Aday ülkedeki mevcut düzenlemelerde ne ölçüde değişime gidilmesi gerektiğine bağlı olarak bugüne kadar 13 ay ile 7 yıl arasında değişen sürelerde tamamlanan müzakereler sonucu aday ülke, Birliğin tarım, iletişim ve bilgi teknolojileri, çevre, ulaşım, enerji, taşımacılık, tüketici hakları, adalet ve içişleri, işgücü ve sosyal haklar, eğitim ve gençlik, vergilendirme, istatistik, bölgesel politikalar, genel dış ve güvenlik politikası gibi alanlardaki her türlü düzenlemesiyle kendi yasalarını uyumlu hale getiriyor.

MÜZAKERE SÜRECİNİN PROSEDÜRÜ

AB ile aday ülke arasındaki müzakereler iki seviyede yürütülüyor.

Üye ve aday ülkelerden bakanların katılımıyla yapılan hükümetlerarası toplantılarda temel pozisyonlar ve stratejiler ortaya koyulmakta, siyasi konular ele alınmaktadır. Teknik düzeyde yürütülen esas müzakerelerse üye ülkelerin AB Daimi Temsilcileri ve aday ülke baş müzakerecisi başkanlığındaki müzakere heyetleri arasında yapılmaktadır.

Müzakereler genellikle “kolay” olarak kabul edilen ve kısa sürede sonuçlandırılması beklenen konu başlıklarıyla başlatılıyor. Tüm konu başlıklarında müzakerelerin tamamlanmasının ardından, Komisyon, taslak Katılım Antlaşması'nı hazırlıyor, Antlaşma'ya son şekli Hükümetlerarası Konferansta veriliyor. Antlaşma Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyince onaylandıktan sonra, üye ülkeler ve ilgili aday ülke tarafından imzalanıyor. Üyelikse Katılım Antlaşması'nın tüm taraflarca onaylanmasından sonra hayata geçiyor.

SINIRLAMALARDA İNDİRİM

Müzakerelerin ne zaman tamamlanacağının belirlenmesinde AB'den çok aday ülke belirleyici oluyor. Çok fazla şart veya ayrıcalık isteğiyle masaya gelinmesi, AB düzenlemeleriyle aday ülke mevzuatı arasında büyük farklar olduğu durumlarda müzakereler uzun sürebiliyor. AB'nin son genişlemesinde her bir adayın masaya 140 ila 200 arasında değişen sayılarda şartla oturması süreci yavaşlatınca, aday hükümetler taleplerinin sayısını azaltma yoluna gitmişlerdi. Örneğin, sürecin başında 150 ek taleple masaya oturan Macaristan, daha sonra bu sayıyı 50 ile sınırladı.

Unutulmaması gereken bir diğer nokta da, bölümler altında yürütülecek müzakerelerin, bir bütün olarak kabul edilmesi gerektiği. Başka bir deyişle AB, Topluluk müktesebatının bölümleri üzerindeki müzakereleri geçici olarak kapatsa dahi, Topluluk müktesebatının tamamı üzerinde anlaşmaya varılmadan, bölümler üzerinde anlaşmaya varılmış olmuyor.

AB'nin aday ülkelerle yürüttüğü müzakerelerin başlıkları şunlar:

     Başlık   1: Malların serbest dolaşımı

    Başlık   2: Kişilerin serbest dolaşımı

    Başlık   3: Hizmet sunumunda serbestlik

    Başlık   4: Sermayenin serbest dolaşımı

    Başlık   5: Şirket hukuku

    Başlık   6: Rekabet politikası

    Başlık   7: Tarım

    Başlık   8: Balıkçılık

    Başlık   9: Ulaştırma politikası

    Başlık  10: Vergileme

    Başlık  11: Ekonomik ve Para Birliği (EMU)

    Başlık  12: İstatistikler

    Başlık  13: Sosyal siyaset ve istihdam

    Başlık  14: Enerji

    Başlık  15: Sanayi

    Başlık  16: Küçük ve Orta Büyüklükte İşletmeler

    Başlık  17: Bilim ve araştırma

    Başlık  18: Öğrenim ve eğitim

    Başlık  19: Haberleşme ve Enformasyon teknolojileri

    Başlık  20: Kültür ve Odyovizüel politikalar

    Başlık  21: Bölgesel politikalar ve yapısal enstrümanların

                koordinasyonu 

    Başlık  22: Çevre

    Başlık  23: Tüketici ve sağlık korunması

    Başlık  24: Adalet ve içişleri alanlarında işbirliği

    Başlık  25: Gümrük birliği

    Başlık  26: Dış ilişkiler 

    Başlık  27: Ortaklaşa Dış ve Güvenlik politikaları

    Başlık  28: Finansal kontrol 

    Başlık  29: Finansal ve bütçeleme teknikleri 

    Başlık  30: Kurumlar

    Başlık  31: Diğer.