Yasayla getirilen bazı düzenlemeler, Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısı'nın yasalaşmasıyla işlerlik kazanacak. Bazı bakanlıkların taşra teşkilatlarının özel idarelere devredilmesiyle bu alanlara ilişkin görev ve yetkilerle çalışacak personele ilişkin tasarruflar da il özel idaresince gerçekleştirilecek.

İl özel idaresinin karar organı niteliğindeki il genel meclisi, seçilmiş üyelerden oluşacak. İl genel meclisinin başkanı, üyeleri arasından seçilecek. Yürütme organı olarak görev yapacak il encümeni ise valinin başkanlığında, il genel meclisinin üyeleri arasından seçeceği 5 kişi ile valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği 5 üyeden oluşacak. Valinin katılmadığı encümen toplantılarına genel sekreter başkanlık edecek.

İl genel meclisi bütçe hazırlamak, borçlanmaya karar vermek gibi ana yetkilerle donatılacak. İl encümeni ise uygulamalara ilişkin kararları verecek.

Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi olarak idarenin sevk ve idaresinden, hak ve çıkarlarının korunmasından sorumlu olacak.

ORGANLAR

İl özel idaresi teşkilatı; genel sekreterlik, mali işler, sağlık, tarım, imar, insan kaynakları ve hukuk işleri birimlerinden oluşacak. İlin coğrafi ve sosyo-ekonomik durumu dikkate alınarak ihtiyaca göre il genel meclisinin kararıyla başka birimler de kurulabilecek.

İl özel idaresi personeli vali tarafından atanacak ve il genel meclisinin bilgisine sunulacak. Norm kadro unvan ve sayıları dahilinde olmak üzere sözleşmeli personel çalıştırılabilecek, diğer kamu kurumlarından geçici personel görevlendirilebilecek.

Sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışanlar hariç olmak üzere il özel idaresi memurlarına başarı durumlarına göre toplam memur sayısının yüzde 10'unu ve devlet memurlarına uygulanan aylık katsayının 20 bin gösterge rakamının çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere en fazla iki ikramiye ödenecek. Büyükşehir belediyelerinde bu rakam 30 bin olarak uygulanacak.

İl özel idarelerinin iç denetimi, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrolü Yasası hükümleri uyarınca yapılacak, dış denetim ise Sayıştay tarafından gerçekleştirilecek.  

İl özel idarelerinin harcama yetkilisi, ödenek tahsis edilen her birimin en üst yöneticisi olacak.

BORÇLANMA

İl özel idaresi, görev ve hizmetlerinin gerektirdiği giderleri karşılamak amacıyla belli koşullarla borçlanma yapabilecek, tahvil ihraç edebilecek.

Dış borçlanma, Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde ve sadece il özel idaresinin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı amacıyla yapılabilecek.

İl özel idaresi ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde 50'sinden fazlasına sahip olduğu şirketlerinin faiz dahil iç ve dış borç stok tutarı, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının, yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamayacak. Bu miktar, büyükşehir belediyeleri için 1.5 kat olarak uygulanacak. 

İl özel idaresi ve bunların sermayesinin yüzde 50'sinden fazlasına sahip oldukları şirketler, bütçe gelirlerinin yılı içinde yüzde 10'unu geçmeyen iç borçlanmayı, il genel meclisinin kararıyla, geçen miktarları ise il genel meclisinin salt çoğunluğunun kararı ve İçişleri Bakanlığı'nın onayıyla yapabilecek. 

İl özel idarelerinin teknoloji ve büyük miktarlı altyapı yatırımları, DPT Müsteşarlığı'nın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla yapılacak, miktar sınırlaması aranmayacak.  

Kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında şirket kurabilecek olan il özel idarelerinin kamudan alacak ve borçları takas ve mahsup edilecek, ancak Hazine alacakları bunun dışında tutulacak.

CEZALAR

Cezaları da düzenleyen yasaya göre, il özel idaresinin görev ve yetki alanlarına giren konularda kararlara aykırı davrananlara, mevzuatta başka bir ceza öngörülmemişse 300 milyon liraya kadar ceza verilecek. İşyerleri adına işlenen suçlarda bu ceza iki katı olarak uygulanacak. Suçun yeme, içme, eğlenme, dinlenme, yatma, bakım ve temizlenme gibi ihtiyaçlarla ilgili olarak ticaret, sanat ve meslekleri yapanlar tarafından işlenmesi durumunda ayrıca 3-7 gün arasında işyerleri kapatılacak.

İl özel idaresinin görev ve sorumluluk alanlarında bulunan tesislere zarar verilmesi halinde, eski durumuna getirmek için yapılan masraflar yüzde 30 fazlası ile tahsil edilecek.

Cezalar il encümeni tarafından verilecek, ancak vali ve kaymakam da 3 güne kadar kapatma ve 100 milyon liraya kadar para cezası verebilecek.

İŞBİRLİĞİ

İl özel idareleri, il genel meclisinin kararıyla görev alanıyla ilgili konularda uluslararası teşekkül ve organizasyonlara kurucu üye olabilecek, bunlarla ortak faaliyet ve hizmet projeleri gerçekleştirebilecek.

Diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla bedelli ya da bedelsiz olarak ticari işbirliğine gidebilecek olan il özel idareleri, meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve meslek odaları ile de ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilecek.

İl özel idareleri, kendilerine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanmak üzere ve 25 yılı geçmemek koşuluyla diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilecek veya kiralayabilecek.

Yangın, sanayi kazaları, deprem ve diğer doğal afetlere karşı acil durum planlaması yapacak ve buna ilişkin ekip ve donanımı yapmakla yükümlü olacak il özel idareleri, halkın bu anlamda eğitimi için gerekli önlemleri de alacak.

Kaymakamlar, valinin verdiği il özel idare görevlerini yapmakla yükümlü olacaklar ve bu görevleri karşılığında 12 bin rakamının aylık katsayı ile çarpımıyla bulunacak miktarda ek ödenek alacaklar.

TEKRİRİ MÜZAKERE

Tasarının yürürlük maddesinin görüşülmesinden sonra hükümetin talebi üzerine “Stratejik plan ve performans planı” başlıklı 31. madde yeniden görüşüldü.

İktidar partisinin verdiği önergenin kabul edilmesiyle yeniden düzenlenen maddeye göre, vali, mahalli idareler genel seçimlerinden itibaren 6 ay içinde, kalkınma plan ve programlarıyla bölge planlarına uygun olarak stratejik plan ve ilgili olduğu yılbaşından önce de yıllık performans planı hazırlayıp il genel meclisine sunacak. Stratejik plan, varsa üniversiteler ve meslek odaları ile konuyla ilgili sivil toplum örgütlerinin görüşleri alınarak hazırlanacak ve il genel meclisinde kabul edildikten sonra yürürlüğe girecek. Stratejik plan ve performans planı bütçenin hazırlanmasına esas teşkil edecek ve il genel meclisinde bütçeden önce görüşülerek kabul edilecek.

Tasarıya eklenen bir geçici madde ile de ilk stratejik plan hazırlanmasında yasada öngörülen 6 aylık sürenin bir yıl olarak uygulanması da hükme bağlandı.