Devlet İstatistik Enstitüsü, 786 işyerinin katılımıyla yaptığı aylık İmalat Sanayi Eğilim Anketinin nisan ayı sonuçlarını açıkladı.
Buna göre geçen yıl nisan ayında yüzde 75.9 olan üretim değeri ağırlıklı kapasite kullanım oranı, bu yıl 76.4 seviyesine yükseldi. Nisanda kamu sektörünün kapasite kullanımı yüzde 78.3’ten yüzde 68.7’ye gerilerken, özel sektör yüzde 80’in üzerindeki kapasite kullanım oranını sürdürdü. Özel imalat sanayi işyerlerinin geçen yıl nisanda yüzde 74.5 olan kapasite kullanımı bu yıl yüzde 81.8’e kadar çıktı. Kamu sektörünün kapasite kullanımındaki azalma genel orandaki artışı sınırladı.
Bu arada kapasite kullanımında bu yılın mart ayına göre ise belirgin bir yavaşlama hissedildi. Nisan kapasite kullanımı marttaki yüzde 82.3’lük düzeyinin ise 5.9 puan altında kaldı.
DIŞ TALEP YETERSİZLİĞİ
Nisanda tam kapasite ile üretim yapamama nedenleri arasında yüzde 53.7 ile iç talep yetersizliği ilk sırada geldi. İç talep yetersizliği yılın ilk dört aylık döneminde de yüzde 64.3 oranıyla tam kapasite ile çalışamama nedenlerinin başında yer aldı. Ancak iç talep yetirsizliğinin olumsuz etkisi geçen yılın hem nisan hem de ocak-nisan dönremine göre azaldı. İç talep yetersizliği geçen yıl nisanda yüzde 67.4. ocak-nisan döneminde ise yüzde 68.3 olarak ölçülmüştü.
İç talep konusunda belirgin bir rahatlama yaşayan imalat sanayi sektöründe tam kapasiteye ulaşamama nedenleri arasında dış talep yetersizliği ön plana çıkıyor. Kapasite kullanımını geçen yıl nisan ayında yüzde 12.3 oranında olumsuz etkilediği belirlenen dış talep yetersizliğinin payı bu yıl yüzde 16.5’e kadar yükseldi. Dış talep yetersizliğinin geçen yıl ocak-nisan döneminde yüzde 12 olan payı ise bu yıl yüzde 14.6’ya çıktı.
İmalat sanayi işyerleri nisanda tam kapasite ile çalışamama nedeni olarak yüzde 1.5 ile mali imkansızlıkları, yüzde 3.6 ile yerli mallarda hammadde yetersizliğini, yüzde 3.7 ile işçilerle ilgili sorunları, yüzde 2.1 ile de ithal mallarda hammadde yetersizliğini gösterdiler. Geçen yılla karşılaştırıldığında, mali imkansızlıklar ile yerli ve ithal hammadde teminiyle ilgili sorunların kapasite kullanımı üzerindeki olumsuz etkisinin azaldığı, ancak işçilerle ilgili sorunların ağırlığının arttığı gözleniyor.
ALT SEKTÖRLER
Alt sektörlerden gıdada kapasite kullanımı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 68.7’den yüzde 69.5’e yükselirken, tütün ürünlerinde yüzde 77.4’ten yüzde 65’e, tekstilde yüzde 79.1’den yüzde 76.6’ya, giyim eşyasında yüzde 87.7’den yüzde 82.1’e geriledi. Deride yüzde 67.8’e, ağaç ve mantar ürünlerinde yüzde 85.5’e, kağıt ürünlerinde yüzde 96.4’e, basım ve yayımda yüzde 93.7’ye çıktı.
Petrol rafinerisi ve kok kömüründe kapasite kullanımı yüzde 75’ten yüzde 65’e kadar düştü. Kimyasal maddelerde yüzde 81.3’e, plastik ve kaucukta yüzde 81.7’ye, metalik olmayan minerallerde yüzde 86’ya yükseldi. Ana metal sanayiinde yüzde 83.3’e gerileyen kapasite kullanımı, metal eşyada yüzde 77.3, makina ve teçhizatta yüzde yüzde 90, elektrikli makina ve cihazlarda yüzde 70.9, radyo-tv ve habereşme cihazları üretiminde yüzde 93.1, taşıt araçlarında yüzde 83.1 oldu.
ÜRETİM MARTA GÖRE AZALDI
Ankete katılan işyerlerinin üretimdeki ağırlığı yüzde 54.7’yi bulan büyük bölümü nisanda üretiminin bir önceki aya öre azaldığını, yüzde 28.5’i ise arttığını bildirdi. Nisanda yurt içi satışlarının arttığını belirtenlerin oranı yüzde 34, azaldığını ifade edenlerin oranı ise yüzde 47.4 olarak hesaplandı. İşyerlerinin yüzde 32.5’i nisanda satış fiyatlarının arttığını yüzde 19.9’u azaldığını belirttiler.
Üretim içerisindeki ağırlığı yüzde 43.3’ü bulan işyerleri üretiminin mayısta artacağını, yüzde 22’si azalacağını belirtti. Yüzde 31.8’i mayısta yurt içi satışlarının artmasını yüzde 31.9’u azalmasını, yüzde 16.4’ü satış fiyatlarının artmasını yüzde 21.2’si ise azalmasını beklediğini bildirdi.