale gazetesi, ”Berlusconi Türkiye'yi Avrupa'ya doğru iteliyor” başlığını kullanırken, Ankara'nın üyeliğine karşı çıkan La Padania gazetesiyse Kuzey Birliği Partisi (KBP) Grup Başkanı Alessandro Ce'nin sözlerini manşetten verdi.

“Ce: Türkiye'ye hayır, muhalefetimiz bununla da bitmiyor” diye sekiz sütuna yayılan manşetin spotundaysa anılan milletvekilinin, ”Çin'e yönelik silah ambargosunun kaldırılmasına da karşıyız. Ayrıca AB Anayasası konusunda referandum istiyoruz” dediği belirtildi.