Nerdun HACIOĞLU Uğur ERGAN

Türkiye’ye Osmanlı döneminde işlenmiş Ermeni soykırımını kabullendirmek hükümetin ilk öncelikli dış politika hedefi değildir. Öncelikli olan Türkiye ile ilişkilerin düzenlenmesi. İran ve Gürcistan ile ilişkilerin derinleştirilmesidir.

ERMENİSTAN’ın ılımlı Devlet Başkanı Ter Petrosyan’dan sonra yıllarca ülkeyi yöneten, milliyetçi Taşnak partisiyle dünyadaki Ermeni dernek ve lobileriyle yakın ilişkisi bulunan Robert Koçaryan, önceki gün Türkiye istikametinde ilk olumlu adımı atmış oldu. Arminfo Ajansı’nın haberine göre Ermenistan hükümetinin Parlamentoya gönderdiği 2005 bütçe tasarısında daha önceki yıllarda bulunan soykırımla ilgili ödenek maddesi yer almadı.

KOŞULUMUZ DEĞİL

Parlamentoya gönderilen bütçe tasarında önemli bir ifade kullanılması da dikkat çekiyor. ‘Türkiye’ye Osmanlı döneminde işlenmiş Ermeni soykırımını kabullendirmek hükümetin ilk öncelikli dış politika hedefi değildir. Öncelikli olan Türkiye ile ilişkilerin düzenlenmesi. İran ve Gürcistan ile ilişkilerin derinleştirilmesidir’ deniyor.

Tasarıda, ‘Dış politikada Rusya, ABD ve Avrupa Birliği ile entegrasyon, Avrupa, Avruatlantik ve SSCB sonrasında bölgede oluşturulan uluslararası kuruluşlarla işbirliğinin sürdürülmesinin hedeflendiği’ ifade edildi.

Bundan birkaç hafta önce Türkiye ile ilişki konusunda ilginç bir ifade kullanan Ermenistan yönetimi, ‘Soykırımın Ankara tarafından tanınması Türkiye ile ilişkilerin normalleştirilmesi için bizim ön koşulumuz değildir. Aramızdaki ilişkiye güncel meselelerle başlayabiliriz’ demişti. Ermenistan hükümeti sözde soykırım propagandasına 2005 bütçesinde yer vermezken, dünya çapında faaliyet yürüten Ermeni lobileri başta Fransa ve ABD olmak üzere vatanları Ermenistan’dan daha büyük çaba sarf ediyor.

AZERİ BASINI

Azerbaycan’da dün yayımlanan gazeteler ise bu gelişmenin tarihi bir karar olduğunu savunarak, ‘Erivan’ın, soykırımın uluslararası alanda tanınması konusunu dış politikasından çıkardığı’ düşüncesini öne çıkardı. Yeni Musavat Gazetesi’nin, ‘Ermenistan yönetiminden tarihi karar’ başlığıyla verdiği haberde, Erivan’ın Türkiye ile ilişkilerini düzeltemeye karar verdiği ifade edilerek, bu ülkenin 2005 yılı dış politikasında soykırım maddesinin bulunmayacağı bildirildi.

Erivan’ın soykırım konusunu dış politikasından çıkardığını bildiren Ekspres gazetesinin Ermeni kaynaklarına dayanarak verdiği haberde ise Ermenistan parlamentosunun bazı üyelerinin, ‘Bölgede barış ve istikrarın korunması için taviz vererek gerekli adımları attık. Karşı taraf da Ermenistan hükümetinin bu tavrını değerlendirmeli’ yönündeki ifadelerine yer verildi.

İSTANBUL ZİRVESİ

Haberde, Türk ve Ermeni diplomatlarının gelecek hafta İstanbul’da bir araya geleceği belirtilerek, ‘Bu görüşmede iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin kurulması ve Erivan’ın sözde soykırımla ilgili politikasının ele alınmasının beklendiği’ kaydedildi.

Karabağ olmadan olmaz

ERMENİSTAN’da hükümetin 2005 bütçe tasarısında, sözde soykırıma yer vermediğine dair haberler, Ankara’da temkinli karşılandı ve ‘bizim için önemli olan laf değil uygulamadır’ değerlendirmesi yapıldı. Konuya yakın kaynaklar Hürriyet’e yaptıkları değerlendirmede, geçmiş yıllar dikkate alındığında, yapılan değişikliğin olumlu görüleceğini, ancak Erivan’ın daha çok adım atması gerektiğini belirttiler. Üst düzey bir kaynak, Türkiye ile Ermenistan arasındaki sorunun sadece sözde soykırımdan kaynaklanmadığını, Erivan yönetiminin Türkiye’den toprak talebi iddiası ile Yukarı Karabağ’daki işgale de son vermesi gerektiğinin altını çizdi. Ermeni diasporasının faaliyetlerinin de gözönünde bulundurulduğunu belirten aynı kaynak, ‘Eğer haberler doğru ise, bu gelişmeye olumlu bakarız. Ancak Ermenistan’la ilişkilerin istenilen düzeye gelebilmesi için Erivan yönetiminin başta Anayasa değişikliği olmak üzere daha birçok adım atması şart’ dedi.