Batuhan Okur/batuhanokur@hurriyet.com.tr

Dünyanın yörüngesinde dönen uydular komünikasyon, casusluk, televizyon yayınları gibi birçok değişik amaca hizmet ediyorlar. Bu uydulardan bir kısmı GPS (Global Pozisyon Saptama) adı verilen bir uygulamaya olanak tanıyorlar.

Uydular yerlerini ve hızlarını bildiren sinyalleri dünyaya gönderiyorlar ve dünyadaki GPS alıcıları değişik uydulardan gelen bu bilgileri kullanarak bulundukları koordinatları birkaç metre hata ile hesaplayabiliyorlar. Yeni bir teknoloji olmamakla birlikte ucuzlayan maliyetler ve güçlenip küçülen işlemciler sayesinde yeni uygulamalara fırsat veren bu teknoloji son iki yıldır pazar büyüklüğünü ikiye katladı ve aynı hızla büyümeye devam edecek.

Bu teknolojinin hayatımızı etkileyen en büyük iki uygulaması cep telefonları ve yakında arabalarda standart hale gelecek GPS tabanlı yol gösterme sistemleri. Cep telefonu uygulamaları oldukça ilginç ve hayatı kolaylaştırıcı, örneğin yolda yürürken GPS özeliğine sahip cep telefonumuza yakındaki restoranlardan davetler ve indirim kuponları gelecek ya da siz telefonunuz vasıtası ile en yakın hastaneyi bulabileceksiniz.

Bu konuda asıl benim dikkatimi çeken uygulama ise geçtiğimiz ay Japonya’da karşıma çıktı. Arabalarda kullanılan GPS tabanlı yol gösterme sistemleri uydudan aldığı yer gösterme bilgisini şehir haritası ile birleştirerek araçlara yol bulmada yardımcı oluyorlar. Şu anki uygulamalar haritayı iki boyutlu olarak göstererek ve bazı ses komutları ile sürücüyü yönlendirerek yardımcı oluyorlar. Japonya’da karşıma çıkan uygulama ise iki boyutlu harita yerine şehrin üç boyutlu modellemesi üzerinden yol gösteren GPS sistemleri. Ünlü Grand Theft Auto oyununu anımsatan grafiklere sahip bu GPS yol gösterme sistemi etrafınızdaki binaları ve diğer detayları gösterdiğinden yolunuzu bulmak ve sistemi kullanmak çok daha kolay. Bu üç boyutlu GPS yol gösterme sistemini yapan firmaların başında Sony geliyor. Üç boyutu anımsatan XYZ yol gösterim sistemi adını verdiği sistem, arabadan kolaylıkla ayrılabiliyor ve bilgisayarınıza bağlanarak yeni haritaların yüklenmesine olanak tanıyor. Sistemin özellikleri yol gösterme ile sınırlı değil, sistem sabit disk barındırdığından müzik ve görüntü yükleme ve araç içi eğlence sistemi olarak kullanmak mümkün.

Web günceleri

Son zamanlarda sıkça duymaya başladığım konulardan biri web günceleri (Blog) Google, pek yakında MSN gibi firmaların sağladıkları web tabanlı ara yüzleri kullanarak kişilerin İnternet üzerinde tuttuklar günlükler hızla yaygınlaşıp, şekil değiştiriyor. Web günceleri konusunda benim gözlemlediğim iki önemli trend var, birincisi şirketlerin artan bir hızda çalışanlarının web güncesi tutmalarını destekler hale gelmeleri, ikincisi web güncelerinin şekil değiştirerek yazının ötesine geçerek fotoğrafa ve dolayısı ile mobil cihazlara kayması.

Bazı şirketler çalışanların web güncelerini kullanmaları sayesinde müşterileri ile daha iyi ilişkiler geliştirebildiklerini düşünüyorlar. Microsoft ve Sun bu trendin benim takip ettiğim iki önde gelen temsilcisi. Özellikle Microsoft gizli bilgilerin yazılmaması kaydı ile yeni yapılan projeler ile ilgili her türlü bilginin paylaşılmasına izin veriyor. Kanımca web günceleri haberleşme aracı olarak kullanılsalar da müşteri iletişiminde sınırlı kalacaklar. Üstelik paylaşılan bilgilerin kontrolünün mümkün olmaması düşündürücü, şirketiniz elemanlarının her gün neler yaptıklarını tüm dünyanın okuyabilmesini ister misiniz?

Beni daha çok etkileyen web günce konusundaki en çarpıcı gelişme, fotoğraf makineli cep telefonları sayesinde ortaya çıkan mobil web günceleri. Her gün güncenize yazı yazmak yerine, cep telefonunuzun kamerası ile çektiğiniz fotoğrafları resimli mesaj halinde web güncenize göndererek, mobil günce yaratabiliyorsunuz (Maalesef Türkiye’de bu işi yapan bir site bulamadım, böyle bir site biliyorsanız, bana yazabilirseniz sevinirim). Vücudumuzun uzantısı haline gelen cep telefonları hayatımızı görüntüleyip yaşadığımız olayları ve mekanları dünyaya açıyor. Gün gelecek, bir insanın tüm ömrünü böyle bir günceden kare kare görebileceğiz. Dikkate değer izlenmesi gereken bir eğilim.