|
İki İtalyan astrofizikçi, İtalya ve Hollanda’ya ait röntgen uydusu BeppoSAX’ın ışın verilerini analiz ettikten sonra bir galaksinin hem seyfert galaksisi hem de jet olarak isimlendirilen galaksi özellikleri taşıdığını buldu.
Aktif galaksilerdeki ışın oluşumundaki tetikleyici kuvvetin, galaksinin ortasında dev bir karadelik olduğu varsayılmakta. Işın oluşumunda iki süreç önemli.
Birincisi, kara deliğin etrafında, kara delik tarafından çekilen bir gelişim diskinin (accretions disk) oluşumudur. Şiddetli kütle çekim kuvvetleri yüzünden madde iyice yoğuşup ısınır ve çok yüksek enerjili bir ışın yayar. Gelişim diskine dikey olarak çarpan parçacık akımları ise jetleri oluşturur. Bunların gelişim diski ve manyetik alanlar arasındaki karşılıklı etkiyle geliştiği tahmin edilmekte.
Jetler de çok güçlü enerji kaynaklarıdır. Astronomlar gözlemledikleri ışını bu iki süreçlerden birine sınıflandıramamışlardı.
Araştırmacılar Paola Grandi ve Giorgio Palumbo şimdi BeppoSAX röntgen uydusunun 1996-2001 yılları arasında, birer saatlik dokuz ayrı zaman dilimi içinde kaydetmiş olduğu verileri değerlendirdiler.
BeppoSAX’ın çözünürlüğü, aktif galaksi merkezindeki farklı bölgelerin ayırt edilmesine izin vermekte. Bilim adamları veriler içinde zayıf jetlere sahip etkin galaksi ve gelişkin jet galaksilerine ait karakteristik özellikler saptadılar.
Değerlendirmelerinin aktif galaksi çekirdeklerinin daha iyi anlaşılmasını yardımcı olmasını uman Grandi ve Palumbo, etkin galaksi çekirdeklerini aydınlatan ışın süreçlerindeki farklılıklar, astrofiziksel süreçlerin ve genel görelilik teorisinin en önemli sorunlarından biri olan kara deliklerin anlaşılmasında büyük bir önem taşımakta diye konuştular. |