Emre ÖZPEYNİRCİ

Otomobilinizin yakıt göstergesinin ışığı yanmaya başladığında, en yakın akaryakıt istasyonuna gidersiniz... Ancak Amerika'da yaşayan Etta Kantor isimli bir kadın, akaryakıt istasyonu yerine, lokantaya gidiyor ve deposunu kullanılmış bitkisel yağla dolduruyor. Otomobilene özel bir dönüşüm sistemi taktıran Kantor, bu sayede hem çevreyi hem de cebini koruyor.

Önce bir restorana gidip kızartmalarda kullanılmış bitkisel yağ alıyorsunuz. Aldığınız bu yağı kaynatıyor ve daha sonra içindeki tavuk ve patates parçalarını filtreden geçirerek temizliyorsunuz. Ardından bu yağı alıp otomobilinize koyarak, hem çevreci hem de bedava yakıt elde ediyorsunuz.

Evet bu söylediklerim şaka değil, gerçek. Son yıllarda özellikle Amerika'da kullanılmış bitkisel yağların (zeytin-ayçicek-mısır) kullanıldığı araç sayısı hızla artıyor ve yükselen benzin fiyatlarından dolayı bir çok otomobil sahibi çözümü kullanılmış bitkisel yağ aldıkları favori restoranlarda buluyor.

Çevrecilerin son yıllarda dizel motorlu otomobillerinde çevreye daha az zarar versin diye alternatif yakıt olarak bitkisel yağ kullandıklarını duyuyor ve okuyorduk. Ancak benzin fiyatlarının artmasıyla, bitkisel araçlar büyük tasarruf elde etmeye başlayınca, bu tip araçların sayısı da gözle görülür bir şekilde artmaya başladı.

Amerika'da Etta Kantor isimli bir kadın sürücü iki haftada bir Çin lokantasına giderek Volkswagen Jetta'sının deposunu doldurduğunu söylüyor. Kantor gitmeden önce lokantayı arıyor ve kendisi için bir kaç kova kullanılmış yağ ayırmalarını istiyor. Kantor bu yağı alarak içindeki su ve yiyecek parçalarını evinde süzgeç ve filtresini kullanarak ayırıyor. Bitkisel yağı daha sonra Jetta'sının bağajında yer alan 60 litrelik depoya boşaltıyor ve daha sonra radyosunun hizasında bulunan bir düğmeye basarak, yakıt cinsini dizel yakıttan bitkisel yağa çeviriyor. Bu şu an bizim LPG'li araçlardakinin bir benzeri gibi. Nasıl, LPG'li araçlarda bir düğmeye basarak motor benzinliden LPG'liye geçiş yapıyorsa, bitkisel yağlı araçlarda da benzeri sistem uygulanıyor.

58 yaşındaki Etta Kantor, bu işlemler bittikten sonra hızlı bir şekilde otomobili kullandığını ve performansta hiç bir farkın olmadığını söylüyor. Kullanılmış bitkisel yağlarını elden çıkarmak için para veren restoranlar ise bunu bedava vermekten dolayı çok mutlu. Bir restoran sahibi, 'Hem bizim bir kaç dolar tasarruf etmemizi hem de çevreyi korumaya yardım etmemizi sağlıyor' diye konuşuyor. Bu uygulama öncesinde atık yağları elden çıkarmak için restoran sahiplerinin ayda 60 dolar civarında bir para ödedikleri söyleniyor.

Otomobilinde bitkisel yağ kullanın bir başka sürücü ise iki ayda bir aracına 120-130 litrelik kullanılmış bitkisel yağ aldığını söyleyerek, 'Ben her gün iş ve ev arasında 250 kilometre yol yapıyorum. Bitkisel yağ bu sayede hem cebimi hem de çevreyi koruyor' yorumunu yapıyor.

Bitkisel yağ Massachusetts'de yer alan Greasecar isimli bir şirketin toptan alıp yerel müşterilere filtre edip satmasıyla giderek daha popüler olmaya başladı. Şirketin kurucusu Justin Carven atık bitkisel yağın 4 litresini 90 cente satıyor. Bu da normal benzin fiyatları ile karşılaştırınca oldukça ekonomik.

FİYATI 800 DOLAR

Tabiki Greasecar şirketinin asıl işi yağ alıp satmak değil. Şirket 2001 yılından bu yana dizel otomobilin kullanılmış bitkisel yağ ile gitmesini sağlayacak dönüşüm cihazlarını da satıyor. Justin Carven, şu ana kadar bu cihazlardan 1000 tane sattıklarını belirterek, 'Sadece 2003 yılında 200 tane sattık'diye konuşuyor. Carven, standart dönüşüm cihazlarının fiyatının ise 800 dolar olduğunu söylüyor. Önce cihazları kuruyorsunuz daha sonra yüzlerce dolar tasarruf sağlıyorsunuz diye konuşan Carven, 'Bu cihazlar genellikle parasını bir yıl içinde çıkartıyor' diyor.

www.greasecar.com

Bitkisel yağ Bio-dizel yakıttan daha ucuz

AMERİKA'da Çevreyi Koruma Derneği, bitkisel yağa dayanan bio-dizel araçları onaylamış durumda ama atık yağların satışı konusuna izin vermiş değil. Çevre mühendisi olan Christine Sansevero, yağın içinde neyin olduğunun bilinmediğini belirterek, 'İçinde yakılmaması gereken metal veya kimsayal maddeler olabilir. Ama tabiki olmayabilir de. Bunu bilemiyorsunuz'diye konuşuyor.

Bu yazıyı okuyanlar bitkisel yağ ile bio-dizey yakıtı karıştırmamaları gerekiyor. Bio-dizel'de bitki yağlarından veya hayvan yağlarından elde edilen bir yakatı türü. Otomobilde B20 ismiyle kullanılıyor. Bu da yüzde 20 bio-dizel yakatı ve yüzde 80 dizel yakıt karışımından oluştuğunu simgeliyor. Bitkisel otomobil sahipleri, bio-dizel yakıtların da yenebilir yakıt kaynağı olduğunu söylüyor ama fiyatının pahalı ve çevre dostu olmadığını söylüyorlar. Saf bio-dizel yakıtının fiyatı dizel yakıtın bir galon (yaklaşık 4 litre) fiyatından 1 dolar daha pahalı. B20 ise dizel yakıttan yüzde 20 daha pahalı.

Bitkisel yağ sistemi nasıl çalışıyor

Greasecar Bitkisel yağ dönüşüm sistemi, dizel araçların her türlü şartta bitkisel yağ ile gitmesine sağlayan bir yakıt değiştirme sistemi. Dizel aracı bitkisel yağ ile kullanılmasını sağlayan dönüşüm cihazları el yapımı olan ısıya dayanıklı alüminyum yakıt deposu, hızlı akışı sağlayan anahtar ve 10 mikron filtreden oluşuyor. Üç farklı büyüklükte depo seçeneği bulunan sistemde 1 dakikanın altında hızlı akış sağlanıyor. Dönüşüm cihazı olan otomobillerin iki yakıt sistemi bulunuyor. Biri dizel diğeri ise atık yağı çalıştırıyor. Otomobil dizel motor ile durup, kalkıyor. Otomobil kalkıştan sonra bitkisel yağ ısınarak inceliyor. Bunun ardından sürücü düğmeye basarak yakıt sistemini açıyor ve atık yağ dizel yakıt gibi aynı yolla motorun içine püskürtülüyor. Dönüşüm cihazı sadece dizel motorlarda kullanılıyor çünkü bitkisel yağ benzinli motorda çalışacak yeterli derecede yanıcı bir madde değil.