Duygu GALİBA

Düne kadar oyuncak otomobilleriyle oynayan çocuklar, ehliyetlerini alabilecek yaşa geldikleri zaman anne ve babalarına ‘‘Bana otomobil alır mısın?’’ ya da ‘‘Otomobilin anahtarlarını verir misin?’’ gibi soruları sıralamaya başlıyorlar. Bu sorular karşısında anne-babaların verecekleri cevap ne olursa olsun, endişeye kapılıyorlar.

Bunun en önemli sebeplerinden biri, her gün trafikte meydana gelen kazalarda gençlerin ölüm oranlarının oldukça yüksek olması.

Avrupa ve Amerika'da yapılan araştırmalara göre trafik kazaları en çok 18-24 yaş grubunu kapsayan gençler arasında meydana geliyor. Üstelik, bu yaşlar arasındaki gençlerin kaza yapma oranları, diğer yaş gruplarına göre 3 kat daha fazla. Anne ve babalar, çocuklarının trafikteki güvenliğinden emin olabilmeleri için 'Hangi otomobili' almaları gerektiğini merak ediyorlar. Otomotiv sektörü yetkilileri ve Amerikan otoyol güvenliği uzmanları, ebeveynlerin çocuklarına otomobil almadan önce takip etmeleri gereken dört adımı soru-cevap şeklinde açıklıyorlar.

BÜYÜKLÜK ÖNEMLİ Mİ

İlk soru aracın büyüklüğünün önemli olup olmadığı yönünde. Uzmanlar bu soruya ‘‘Araç ne kadar büyükse o kadar güvenlidir’’ cevabını veriyor. Amerika Ulusal Otoyol Trafik Güvenlik Yönetimi psikoloğu Michael Smith, ‘‘Bu fizik dersi gibidir. İki şey çarpıştıklarında büyük olan kazanır’’ yorumunu yapıyor. Güney Kaliforniya Otomobil Kulübü Müdürü David Cavona ise büyüklüğün kesinlikle önemli olduğunu savunuyor. Cavona bu konuda şunları söylüyor: ‘‘Bu önemli bir konu. Otoyolda seyahat ederken küçük iki kapılı bir otomobil ile 4x4'ü yanyana getirirseniz daha yüksek olan aracın yolun bozuk yapısından daha az etkilendiğini ve daha az sarsıldığını kolayca fark edebilirsiniz.

Tabii ki büyük otomobiller daha fazla yakıt tüketiyor, fakat yola daha iyi uyum sağlaması çok daha önemli. Çocuklar kendilerinin çok dayanıklı olduğunu düşünürler, bu yüzden onların korunmasını anne babalar sağlamalıdır. Ebeveynler çocuklarının hayatlarını korumaya çalışmak zorundalar.’’

YENİ Mİ YOKSA İKİNCİ EL Mİ

Ailelerin çocuklarına otomobil alırken dikkat etmeleri gereken ikinci konu ise alacakları otomobilin yeni mi yoksa ikinci el mi olacağı. Bu konuda David Cavano, çoğu ebeveynin çocukları için ikinci el araçlarda takılı kaldığını belirterek, ‘‘Ebeveynler hala kendi arabalarının vergilerini ödedikleri için, ikinci el arabalara odaklanmış durumdalar. Çünkü yeni araçların sigorta primleri de oldukça fazla’’ yorumunu yapıyor.

Indiana Eyalet Polisi’nden bir komiser ise çoğu ebeveynin yeni sürücüler için ikinci el otomobil almak zorunda bırakıldıklarını fark ettiğini söylüyor. ‘‘Aileleri araştırmaya davet ediyorum' diye konuşan komiser, ailelerin devletin üretimde olan otomobiller için yaptığı çarpış testleri sonuçlarını kontrol edip araçlarda iyi bir güvenlik ekipmanı olup olmadığından emin olabileceklerini söylüyor.

Komiser şöyle devam ediyor: ‘‘Eğer araç eskiyse, muhtemelen havayastığı olmayacaktır. Mümkün olduğunca çok güvenlik özellikleri bulunmalı. Araç içi aydınlatmasını ve stop lambalarını kontrol etmenin unutulmaması ve sinyallerin düzgün çalıştığından emin olunması gerekir.’’

Otoyol Güvenliği Sigorta Enstitüsü'ne göre, gençler, çarpma olasılığını azaltan ve çarpmalarda en gelişkin korumaya sahip araçları kullanmalılar.

İKİ KİŞİLİK OTOLARDAN UZAK DURUN

Aileler için diğer önemli bir konu ise her hızın güvensiz olup olmadığı. David Cavano bu konuda ise bir çok çocuğun anne ve babasından havalı, üstü açık bir otomobil istediğini hatırlatarak, ‘‘Fakat aileler, çocuklarının güvenliği için onların isteklerinin ötesini düşünmek zorundalar. Gençler arasında yaygın olan iki kişilik asi arabalardan uzak durun’’ diye konuşuyor.

