Komite, 7-15 Eylül 2003 tarihlerinde Adana, Diyarbakır ve Mersin'deki karakollar ve E Tipi cezaevlerinde yaptığı incelemelerle ilgili hazırladığı raporu ve Türkiye'nin buna verdiği yanıtları kamuoyuna resmen açıklandı.
Türk yetkililerinin ziyaretler sırasında mükemmel bir işbirliği sergilediği vurgulanan raporda, komite üyelerinin hızlı ve etkili bir biçimde istedikleri yerleri görmelerine, istedikleri kişilerle görüşmelerine olanak sağlandığı belirtildi.
Raporda, Türkiye'nin son 2,5 yıl içinde İÖK'nin yetki alanının kapsamıyla ilgili konularda çok önemli yasal reformlar yaptığı hatırlatılarak, 4,6 ve 7'nci uyum paketleriyle birlikte önemli gelişmeler sağlandığı ifade edildi.
Türkiye'de hakkındaki suç ne olursa olsun, gözaltına alınan bütün kişilerin avukata kavuşma hakkının tanındığı ifade edilen raporda, özellikle ağır işkence iddialarında çok önemli düşüş gözlendiği belirtildi.
Raporda, işkenceyi önleme konusunda yasal mevzuatta yapılan değişikliklerin önemli olduğu kaydedildi ve bu reformların uygulama alanında da etkin bir biçimde yürürlüğe konulması istendi. Komitenin bu konuda Türkiye'ye her türlü desteği vereceği bildirildi.
Türkiye'de üst düzey yetkililerin, işkence ve kötü muameleyi kınamaları ve bununla ilgili gerekli her türlü mücadelenin verileceği yolundaki açıklamalarının memnuniyetle karşılandığı kaydedilen raporda, özellikle hükümetin “işkenceye sıfır müsamaha” mesajına atıfta bulunuldu.
Raporda, Adana, Diyarbakır ve Mersin'de yapılan ziyaretlerden sonra elektrik şoku uygulama, tutukluların çıplak halde soğuk suyla yıkanması gibi ağır kötü muamele ve işkence türlerine artık çok az rastlanıldığı kaydedildi.
İÖK'nin raporunda, insan hakları örgütlerinin de “ağır işkence” iddialarında önemli düşüş gözlendiğini kabul ettikleri bildirildi.
Raporda, bununla birlikte gözaltı ve tutukluluk koşulları, avukata ulaşma hakkı ve tutuklunun bilgilendirilmesi hakkı konularında uygulamada önemli adımlar atılması konularında Türkiye'ye bazı tavsiyelerde bulunuldu.
İÖK raporunda, bu amaçla işkence ve kötü muamele konularında ilgili yetkililerin eğitimine ve yeni yasaların bu kişilere daha iyi anlatılmasına önem verilmesi istendi. Raporda, özellikle yargıç ve savcıların profesyonel mesleki eğitim programlarında bu konulara önem verilmesi talep edildi.
