Yasayla, içme, kullanma ve endüstri suyunun sağlanması, atık ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasının yanı sıra toplu taşıma sistemleri ile katı atıkların toplanması, taşınması ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili hizmetler; Danıştay’ın görüşü ve İçişleri Bakanlığının kararıyla, süresi 49 yılı geçmemek koşuluyla imtiyaz yoluyla devredilebilecek.

Büyükşehir ve il belediyeleri meclis kararıyla il sınırları içinde turizm, sağlık, sanayi ve ticaret yatırımlarının, eğitim kurumlarının su, termal su, kanalizasyon, doğalgaz, yol ve aydınlatma gibi altyapı çalışmalarını faiz almaksızın 10 yıla kadar geri ödemeli veya ücretsiz olarak yapabilecek, yaptırabilecek, bunun karşılığında yaptırılan tesislere ortak olabilecek. Ayrıca ilde turizmin geliştirilmesi amacıyla İçişleri Bakanlığının onayıyla ücretsiz veya düşük bir bedelle amacı dışında kullanılmamak kaydıyla arsa tahsis edilebilecek.

Yasaya göre, belediyelerin yatırım programlarında yer alan projelerin finansmanı için İller Bankasından yapılan borçlanmalar ile toplu taşıma ve diğer ulaşım projeleri, içme ve kullanma suyu temini, atık su uzaklaştırma ve arıtma projelerinin finansmanı için yapılan borçlanmalarda, sınırlamaya tabi tutulmayacak.

Yasayla, belediye başkanlarının maaşları da yeniden düzenlendi. Buna göre, encümen ve belediye meclisi başkanlığı görevinden dolayı alacakları huzur hakkı hariç olmak üzere, nüfusu 10 bine kadar olan yerlerde brüt 2 milyar 316 milyon, nüfusu 10 binden 50 bine kadar olan yerlerde brüt 2 milyar 702 milyon lira ve nüfusu 2 milyon ve üzerinde olan yerlerde ise brüt 8 milyar 880 milyon lira olacak.

Belediye başkanları ayrıca, encümen başkanlığı ve meclis başkanlığı görevleri sayesinde de 135-289 milyon arasında aylık brüt ödenek alacak.

Eskisinden farklı olarak görevden uzaklaştırılan belediye başkanına, görevden uzak kaldığı sürece aylık ödeneğinin üçte ikisi ödenecek, ancak bu süre içinde diğer sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya da devam edecek.

Belediye başkanı görevinin devamı süresince, siyasi partilerin genel merkez yönetim ve denetim kurullarında görev alamayacak, profesyonel spor kulüplerinde başkanlık veya yöneticilik yapamayacak. Ancak başkanlar kulüp başkanlığı görevlerini 01.01.2005 tarihine kadar sürdürebilecekler.

Belediye kurulabilmesi için gerekli olan nüfus koşulu 2 binden 5 bine çıkarıldı. İçme ve kullanma suyu havzaları ile SİT ve diğer koruma alanlarının dışında kurulu bir belediyenin sınırlarına, meskun sahası 5 bin metreden daha yakın olan yerleşim yerlerinde belediye kurulamayacak.

Yasayla, belediyelerin görevleri de yeniden düzenlendi. Gayrisıhhi müesseselerle, içkili yerlerin ruhsat işleri belediyelere bırakıldı. Belediye meclisi karar özetleri en geç yedi gün içinde çeşitli yollarla halka duyurulacak. Belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarının yeniden görüşülmesini isteyebilecek. Nüfusu 10.000’i aşan yerlerdeki belediyelerde, hesap ve işlemlerin denetimi için imar, plan ve bütçe gibi ihtisas komisyonları kuracak.

Belediye başkanları hataların önlenmesi risk ve zayıflıkların belirlenmesi, iyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması ve yönetimin geliştirilmesi amacıyla iç denetim yaptıracak. Mali işlem ve kararlar ile performans ölçütlerine uygunluk açısından Sayıştay, diğerlerinin denetimi ise İçişleri Bakanlığınca yapılacak.

Denetim raporları, belediye meclisine sunulacak ve kamuouyuna açıklanacak. Mahalli hizmetlerdeki yetersizlik ve aksamanın halk sağlığını, esenliğini ve huzurunu önemli ölçüde olumsuz etkilemesi durumunda İçişleri Bakanlığı birinci aşamada; yetersizlik ve aksamanın giderilmesi için makul bir süre vererek ilgili belediyeyi uyaracak. İkinci aşamada ise Bakanlık, uyarıya karşın hizmetlerdeki yetersizlik ve aksamanın giderilememesi durumunda il valisinden bu hizmetlerin yapılmasını isteyebilecek.

İllerde belediyenin desteğiyle, belediye meclisi ve il genel meclisi üyelerinin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendika temsilcilerinin, varsa üniversite temsilcilerinin, mahalle muhtarlarının, ilgili STÖ temsilcileriyle kamu kurum, kuruluşları temsilcilerinin katılımıyla Kent Konseyi oluşturulacak. Konsey, kent yaşamında; insan hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım ve yerinden yönetim ilkelerini geliştirmeye çalışacak.

Nazım imar planları içinde kalan Hazine’ye ait arazi ve arsalar, bedelsiz olarak belediyelere devredilerek, toplu konut ve şehircilik hizmetlerinde kullanabilmesi sağlanacak.

Görüşmeler sırasında yasaya bir önergeyle, "personele her türlü alacakları zamanında ve öncelikle ödenir" hükmü eklendi.

Yasada önergeyle, belediye zabıta teşkilatında büro hizmetleri haricinde, zabıta çalışanlarına yılı bütçe yasasında belirtilen miktar ve süre üst sınırını aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararı ile fazla çalışma ücreti ödenmesi de hükme bağlandı.