Eski Doğu Bloku’nu da içine alarak genişleyen 25 üyeli Avrupa Birliği, tarihinin en geniş katılımlı Avrupa Parlamentosu seçimlerine dört günlük bir maratondan sonra dün son noktayı koyarken, sandıktan merkez sağ zaferle çıktı.

AP içinde 226 olan ‘muhafazakar’ milletvekili sayısının 300’ü geçmesi bekleniyor. Özellikle doğudaki yeni üyelerde oylar sağ partilere giderken, Sosyal Demokrat ve Sol Birlik gruplarındaki üye sayısı azaldı.

Seçime damgasını vuran olay ise Almanya’da iktidardaki Sosyal Demokrat Parti’nin (SPD) çöküşü oldu. Ekonomik reform programı yüzünden tepki toplayan SPD, % 22.9 ile İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en düşük oy oranında kaldı. Başbakan Gerhard Schröder’in partisi SPD’ye karşı, Türkiye’nin AB üyeliği aleyhinde kampanya yürüten ana muhalefetteki Hıristiyan Demokrat ve Hıristiyan Sosyal Birlik partileri ise % 45 oy oranıyla büyük zafer kazandı. İktidarın küçük ortağı Yeşiller oy oranını % 6.4’ten yüzde 11.5’e çıkardı.

Fransa’da ise muhalefetteki Sosyalist Parti % 30 oy oranıyla, Cumhurbaşkanı Jacques Chirac’ın yüzde % 16.5 oy alan muhafazakar partisini yenilgiye uğrattı. İspanya’da da 11 Mart terör eyleminden sonra sürpriz bir şekilde iktidara gelen Sosyalist Parti % 43 oy aldı ve % 40 tutturan Halkçı Parti’yi az farkla geçti.

Avusturya’da Türkiye’nin AB üyeliği aleyhinde seçim kampanyası yürüten Özgürlükçü Parti büyük hezimete uğradı ve AP’deki beş sandalyesinden dördünü kaybetti. Partinin önde gelen adaylarından Hans Kronenberg’in seçim afişlerinde, ‘Türkiye, AB’de mi? Benimle asla!’ sloganı yer alıyordu.

FUTBOL GÖLGESİ

AP seçimlerine katılım bütün üyeler genelinde % 44.6’da kaldı ve düşük katılım rekoru kırıldı. AB’nin 15 üyeli olduğu 1999 seçimlerinde katılım % 49.8’di. Seçimlerin Portekiz’deki Avrupa Kupası’nın gölgesinde kaldığı ve özellikle erkek seçmenlerin futbolu tercih ettiği yorumları yapıldı. AB’nin genişlemeden sorumlu komiseri Günter Verheugen seçimden önce ‘Katılımın düşük olmasından ve tuhaf sonuçlar çıkmasından endişe ediyorum’ diye kaygısını dile getirdi. Yeni üyelerden Malta % 82’yle katılımın en yüksek olduğu ülke oldu. İspanya’da % 34.18, Almanya’da % 42, Fransa’da % 57.4 oranında katılım gerçekleşti. Doğu Avrupa’daki yeni üyelerde ise katılım % 25-30 arasındaydı.


Irkçılara geçit yok AB’de ilk kez 25 ülkede yapılan Avrupa Parlamentosu seçimleri merkez sağ partilerin oy patlamasına sahne oldu, muhafazakar üye sayısı arttı. Irkçı partiler ise sandalye kaybına uğradı.

Alman iktidarı silindi Almanya’da iktidardaki SPD, % 22.9 oy oranıyla en ağır seçim yenilgisini aldı. Türkiye’nin AB üyeliği aleyhinde kampanya yapan muhalefetteki CDU/CSU ise % 45’le zafere ulaştı.

732 üyeli meclise 350 milyon seçmen

AB’nin doğrudan halk oyuyla seçilen tek organı olan ve genişlemeyle birlikte sandalye sayısı 732’ye çıkan Avrupa Parlamentosu’nun yeni üyelerini belirlemek için yapılan seçim 10 Haziran günü İngiltere ve Hollanda’da başladı. Çek Cumhuriyeti, İrlanda, İtalya, Letonya ve Malta’da da ilk üç gün içinde yapılan seçimler, dün 19 ülkede yapılan oylamayla sona erdi. İlk yedi ülkeden İtalya’da seçim dün de devam etti.

Toplam 350 milyon seçmenin bulunduğu 25 ülkede AB vatandaşları 14 bin 670 aday arasından vekillerini seçtiler. Adayların yüzde 35’i kadın, yüzde 65’i ise erkekti.