DİE, Türkiye’nin bu yıl ilk üç ayda yüzde 12.4 büyüdüğünü açıklayarak son 35 üç aylık dönemin en yüksek büyüme hızına ulaşıldığını resmileştirdi. Bu oran, aynı zamanda bu yılın hedefi olan yüzde 5 büyümenin de aşılacağını gösterdi. Türkiye, aralıksız dokuz üç aylık dönemde de büyümeyi başardı.

2001’deki krizden sonra çeşitli açılardan ekonomisi kritik dönemler yaşayan Türkiye, diğer taraftan ekonomisinin rekorlarını yenilemeyi sürdürüyor. Bu yıl iç talepte ve talebe bağlı ithalattaki artışın etkisiyle, ilk üç aylık dönemin büyüme hızı, tahminleri aşarak, yüzde 12.4’e ulaştı ve yaklaşık son 9 yılın en yüksek büyüme düzeyini oluşturdu. Yılın ilk çeyreğinde ulaşılan değer, yeni bir rekor olmasa bile planlı ekonomi döneminin de en yüksek oranları arasında yer aldı. Üstelik bu oran, tarım sektöründe yaşanan yüzde 7.5’lik daralmaya rağmen elde edildi.

Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), dün, bu yılın birinci üç aylık dönemine ilişkin gayri safi milli hasıla (GSMH) sonuçlarını açıkladı.

Açıklamada ocak-mart aylarını kapsayan birini üç aylık dönemde, GSMH’nin, cari fiyatlarla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17.5 oranında artarak 79 katrilyon 443 trilyon lira olduğu, buna göre de 1987 fiyatları baz alınarak hesaplanan endekste yüzde 12.4 oranında artış tespit edildiği kaydedildi.

35 DÖNEMİN ZİRVESİ

DİE’nin söz konusu açıklaması, üçer aylık dönemler itibariyle bakıldığında, 1995’in ikinci çeyreğindeki yüzde 12.6 oranındaki büyümeden sonra çeyrekler itibariyle son yılların en yüksek büyüme hızının elde edildiğini ortaya koydu. Bu açıdan bakıldığında, 1995’in ikinci üç aylık döneminde sonra geride bırakılan 35 üç aylık dönemin en yüksek büyüme hızı elde edildi.

Diğer taraftan, gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) da yüksek bir rakama ulaştı. GSYİH, geçen yılın aynı dönemine göre cari fiyatlarla yüzde 15.8, sabit fiyatlarla yüzde 10.1 arttı. Dış alem net faktör gelirlerinin pozitif olması nedeniyle GSMH’deki büyüme hızı GSYİH’deki büyümenin 1.3 puan üzerine çıktı.

Tüketimdeki patlama, başta cari açık olmak üzere ekenomik verilerin sinyali ile daraltılmaya çalışılmakla birlikte, bu yılın ilk çeyreğindeki yüzde 12.4’lük büyüme, 2004 için yüzde 5 olan hedefin ve yüzde 5.9 olan 2003 büyümesinin oldukça üzerine çıkacağına işaret ediyor. Geçen yılın aynı dönemi itibariyle bakıldığında GSYİH yüzde 8.4, GSMH ise yüzde 7.4 büyümüştü.

DEFLATÖRÜ YÜZDE 4.5

GSMH’deki sabit fiyatlarla büyümenin, cari fiyatlarla büyümeye oranlanmasıyla hesaplanan zımni fiyat deflatörü (ortalama fiyat artışı) ise yüzde 4.5 olarak hesaplandı ve DİE’nin TEFE ve TÜFE bazında hesapladığı yıllık ortalama enflasyon oranlarının oldukça altında kaldı. Bu, ilk üç ay için sevindirici bir sonuç oldu. Ancak ikinci üç aydaki veriler itibariyle deflatörün artma eğilimine gireceğine de işaret edildi.

Sektörel lider yüzde 16.3’le ticaret

SEKTÖRLER itibariyle en yüksek büyüme hızına yüzde 16.3 ile ticaret sektöründe ulaşıldı. Bu büyümede tüketim artışının yanı sıra önceki yıllarda dış alem net faktör gelirleri içerisinde gösterilen bu nedenle GSYİH içerisinde yer almayıp GSMH içerisinde yer alan işçi dövizi gelirlerinin, bu yıl turizm gelirleri içerisine alınmasından kaynaklandığı belirtiliyor.

2003 yılında da hızlı bir şekilde üretim azalışı yaşanan tarım sektöründe bu yılın ilk üç aylık döneminde de yüzde 7.5 oranında bir üretim azalışı olduğu tahmin edildi. Buna karşılık sanayi sektöründe yüzde 10.3, inşaat sektöründe yüzde 2.9 büyüme kaydedildi. Ulaştırma ve haberleşme sektöründeki büyüme ise yüzde 4.3’de kaldı.

Bu dönemde en hızlı büyüyen kalemlerden biri de yüzde 33.8 ile ithalat vergisinde yaşandı. Mali kuruluşlar, bankacılık sektörünün toparlanmaya başlamasıyla birlikte uzun bir aradan sonra yeniden yüzde 0.6 oranında büyürken, konut sahipliği yüzde 1.9, serbest meslek ve hizmetler yüzde 8.6, devlet hizmetleri yüzde 1.4 ve kár amacı olmayan kuruluşlar (dernek-vakıf vb.) yüzde 10.1 oranında büyüme gösterdi.

Dokuz çeyrektir kesintisiz büyüyoruz

TÜRKİYE, yüzde 9.4’le çok hızlı küçüldüğü 2001’den sonra 2002’nin birinci çeyreğindeki yüzde 0.6’yla başlayan büyüme sürecini, bu yılın ilk çeyreğiyle birlikte aralıksız dokuzuncu çeyreğe ulaştırdı. İlk veriler, ekonomideki büyümenin bu yılın nisan-haziran aylarını kapsayan ikinci çeyreğinde de devam ettiğini gösteriyor.

Babacan: Büyüme yüzde 5’i aşacak

DEVLET Bakanı Ali Babacan, bu yılın ilk çeyreğindeki yüzde 12.4’lük büyümeyi değerlendiirken, ‘Yılın tümü için hedeflediğimiz yüzde 5 oranının üzerinde bir büyüme gerçekleşeceği şimdiden öngörülebilmektedir’ dedi. TÜSİAD YİK toplantısının konuğu olan Babacan, burada yaptığı konuşmada, DİE’nin açıkladığı yılın ilk çeyreğine ilişkin GSMH sonuçlarını da değerlendirdi. Babacan, ilk çeyrekte GSMH’nin yüzde 12.4, GSYİH’nın ise 10.1’le tahminlerin oldukça üzerinde büyüdüğünü kaydetti. Babacan, ‘Bu gelişmeyle beraber daha rahatlıkla ve açıklıkla dile getirebiliyoruz; yıl sonu için hedeflediğimiz yüzde 5 oranının üzerinde bir büyüme gerçekleşeceği bu sene için şimdiden öngörülebilmektedir’ dedi.