Doğrudan devlet başkanlarını seçecek olan Afganlar, TSİ 05.30'dan itibaren oy kullanmaya başladılar. Afganistan'da çeyrek asırdır devam eden savaş ve çatışmalara son vermesi ümit edilen seçimde oy verme işlemi TSİ 16.30'da sona erdi.
Karzai'nin seçim ekibi Devlet Başkanı'nın, kayıtlı 12 milyon seçmenden sandık başına gideceklerin en az yüzde 60'ının oyunu alacağını ümit ettiklerini belirtiyor. Afganistan'daki hakim etnik grubun desteğini alan geçici Devlet Başkanı 46 yaşındaki Karzai'nin rakipleri arasında Tacik kökenli Eğitim Bakanı Yunus Kanuni ile Özbek General Raşid Dostum öne çıkıyor
OY VERME SÜRESİ 2 SAAT UZATILDI
Afganistan genelinde TSİ 16.30'da sandıkların kapandığı bildirildi. Sırada bekleyen seçmenler olduğu için oy verme işlemi 2 saat uzatılmıştı. Oy verme işlemleri sırasında korkulanın aksine hiçbir şiddet olayının meydana gelmediği belirtiliyor.
Devlet başkanlığı seçimi için oy verme işlemleri sürerken, Devlet Başkanı Hamid Karzai'nin rakipleri ortak bir açıklama yaparak, seçimi boykot ettiklerini ve sonuçları tanımayacaklarını söylemişti.
Devlet başkanı adaylarınca sunulan şikayet dilekçesini inceleyen seçim izleme kurulu, seçimin durdurulmayacağını açıklamış, seçimin meşru olup olmadığına karar vermenin zaman alacağını belirtmişti.
Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai, düzenlediği basın toplantısında, “Milyonlarca Afgan her şeye rağmen oy kullanmaya gitti. Seçimin boykot edilmesi için çok geç. Halkın isteğine saygı duymalıyız” diye konuşmuştu.
TALİBAN SONRASI İLK ÖZGÜR SEÇİM
Afganistan'ı yıllarca kan ve zulüm içinde yöneten Taliban rejimi ABD'deki 11 Eylül saldırılarının bir numaralı sorumlusu olarak gösterilen terör örgütü El Kaide'nin lideri Usame Bin Ladin'i Washington yönetimine teslim etmeyi reddedince, 2001 yılında Amerika liderliğinde başlatılan operasyonlarla iktidardan uzaklaştırılmıştı.
Afganistan'da 18 bin koalisyon askeri ve 8 bin NATO barış gücü, 42 bin Afgan polis ve askerine güvenliğin sağlanması için yardım ediyor. Tüm bu kuvvetler seçim hazırlığı sırasında alarm durumuna geçmişti.
KARZAİ'NİN EN BÜYÜK RAKİPLERİ KANUNİ VE DOSTUM
Afganistan'daki hakim etnik grubun desteğini alan geçici Devlet Başkanı 46 yaşındaki Karzai'nin rakipleri arasında Tacik kökenli Eğitim Bakanı Yunus Kanuni ile Özbek General Raşid Dostum öne çıkıyor.
Taliban yönetimi devrildiği sırada Kuzey İttifakı'nın önde gelenlerinden olan Kanuni, Karzai'nin iktidarda daha fazla Peştu'ya yer verme kararıyla birlikte geri plana geçmişti. Kanuni'ye diğer adaylardan da destek almasına rağmen çok şans tanınmıyor.
Özbek General Dostum ise özellikle kuzeyde güçlü görünüyor. Dostum yandaşları Karzai'ye rağmen kazanacaklarını açıklıyorlar, ancak etnik mozaiğe sahip ülkede Karzai'yi destekleyen Peştular Özbek, Tacik, Hazara gibi diğer grupların karşısında hakim durumdalar.
İLK OY KADIN MÜLTECİDEN
Bu arada Pakistan'daki Afgan mülteci 19 yaşındaki Mukaddes Sıdıki, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da, devlet başkanlığı seçiminde oy kullanan ilk seçmen oldu.
1992 yılında ailesiyle birlikte Pakistan'a göç eden Sıdıki, aynı zamanda seçimde oyunu kullanan ilk kadın olarak adını yazdırdı. Pakistan'da kaydedilen 740 bin seçmen Afganistan'dan yarım saat önce (TSİ 5.00) oylarını kullanmaya başladı.
