Sedat ERGİN

İngiltere Başbakanı Blair Ankara’ya geldi. Gezi öncesi Hürriyet’in sorularını yanıtlayan Blair, "Avrupalı Türkiye’yi kendi gözlerimle görmek istedim" dedi.

İngiltere Başbakanı Tony Blair, 14 yıl aradan sonra bugün Ankara’ya özel bir ziyaret yapıyor. Blair, AB üyeliğinden Kıbrıs’a, Irak’taki mahkûmlara işkenceye kadar çeşitli konularda değerlendirmeler yaptı.

Ankara ziyaretinizde vereceğiniz ana mesaj ve görüşeceğiniz belli başlı konular ne olacak? Ziyaretiniz ikili ilişkiler açısından ne anlam taşıyor?

Bu ziyareti yapıyorum, çünkü Türkiye, İngiltere için çok önem taşıyor. Uzun zamandan beri iki ülke olarak NATO’da müttefik ve Avrupa’da stratejik ortak durumundayız. Birlikte, uluslararası terörizm ve organize suçlarla mücadele ediyoruz, global ve bölgesel güvenlik ve istikrarı geliştirmeye ve vatandaşlarımıza daha fazla refah sağlamaya çalışıyoruz. Ben inşa etmekte olduğunuz modern, kendine güvenen, Avrupalı Türkiye’yi kendi gözlerimle görmek istedim. Türkiye’nin Kopenhag siyasi kriterlerini karşılamak amacıyla gösterdiği muazzam çabaların bir parçası olarak reformlarınızın uygulamasını daha ileri götürmek ve teşvik etmek istiyorum.

Evet, tarih verebiliriz

Türkiye AB siyasi kriterlerini karşılamak üzere önemli reformlar gerçekleştirdi. Çok kısa süre önce yeni bir Anayasa reformu paketi parlamentodan geçti. Sonuçta, AB’nin 2004 sonunda Türkiye ile tam üyelik müzakerelerini başlatma kararını alabileceğini düşünüyor musunuz?

Evet, eğer Türkiye reform programının olağanüstü hızını sürdürürse... Başbakan Erdoğan’nın, ulusu modernleşme programı doğrultusunda seferber etme tarzından etkilendim. Bu çok önemli; çünkü, uygulama yalnızca hükümet değil, herkes için süreklilik taşıyan bir görevdir. Türkiye’nin bu tempoyu sürdürmesi son derece yararımızadır. Avrupa’ya demir atmış istikrarlı, laik bir Türkiye, İslam, demokrasi ve ekonomik başarının bir arada olabileceğini gösterecektir. Umarım ki, Komisyon’un olumlu bir tavsiyesinin ardından, AB, aralık ayındaki Avrupa Konseyi’nde katılım müzakereleri için olumlu bir karara varacaktır.

REFORM PAKETİ GÜÇLENDİRDİ Son reform paketi ve hükümetin yasal değişikliklerin Türk vatandaşlarının tümü için daha kaliteli bir yaşam anlamına geleceğini vurgulaması, Türkiye’nin tezlerini daha da güçlendirdi. Kuvvetle inanıyorum ki, bugünkü Türk hükümeti sivil toplumu güçlendiren, bunun sonucu daha derin ve kalıcı bir değişimi mümkün kılan mükemmel bir reform döngüsü oluşturdu. Bu, Türkiye’yi AB tam üyeliğine götürecek olan süreçtir.

Tek ve en iyi yol Annan Planı’dır

Annan Planı Kıbrıslı Rumların büyük çoğunluğu tarafından reddedildi. Sizce referandum sonrasında soruna çözüm bulma çabalarının yönü ne olmalı? Annan Planı belli değişikliklerle yenilenebilir mi? Yoksa, uluslararası toplum adada iki farklı kimliği muhatap alan yeni bir stratejiye mi yönelmeli?

Avrupa büyük bir değişim sürecinden geçiyor. Hem Türkiye, hem de İngiltere, müreffeh ve istikrarlı bir Avrupa vizyonunu paylaşıyorlar. Kıbrıs’ın yeniden birleşmesi bu vizyonun bir parçasıdır. Ada’nın birleşik olarak Avrupa Birliği’n katılması ve bu katılımın sağlayacağı kazançların tüm Kıbrıslılara erişmesi yolundaki hedefimiz yerinde duruyor. Annan Planı’nda şekillendirilen kapsamlı çözümün bu hedefe götürecek en iyi yol olduğuna inanmaya devam ediyorum.

Kıbrıslı Türklerin izolasyonu bitmeli

AB, referandumda Annan Planı’nı güçlü bir şekilde onaylayan Kıbrıslı Türkler’in kabul edilmesi için ne yapabilir?

