İttifak, Washington Antlaşması'nın 10. maddesi uyarınca, ilkelerini savunabilecek ve Kuzey Atlantik bölgesinin güvenliğine katkıda bulunabilecek konumda olan diğer Avrupa devletlerinin katılımına her zaman açık bırakıldı.
Yunanistan ve Türkiye, 1952'de ittifakın ilk 12 üyesine katıldılar. Bu genişleme hareketini, 1955'te Federal Almanya Cumhuriyeti ve 1982'de İspanya izledi.
Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Polonya 1999'da resmen NATO üyesi oldu.
Bu yıl Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya ve Slovenya'nın katılımıyla üye sayısı 26'ya çıkan NATO, toplam 24 Avrupa ülkesiyle ABD ve Kanada'yı birbirlerine bağlıyor.
Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra ittifakın gerçekleştirdiği değişim ve belirlediği yeni stratejilere paralel olarak, Avrupa-Atlantik bölgesindeki ortak ülkelerle bir danışma, dayanışma ve işbirliği forumu oluşturmak üzere harekete geçen NATO, Avrupa-Atlantik Ortaklık Konseyi'ni (AAOK) kurdu.
Barış İçin Ortaklık (BİO) girişimine katılan ülkelerle 1994 yılında yoğun bir işbirliği ve danışma programı geliştirmeye başlayan ittifak, Rusya ile arasındaki işbirliğini, Ukrayna ile oluşturduğu ortaklığı ve istekli Akdeniz ülkeleriyle diyalogu ilerletmeye yönelik adımlarını hızlandırdı.
Geniş çapta iç ve dış reformlar gerçekleştiren NATO, 21. yüzyılın başında, kendisini “Avrupa-Atlantik bölgesinin barış ve istikrarı için bir araç” olarak gündemde tutuyor.
NATO, 50 yılını doldurduğu 1999'da, Kosova'daki çatışmaların en yoğun olduğu dönemde, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin etnik temizleme ve insan haklarını ihlal eylemlerine son vermek üzere harekete geçti.
Bölgedeki çatışmalar, Haziran 1999'da Sırp kuvvetlerinin çekilmesi ve BM Güvenlik Konseyi'nin 9 Haziran'da kabul edilen Askeri Teknik Anlaşma'nın uygulanması bağlamında görevlendirdiği NATO önderliğindeki Kosova Barışı Koruma Gücü'nün (KFOR) konuşlanmasıyla sona erdi.
İttifak, daha sonra, Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği'nin kuvvetlendirilmesi amacıyla, AB'nin kriz yönetimi ve barışı koruma alanlarındaki operasyonel rolünü geliştirme yönünde aldığı kararı takiben, AB arasındaki işbirliği yapılarının geliştirilmesi üzerine çalışmalar yapmaya başladı.
NATO, 21. yüzyılın en büyük tehdidi olarak algılanan terörizme karşı mücadelede de önemli adımlar attı ve bu amaçla askeri stratejisini yeniledi.
Soğuk Savaş'ın sonuna kadar sadece kendi “savunma alanında” faaliyet öngören NATO, şimdi Balkanlar, Afganistan ve Irak gibi bölgelerde önemli roller üstleniyor veya üstlenmeye hazırlanıyor.
İttifak, 55 yıllık tarihinin 17. zirvesini, gelecek hafta başında, İstanbul'da yapacak.
