Ezgi BAŞARAN

Carnegie bir klasik ve yazdığı kitaplar ölümünden 49 yıl sonra, doğduğu yerden kilometrelerce ötede bile hálá en çok satanlar listesinde tepeye tırmanıyor.

Zaten adı artık bir marka, bir eğitim programı şirketler zincirinin ismi. Ona motivasyon gurusu, ya da telkin üstadı diyorlar.

O yayın tarihine ‘How to’ (Nasıl.....olunur/yapılır) diye bir tür getirdi. 1936’da yazdığı Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı (How to Win Friends and Influence People) ve 1948’de yazdığı Üzüntüyü Bırak Yaşamaya Bak (How to Stop Worrying and Start Living) adlı kitapları 38 dile çevrildi, 50 milyondan fazla sattı. Bu iki kitabın bir derlemesi olan ‘İşten ve Yaşamdan Zevk Almanın Yolları’ adlı kitap Epsilon Yayınları’ndan çıktı. 2 milyon 900 bin liradan satılan kitap 100 bin adet basıldı, şu anda D&R’ın en çok satanlar listesinde iki numara. Günümüzde neredeyse her gün bir tane ‘Nasıl yapılır?’ ‘Nasıl olunur?’ kitabı çıktığı halde niye hálá 60 yıl önce yazılmış bu kitabı iştahla okuyoruz?

Dale Carnegie, ABD’nin henüz dünyaya hakim olmadığı ama gelecekteki gücünün tohumlarını attığı bir çağda yaşadı. Kendisi belki bilmiyordu ama bugün bütün ülkelere yayılan bir ideolojinin mimarlarından biri oldu.

Bu hayat anlayışına göre, toplumdaki her insan başarıya ulaşmayı hedeflemeliydi, bu hedefe ulaşmayan bir ‘kaybeden’ olarak çöpe atılabilirdi, başarı ise para, statü, güç vb. sayesinde toplum tarafından saygı görmek anlamına geliyordu ve mutluluğun anahtarıydı. Önemli olan, ne olursa olsun bu hedef için mücadele etmek, mücadele etmek ve mücadele etmekti... Rekabetçi bir topluma çok uygun olan bu hayat anlayışını ilk kez Dale Carnegie, kolay anlaşılır, basit kurallar haline indirgedi ve herkes için ulaşılabilir bir hayal halinde sunmayı başardı.

Ondan sonra ABD’de sonra da bütün ülkelerde iş hayatında ve özel hayatta mutluluğun bazı genel kuralları izleyerek elde edilebilecek bir hedef olduğunu kabul edip böyle kurallar oluşturan, bunları kurslarda öğreten, el kitapları yayınlayan pekçok insan çıktı. Dale Carnegie, bugün ‘guru’ dediğimiz insanların ilk örneğiydi ve konferanslar, kurslar, kitaplarla tam bir sektör haline gelen bu rehberlik akımının kurucusuydu.

Aradan bunca zaman geçtikten, her alanda bir sürü guru, bir sürü kitap, bir sürü eğitim programı, bir sürü rehberlik yöntemi çıktıktan sonra bile onun kitaplarının hálá okunmasının nedeni, belki de ilk olmanın tazeliği ve samimiyeti.

Dale Carnegie, ‘Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı’nda iş hayatında ya da başka sosyal ortamlarda insanlarla anlaşabilme ve onlar tarafından kabul edilme yollarını anlatıyor. Basit kurallar bunlar: İnsanların problemleriyle ‘gerçekten’ ilgilenin, onları dinleyin, gülümseyin, onlara isimleriyle hitap edin, karşınızdaki insanın kendini önemli hissetmesini sağlayın ve bunu içenlikle yapın, eleştirmeyin, aşağılamayın, şikayet etmeyin, takdir edin...

