İnsanların yerleşik uygarlığa geçtikleri en eski yerleşim yeri olarak kabul edilen Çatalhöyük’te 1993 yılından bu yana Cambridge Üniversitesi Arkeoloji Profesörü Ian Hodder başkanlığında sürdürülen kazılar, bilişim teknolojisinin sunduğu olanaklar sayesinde hızla ilerliyor.

Kazıların bilişim sponsoru IBM Türk’ün katkısı ile kazı alanına ve İngiltere’deki Cambridge Üniversitesi’ne kurulan bilgisayar sistemleri sayesinde, bütün buluntular eş zamanlı olarak analiz edilebilecek.

Bu yıl kazıların resmi bilişim sponsoru olan IBM, arkeolojik çalışmalarda kullanılmak üzere kazı ekibine iki adet IBM eServer xSeries sunucu ve beş adet IBM ThinkPad notebook bilgisayar bağışladı. IBM, geçtiğimiz yıl da kazı çalışmalarında kullanılmak üzere sekiz adet ThinkPad bağışlamıştı.

Arkeologlar, yeni bilgisayarlar sayesinde, kazı alanından elde ettikleri verileri, kablosuz iletişim özellikli ThinkPad’lere kaydedecek ve kazı alanındaki sunucuya aktaracaklar. Veriler online olarak Cambridge’deki veritabanına aktarılarak günü gününe analiz edilecek. Daha önce, kazı mevsiminde toplanan veriler, ancak arkeologlar üniversiteye döndüğünde değerlendiriliyordu.

Bir dünya mirası

Konya’nın Çumra ilçesine 10 kilometre uzaklıkta bulunan Çatalhöyük, dünyanın bilinen ilk tarımsal yerleşim yeri olarak kabul ediliyor. Kökleri 9 bin yıl öncesine kadar uzanan ve Anadolu uygarlığının ilk şekillendiği yer olduğu tahmin edilen Çatalhöyük, karmaşık ve ayrıntılı kent yapısına ve dünyanın en eski duvar resimlerine sahip bir yeni taş çağı (neolitik) yerleşim yeridir.

Çatalhöyük, çanak çömlek yapımının ilk örnekleri; dönemin yaşam biçimlerini anlatan duvar resimleri ve freskleri (bunlardan bir tanesi insanlığın en eski manzara resmi olarak kabul edilir); ayrıntılı sembolik bir dile sahip sanat eserleri; tek tanrılı dinleri etkileyen ‘Ana Tanrıça’ figürü ile modern arkeolojinin en önemli kazı alanlarından birisidir. 1956 yılında James Mellaart tarafından bulundu ve ilk kazılar 1961Ğ1963 yılları arasında yapıldı.