AB, Kıbrıslı Türklere ihtimam gösterme görevi olduğunu kabul etti. İngiltere, bu politikanın yerine getirilmesinde AB’ye yardımcı olacak. Mal, insan ve hizmetlerin Yeşil Hat’tan geçmesine izin veren daha liberal bir rejim daha şimdiden uygulamaya girmiş bulunuyor. AB Dışişleri bakanları, bunun devamını getirmek üzere, 26 Nisan’da Avrupa Komisyonu’ndan Kıbrıslı Türklere uygulanan izolasyona sona erdirecek yeni öneriler ortaya koymasını talep etti. Ekonomik temasların tamamının geliştirilmesi biraz zaman alacak. Ancak Komisyon, teknik ve hukuki konularda gelişme kaydetmek için çok sıkı bir şekilde çalışıyor. Komisyon, ayrıca Kıbrıslı Türklerin kendilerini AB’de yer almaya hazırlamaları için tahsis edilen 259 milyon Euro’nun nasıl kullanılacağı üzerinde de çalışıyor. Avrupa, bu şekilde ve başka yollardan birleşme ve uzlaşma için verdikleri desteğin doğru bir seçim olduğunu Kıbrıslı Türklere gösterecektir.

Türk hükümetinin referanduma giden diplomatik egzersizde aldığı inisiyatifi ve Annan Planı konusundaki destekleyici tutumunu nasıl karşılıyorsunuz?

İngiltere, AB ve BM Genel Sekreteri’nin Türk hükümetinin yapıcı katkısını övdükleri açıklamaları kayıtlara geçmiş bulunuyor. Türk hükümetinin geride bıraktığımız dönemde Kıbrıs sorununun Annan Planı’nda öngörülen kapsamlı şekilde çözümünü istediği ve halen de bunu istemekte olduğuna hiçbir şüphe yok.

İşkence gerçekse kabul edilemez

Amerikan ve İngiliz askerlerinin Irak savaş esirlerine işkence ve kötü muamele yaptığını gösteren fotoğraflara tepkiniz nedir?

Yapılan soruşturmalar, İngiliz askerlerini Iraklı esirlere kötü muamele ederken gösteren fotoğrafların gerçek olmadığını neredeyse kesinlik içinde ortaya koydu. Ancak şu hususu da çok açık bir şekilde belirttim: kötü muamele iddialarının gerçek olduğu anlaşılırsa, bu tür davranışlar kabul edilemez. Bu davranışlar, kınanmalı ve sorumluları cezalandırılmalıdır.

Elimizden gelen her şeyi yapacağız

Türkiye’ye tam üyelik görüşmeleri için tarih verilmesi konusunda Avrupalı liderlerin bugünlerdeki düşünceleri nasıl okuyorsunuz?

AB liderleri, genişleme sürecinin kural ve prosedürlerinin diğer adaylara nasıl yapıldıysa Türkiye’ye de aynı şekilde uygulanmasını isteyeceklerdir. Önce, Komisyon’un Türkiye’nin Kopenhag kriterlerini ne ölçüde yerine getirdiğine ilişkin raporunu yayımlamasını bekleyeceklerdir. Sağladığı ilerlemeyi ve taahhüdünü göstermek Türkiye’nin işidir. Ancak, Türkiye’de başlatılmış olan reformlar için uluslararası alanda geniş destek ve bu süreci teşvik etmek için yapabileceğimiz herşeyi yapma kararlılığını gözlüyorum.

OLUMSUZ SENARYOYA GEREK YOK

Ankara’daki siyasi gözlemciler arasında şöyle bir mutabakat var: AB, 2004 sonunda tarih vermeyi reddederse, bu Türkiye’de sert bir karşı tepkiye yol açar. Bu olasılık sizi kaygılandırıyor mu?

Ters tepkiler ya da başarısızlık gibi kavramlar üzerinden konuşmanın anlamı yok. Hepimiz, ortaklık içinde aynı stratejik hedeflere çalışmaktayız. Başbakan Erdoğan’ın haklı olarak söylediği gibi, hükümetinin reform programı Türk vatandaşlarından kaynaklanan bir talebin sonucudur ve onların yararınadır. Benim kuvvetli kanaatim odur ki, Türkiye’nin katılımı hepimiz için iyi birşey olacaktır. Aralıkta Türkiye için olumlu bir karar verilmesini bütün içtenliğimle ümit ediyorum.

İstifa baskısı

BAŞBAKAN Tony Blair’e Irak’taki işkence olayları yüzünden ülkesinde istifa baskısı arttı. Kendi parti ileri gelenlerinin Blair’le açık savaşa girdiklerini yazan The Mail on Sunday gazetesi, ‘Blair’e gitmesi söylendi’ manşetini attı.

YARIN: Türkiye, Avrupa’nın Ortadoğu’yu en iyi anlayan parçası