Süleyman DEMİRKAN / ANKARA

Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün emekli olduğu 1927 yılına ilişkin belgeler, dün ‘Emekliler Haftası’ nedeniyle, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’e takdim edildi.

Belgelere göre Atatürk, 28 Haziran 1927’de emeklilik dilekçesini veriyor ve 30 Haziran 1927 tarihi itibariyle kendisine 5 bin kuruş (50 lira) emekli maaşı bağlanıyor. Ata’ya, ayrıca 15 bin kuruş (150 lira) da Mareşal maaşı bağlanıyor.

Atatürk’ün emekli olduğu gün olan 30 Haziran, 6 yıldır Emekliler Haftası olarak kutlanıyor. Hafta nedeniyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat Başesgioğlu başkanlığındaki heyet dün önce Anıtkabir’i ziyaret etti. Heyeti, Cumhurbaşkanı Sezer de kabul etti.

Emekli heyeti, Türkiye İşçi Emeklileri Derneği’nce (TİED) ‘Günün anlamını vurgulamak, O’na ve ilkelerine saygıyı, bağlılığı ifade etmek’ adına hazırlanan kitapçığı Sezer’e takdim etti. TİED Başkanı Kazım Ergün, ‘Biz varlığımızı ve bugünümüzü ona borçluyuz. Bu belge anlayanlara çok dersler veriyor. Ata’mızı bir kez daha gururla ve saygıyla anıyoruz’ dedi.

ATA’DAN DERS

Kitapçıkta, Atatürk’ün, ‘Bir milletin yaşlı vatandaşlarına ve emeklilerine karşı tutumu, o milletin yaşama kudretinin en önemli kıstasıdır. Mazide muktedirken, bütün kuvveti ile çalışmış olanlara karşı minnet hissi duymayan bir milletin istikbale güvenle bakmaya hakkı yoktur’ sözleri dikkat çekiyor. Kitapçıkta, Ata’ya ilişkin şu bilgiler yer alıyor:

Emeklilik kimlik bilgileri arasında rütbesinin mareşal olduğu belirtilen Atatürk, 1317 sicil numarası ile 1315’te piyade olarak Ordu’da çalışmaya başlıyor. 17 Aralık 1317’de teğmen, 22 Kasım 1318’te üsteğmen, 29 Aralık 1320’de yüzbaşı, 7 Hazian 1323’te kıdemli yüzbaşı (kolağası), 14 Kasım 1327’de binbaşı, 16 Nisan 1329’da yarbay, 19 Mayıs 1331’de albay, 19 Mart 1332’de tümgeneral (mirliva), 19 Eylül 1337’de (1921) meraşal rütbesine ulaşıyor.

Gazi Mustafa Kemal imzasıyla, emeklilik dilekçesini o zamanki adı Müdafai Milliye Vekaleti olan Milli Savunma Bakanlığı’na 28.6.1927’de veriyor. Ata, dilekçesine 15 kuruşluk pul yapıştırmayı da ihmal etmiyor.

Atatürk’ün emekli olduğuna ilişkin 30.6.1927 tarihli kararnamenin altında ‘Türkiye Reisicumhuru Gazi Mustafa Kemal’, ‘Başvekil İsmet’, ‘Müdafai Milliye Vekili Recep’ imzaları ile ‘Aslına mutabık’ olduğuna ilişkin tarih, Başvekalet Mühürü ve imza dikat çekiyor.

28 YIL Kitapçık belgelerine göre, Ata’nın emeklilik hesabı yapılırken; 1 Mart 1315-30 Haziran 1927 tarihleri arasında 28 sene 3 ay 29 gün fiili hizmeti, 2 yıl İtalyan Harbi zammı, 1 yıl Balkan Harbi zammı, 5 yıl Büyük Taarruz zammı, 5 yıl da İstiklal Harbi zammı dikkate alındı.