SAKİN SEÇİM
Afganistan'da bugün yapılan tarihi devlet başkanlığı seçiminde, ülkenin batısındaki Herat kenti sakinleri sabah erkenden seçim sandıklarına gitti.
365 seçim sandığının bulunduğu Herat kentinde seçmenlerin, sandıklar önünde yüzlerce metre uzunluğunda kuyruk oluşturduğu belirtildi.
Kent vali sözcüsü Muhammedullah Afzali, oy kullanma işleminin başlamasından bu yana “hiçbir güvenlik sorunuyla” karşılaşılmadığını, seçim sürecinde güvenliği Afgan ulusal ordusu ve polisin sağladığını söyledi.
Kadın ve erkeklerin ayrı oy kullandığı seçimlerde, çoğu okuma yazma bilmeyen kadınların oy verme işlemi sırasında büyük sorun yaşadığı kaydedildi.
Bu arada, seçimin başlamasına saatler kala Pakistan'ın Peşaver kenti yakınlarında Afgan mültecilerin oy kullanması için bir okulda kurulan seçim merkezine 2 el bombası atıldığı bildirildi.Seçimin başlamasına 7 saat kala düzenlenen saldırıda, bir polisin hafif yaralandığı kaydedildi.
İRANDAKİ AFGANLAR DA OY KULLANIYOR
Öte yandan İran'daki Afganların da oy kullanmaya başladığı belirtildi. BM'ye bağlı Uluslararası Göç Örgütü'nün 660 bin kadar olduğu tahmin edilen Afgan seçmenler için 125 seçim sandığı kurduğu kaydedildi. Seçimlere katılımın İran'da bugün iş günü olması nedeniyle az olmasının beklendiği, ev hanımlarının eşleri olmadan seçim sandıklarına gidemeyeceği ifade edildi.
KABİL'İN GÜNEYİNDE 3 KOALİSYON ASKERİ YARALANDI
Taliban rejimi iktidardan uzaklaştırıldığından bu yana ilk defa devlet başkanlığı seçimlerinin düzenlendiği Afganistan'da, başkent Kabil'in güneyinde 3 koalisyon askerinin yaralandığı bildirildi. Askeri kaynaklar, Kabil'in 30 kilometre güneyinde Taliban olduğu sanılan kişilerle girilen çatışmada Amerikan komutasındaki koalisyondan 3 askerin yaralandığını belirtti. Aynı kaynaklar, çatışmanın çok kısa sürdüğünü kaydetti.
“MÜREKKEP SORUNU GİDERİLDİ”
Seçimlerinde oy verme işlemlerinin, seçmenlerin oy kullandığını belirlemek üzere parmaklarına sürülen mürekkebin çok kolay yıkanabildiğine ilişkin şikayetlere rağmen devam edeceği belirtildi.
Afganistan'daki BM sözcüsü Manoel de Almeida e Silva, “Birleşik Seçim İzleme Kurulu'nun ülke çapında oy verme işlemlerinin sürmesine karar verdiğini” söyledi.
Öte yandan, yetkililer, sorunun seçim görevlilerinin yanlış kalem kullanmasından kaynaklandığını belirtti.
Birleşik Seçim İzleme Kurulu'nun üst düzey yetkilerinden Reg Austin, sorunun halledilebileceğini belirterek, “Görevlilerin elinde birbirine benzeyen iki kalem var. Birisi oy sandıklarını işaretlemek için kullanılıyor, diğeri ise silinmez mürekkep içeriyor. Görevliler yanlış kalemi kullanıyor” dedi.
Bu arada, Afganistan Seçim Komisyonu Sekreterliği Başkanı Faruk Vardak, başkent Kabil'de düzenlediği basın toplantısında, mürekkep sorununun halledildiğini ve seçimlerin devam ettiğini söyledi.
Vardak, “Sorun giderildi, ülke çapında seçimler devam edecek” ifadesini kullandı.
Tarihi seçimde Devlet Başkanı Hamid Karzai'nin en önemli rakibi olarak görülen Yunus Kanuni, seçmenlerin oy kullandığını belirlemek üzere parmaklarına sürülen boyaların, çok kolay yıkanabildiğini belirtmiş, bu sorunun acil olarak ele alınması gerektiğini, eğer uygulama devam ederse seçimlerin inanılırlığının kalmayacağını kaydetmişti.