OTOMOBİL Mİ SÜRÜCÜ MÜ

Güvenlik uzmanları, araç ne olursa olsun, en önemli faktörün sürücünün iyi şekilde eğitilmiş olması gerektiği düşüncesinde hem fikirler. Uzmanlar, aracın özelliklerinden çok direksiyonun arkasındaki kişinin ne yaptığının önemli olduğunu belirterek, ‘‘Biz gençlere sürücü kurslarından sonra tam olarak hazırlıklı olmalarını tavsiye ediyoruz. Bunun için ailelerin, kendi programlarını oluşturarak bu görevi üstlenmeleri gerekiyor. Bu program sonucunda da gencin otomobili kullanırken sorumlu bir davranış göstermesi ve her koşulda otomobil kullanmaya hazırlıklı hale gelmiş olması hedeflenmeli’’ açıklamasında bulunuyorlar.

Uzmanların bu konudaki görüşleri şöyle: ‘‘Otomobil sürmek çok zor, biz bunu önemsiyoruz, çünkü bizler yıllardır otomobil kullanıyoruz. Yine de bu çok karmaşık, uzun süreli bir öğrenme süreci. 25 yaş altındaki gençlere trafik kazalarında fazlaca rastlıyoruz. Bu da onların iyi bir sürücü olmayı öğrenemediklerini gösteriyor.’’

Kaza yapan gençlerin yüzde 75'i hatalı

ULUSLARARASI güvenlik kuruluşlarının yaptıkları incelemelerde trafik kazalarda gençlerin kaza yapma oranının yüksek olduğu belirlendi. Kazalara daha çok ehliyetlerini yeni alan, deneyimsiz gençlerde rastlandığı ifade edilirken, ehliyetlerini yeni almış sürücüleri içeren ölümcül kazalarda, kazaların yüzde 75'ini sürücü hatalarının oluşturduğu belirtiliyor.

Ayrıca, ölümcül kazaların yüzde 41'i yeni ehliyet almış gençlerin kullandığı tek kişilik araçlarla yapılan kazalardan oluşuyor. Uzmanlar, aileler ile gençler arasında gece otomobille dışarı çıkmayı veya alkollü otomobil kullanmayı engelleyici anlaşmalar yapılması gerektiğini savunuyor. Ayrıca çocuklarına otomobil kullanırken, kiminle, nerede ve ne zaman birlikte olacağını ailelere bildirmesi konusunda faydalı konuşmalar yapılması gerektiğini tavsiye ediyorlar.

Otomobiller silahtan kötü

BÜTÜN programın anahtarı ailelerde saklı. 18 yaşında bir genç yetiştirseler de onların tam olarak olgunlaşmadığını unutmamaları gerekir. Aileler çocuklarını otomobil kazalarında kaybetmeden önce ellerindeki bu şansı değerlendirmeliler. Gençlerin eksikliklerini tamamlamaları için bir yöntem de sürücü geliştirme programları. Bu programlar kazaları önlemek için gerekli olan püf noktaları genç sürücülere öğretiyorlar. Bu konuda trafik görevlileri şu yorumu yapıyorlar: ‘‘Bizim en büyük tavsiyemiz sürücünün araç ile ne yaptığıyla ilgili. Beraberinde getirdiği sorumluluklar ve yükümlülükler bizim en çok önem verdiğimiz konu. Araç silah gibi bir şey. Hep tabancalardan ve bıçaklardan söz ediyoruz, ama otomobiller tehlikeli kullanıldığı takdirde, bir tabancadan çok daha kötü. Otomobiller, sahip olduğunuz en ölümcül şey haline gelebilir.’’

En tehlikeli otomobiller Firebird ve Corvette

SİGORTA alanında faaliyet gösteren internet sitesi ‘insure.com' tüm zamanların en güvenli ve en ölümcül arabalarının listesini yayınladı. En güvenli araçların 2000 ve 2001 modeller olduğu belirlenen araştırmada, sadece bu otomobillerin yan havayastıkları ve çarpışma testlerinden en yüksek puanları aldığı belirtiliyor. Listede, Buick LeSabre, Honda Civic, Lincoln LS, Volkswagen Passat ve Volvo S80 en güvenli otomobiller olarak sıralanıyorlar. En tehlikeli otomobillerin ise, Chevrolet Camaro, Pontiac Firebird, Chevrolet Corvetteve ve Ford Mustang olduğu belirtiliyor. İnternet sitesine göre, bu otomobiller büyük ve güçlü motorlara sahip, daha çok erkeklere hitap ediyor ve diğer ithal otomobillere göre daha ucuz. "