‘Üzüntüyü Bırak Yaşamaya Bak’ adlı kitabının ismi bile insanda iyimserlik uyandırıyor. Bu kitapta endişe ve korkuyla baş etmenin pratik yollarını gösteriyor: Endişenizi analiz edin. Problem nedir, problemin sebebi nedir, mümkün olan çözümler nelerdir, onlar arasında en iyisi hangisidir sorularınızı kendinize sorun. Sizi endişelendiren en kötü şey kendinizi üzmenize değecek kadar kötü mü? Düşünün karar verin, eğer öyleyse buna kendinizi alıştırın ve artık endişe etmeyi bırakın...

Belki de bu basit kuralların üzerine konulacak yeni hiçbir şey yok. Dale Carnegie o yüzden hálá okunan bir klasik.

BAŞARI ÖYKÜLERİ YAZARAK KENDİ BAŞARI ÖYKÜSÜNÜ YARATTI

Dale Carnegie 1888’de ABD Missouri’de bir çiftlikte dünyaya geldi. Ailesi fakirdi. Missouri Öğretmen Okulu’nda eğitim gördü. Satıcı olarak çalışmaya başladı. Aktör olmak istiyordu. New York’a taşındı ve oyunculuk fırsatlarının peşinden koşarken kendini YMCA’in (Young Men’s Christian Association-Genç Hıristiyan Erkekler Örgütü) merkezinde buldu. YMCA 1844’te, Sanayi Devrimi’nin büyük şehirde yaşayan insanların üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla kurulmuştu. Dale Carnegie 24 yaşında bir genç olarak ilk hitabet dersini o örgütte verdi. Başarı öyküsü o salonda başladı. 1936’da 30 milyondan fazla satan bir kitabı, bir gazetede köşesi, NBC’de yayınlanan bir radyo programı ve liderlik kursları veren şirketleri vardı. Şirket 1940’ta Avrupa’ya da yayılmaya başladı. Dale Carnegie 1955’te öldü. Eşi Dorothy Carnegie 1990’a kadar çalıştı. Şimdi şirketi kızları Donna Dale Carnegie yönetiyor. 65 ülkeye yayılan Dale Carnegie eğitim şirketleri bugüne kadar 6 milyon öğrenci yetiştirdi.

CARNEGIE’DEN ESKİMEYEN KURALLAR

Başkalarını taklit etmeyin. Kendinizi keşfedin ve kendiniz olun!

Sorunlarınıza üzülmek yerine sahip olduklarınıza şükredin.

Haksız eleştirilerin aslında maskelenmiş bir övgü olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Unutmayın; meyve veren ağacı taşlarlar.

Elinizden geleni yapın; sonra şemsiyenizi açın ve eleştiri yağmurunun ensenizden içeri süzülmesini engelleyin.

Bırakın karşınızdaki kişi fikirlerin kendisinden çıktığını sansın.

Gerçek bir liderseniz kimsenin hatasını yüzüne vurmayın!

TİPİK BİR ÖYKÜ

Yemekhanede káselere dondurma koyuyordu. Kursa gitti, süt analisti oldu, şirket kurdu

İşten ve Yaşamdan Zevk Almanın Yolları, iş dünyasından renkli başarı hikayeleriyle dolu. İşte Harlan Howard’ın daha sonra tipik hale gelen öyküsü: Howard’ın çok sıkıcı bir işi vardı. Tezgahları siliyor, bulaşıkları yıkıyor, lisenin yemekhanesinde káselere dondurma koyuyordu. Canı o kadar sıkılıyordu ki bir gün dondurmanın nasıl yapıldığını araştırdı. O sırada lisenin açtığı kimya kursuna katıldı. Öğrencilere açık ‘Çikolata ve Kakaonun Kullanımı’ başlıklı kompozisyon yarışmasında birinci oldu ve oradan kazandığı ödülle evinin bodrumunda bir laboratuvar kurdu. Şimdi 14 süt şirketinin bakteri sayımını yapıyor, iki asistanı var...