Telekom sektöründeki serbestleşmenin abonelere ucuz faturalar olarak yansıma sürecini yeni telekom şirketlerinin kaptanları anlattı.

TT İNDİRİMİ EYLÜLDE GELECEK FATURADA BELLİ OLACAK

Reklam Kurulu’nun Türk Telekom reklamlarına durdurma kararını nasıl karşılıyorsunuz? TT tüketiciyi yanıltıyor mu, sizin görüşünüz nedir?

- Aslında iki parametre var. Birincisi TT’nin fiyatları indirmesi çok önemli sorun değil. Serbestleşme ile birlikte olabilecek bir şey. Bu kararın doğru veya yanlış verilip verilmediği Eylül’de gelecek faturalarla birlikte görülecek. İkincisi, Ulaştırma Bakanı zamanında açıklama yaptı ve TT’nin sadece 100 milyon dolar gelir kaybına sebebiyet verir dedi. Aslında bunun bir indirim olmadığı orada da açıkça vurgulandı. Bu iki perspektiften baktığınız zaman Reklam Kurulu’nun yanıltıcı bilgi çerçevesindeki yasağını ben olumlu karşılıyorum. Bizim yaptığımız hesaplamalar da en azından bahsedildiği kadar bir indirim olmadığı gözüküyor. Zaten bakan beyin açıklamasına göre 6,5 milyar dolarlık şirketin 100 milyon dolar kaybı olursa, yüzde 1,5 - 2 indirime tekabül eder.

TT RAKİP İSTEMEZ

Telkoder’in başkanının Türk Telekom ile kavgalı olması sizce diğer alternatif operatörleri etkileyecek mi?

- Bence kavgalık bir durum yok. Sonuçta Telkoder’in başkanı bir sivil toplum kuruluşunun başkanı. Üyelerinin son zamanlarda çekmiş olduğu sıkıntıları ve ileride çekeceği tüm sıkıntıları da yansıtması lazım. Sonuçta sivil toplum örgütünün başkanı doğru görmediği şeyleri söyleyecektir. Belki Türk Telekom kendisini hedef alıyor olabilir. Biliyorsunuz son olarak TT, Telkoder’in başkanına kaçak ses taşıma ile ilgili bir suç duyurusunda bulundu ki bana göre hiçbir hukuki dayanağı yok. Lisanslı bir operatörün Türkiye’de kaçak ses taşıması gibi bir şey olamaz. Kavgalı bir durum var gibi görünüyor olabilir ama kavgalılık bir durum yok, sorunların dile getirilmesi durumu var. İnsanların biraz daha pozitif yaklaşması lazım.

Bu durum bence sektörü negatif etkilemez. Çünkü dünyadaki serbestleşme sürecindeki tüm ülkelerde olduğu gibi, sonuçta piyasaya hákim gücün -ki Türkiye’deki örneği TT- diğer rakiplerin piyasaya girmemesi için yaptığı operasyonlar var. Bu operasyonlar çerçevesinde feryat eden yatırımcı ve lisans sahibi var. Dolayısı ile böyle bir elektriklenme ortamı her ülkede görülmüş, Türkiye’de de yaşıyoruz. Bence dozu biraz fazla kaçırılmış olarak yaşıyoruz ama umuyoruz daha iyi olacaktır.

Önümüzdeki günlerde telekom sektörünü ara bağlantı problemleri dışında başka sıkıntılar da bekliyor olabilir mi?

- Bu sıkıntıların olması bekleniyordu zaten, daha da olacaktır. Bu işte kalıcı olmak için uzun vadeli plan yapan, bu işi layığı ile yapmak isteyen firma sayısı 1,5 yıl içinde 10’un altına inecektir diye düşünüyoruz. Dolayısı ile bizim için çok doğal bir süreç. Bu süreçte en önemli sorun ara bağlantı sorunu. Lisans sahibi firmaların TT’nin altyapısını kullanması gerekiyor ve bunun için para ödenmesi gerekiyor. TT, perakende satış fiyatlarını Avrupa fiyatlarına çektiğini iddia ediyor ama ara bağlantı ücretleri Avrupa’nın 5 misli. Bu düzeydeki bir ara bağlantı fiyatı ile bu işi yapmanın bir cazibesi yok. Bunun halledilmesi gerekiyor. Ara bağlantı sorununu hallettikten sonra sorunlarımız bitmeyecek. TT ile ağların birbirine uyum testleri, birtakım bürokratik engeller, bürokratik talepler - istekler olacaktır. İşlerin belki ağırdan alınması, hızlı çözülmemesi yaşanabilir. Sonuç itibarı ile TT de kendisine çok fazla rakip yaratmak istemez. Uygun bulduğu her ortamda işin yavaşlaması yönünde hareket edecektir. Dolayısı ile sorunlarımız bitmeyecek ama zaman içerisinde azalacak.

Tanju Erkoç

e-kolay Genel Müdür


ARA BAĞLANTI SÖZLEŞMESİNİ TELEKOM’LA BİZ DE İMZALADIK

Ara bağlantı sözleşmelerinin imzalanmamış olması telekom sektörünü ne ölçüde etkiliyor? Sorun nereden kaynaklanıyor, çözüm nedir?

- Alternatif telekom operatörleri yurtiçinde taşıdıkları trafiği Türk Telekom hatlarını kullanarak sonlandırmak durumundalar. Şu anki haliyle Türk Telekom’un talep ettiği ara bağlantı ücretleri yeni oyuncuların piyasada rekabet etmelerini güçleştiriyor.

Biz, Borusan Telekom olarak Türk Telekom ile ara bağlantı sözleşmesini imzaladık. Çünkü yurtiçi ve yurtdışındaki müşterilerimize taahhüt ettiğimiz hizmetleri vermeye bir an önce başlamak, müşterilerin artık serbest piyasanın nimetlerinden yararlanmasını sağlamak istedik. Ancak ara bağlantı ücretlerinin yüksekliği, sağlıklı rekabetin önünde bir engel oluşturmaya devam ediyor. Bu ücretlerle sektöre yatırım yapmak zorlaşıyor.

YATIRIMLARATILKALDI

Ara bağlantı ile yaşanan problemleri takip ediyoruz. Bunun dışında başka sıkıntılar da yaşanmasını bekliyor musunuz? Ne gibi riskler söz konusu?

- Yasal olarak telekomünikasyon sektörü serbestleşmesinin 2004 yılının başında gerçekleşmesi gerekiyordu. Aradan 8 ay geçmesine rağmen sektör tam olarak rekabete açılamadı. Endişemiz, bu sürecin daha da uzaması.

Serbestleşmenin tam olarak hayata geçememesinden en fazla kurumsal ve bireysel kullanıcılar etkilenecek. Rekabetin kalite ve fiyatta sağlayacağı avantajlardan mahrum kalacaklar. Öte yandan, alternatif operatörlerin yatırımlarının atıl kalması da ekonomik anlamda ciddi bir kayıp anlamına geliyor.

Burak Gökmen

Borusan Telekom Genel Müdürü