Oya ARMUTÇU ANKARA

Anayasa değişikliğiyle lağvedilen DGM’lerin yerine ‘Geniş Yetkili Ağır Ceza Mahkemeleri’ (GYACM) kuruluyor. Yeni mahkemeler, suç işleyen memurları, soruşturma izni olmadan yargılayabilecek.

ANAYASA değişikliğinin yürürlüğe girmesiyle Devlet Güvenlik Mahkemeleri tarihe karıştı. Fransa model alınarak, DGM’lerin yerine yetki alanı birden çok ili kapsayan ‘Geniş Yetkili Ağır Ceza Mahkemeleri’ (GYACM) kuruluyor. Bu mahkemeler bulundukları ilin adıyla anılacaklar. Yeni mahkemelerde görev alacak hákim ve savcılar için kararname çıkarılacak. Şu anda DGM’lerde görev alan bazı hákim ve savcıların ise yeni kurulan bu ağır cezalarda görev almak istemediklerini bakanlığa ve Hákimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’na (HSYK) ilettikleri öğrenildi.

FRANSA MODELİ

Adalet Bakanlığı’nca hazırlanan taslağa göre, DGM’lerin görevine alanındaki suçlara bakacak olan GYACM’ler, mevcut ağır cezaların sonuncusunu takip etmek suretiyle numaralandırılacak. Bu mahkemelerin kurulduğu illere, mevcut Cumhuriyet Başsavcılıklarının yanına, ‘GYACMBaşsavcıvekilleri’ atanacak. Fransa modelinden örnek olanırak oluşturulan GYACM’lerde, şu anda DGM’lerde olduğu gibi ‘yedek üyeler’ de bulunacak.

4 YILLIK ATAMA

Mahkemelerin başkanı, iki asıl ve bir yedek üyesi birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hákim ve cumhuriyet savcıları arasından, DGM’de olduğu gibi dört yıllığına HSYK tarafından atanacak. Süreleri bitenler bu görevlere yeniden getirilebilecek. HSYK tarafından bu mahkemelerle görevli Cumhuriyet başsavcıvekili ve yeteri kadar savcı, aynı şekilde atanacak.

DİREKT SORUŞTURMA

GYACM’lerin görev alanına giren suçlar, görev sırasında veya görevden dolayı işlenmiş olsa bile Cumhuriyet başsavcıvekilince doğrudan doğruya soruşturulacak. 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uygulanarak, soruşturma izni alınması gerekmeyecek.

KAMU YARDIM EDECEK

Cumhuriyet başsavcıvekili veya cumhuriyet savcıları, soruşturmanın gerekli kılması halinde, geçici olarak bu mahkemelerin yargı çevresi içindeki genel ve katma bütçeli dairelere, KİT’lere, il özel idarelerine, belediyelere ait bina, araç, gereç ve personelden yararlanmak için istemde bulabilecek, bu talepler, ilgili kurum ve makamlarca ‘geciktirilmeksizin’ derhal yerine getirilecek.

TATİL YAPMAYACAKLAR

DGM’ler gibi, yeni ağır ceza mahkemeleri de adli tatil yapmayacak. Taslakta, Adana, Ankara, Diyarbakır, Erzurum, İstanbul, İzmir, Malatya ve Van’daki DGM’ler, yargı çevreleri aynen korunarak, geniş yetkili ağır ceza mahkemelerine devredildi. Aynı yerde birden fazla geniş yetkili ağır ceza mahkemesi kurulmasına ise Adalet Bakanlığı’nın önerisi ile HSYK karar verecek.