Vurgunların önüne geçilmesinde yepyeni bir yöntem keşfeden Norveçliler, dalgıçların su altında daha uzun süre kalabilmelerine olanak tanıyan ve yüzeye çıkışlarında değişen basınç nedeniyle felce uğramaları ya da yaşamlarını yitirmelerini engelleyen bir ilaç geliştirdi.

Vurgun tehlikesi basınçlı havayı soluyan dalgıçların su altında kalış süresini ciddi biçimde kısıtlar. 30 metre derinlikte güvenli süre yalnızca 20 dakikadır. Suyun derinliklerindeki daha yüksek basıncın etkisiyle akciğerlerdeki havanın içinde bulunan azot kana ve öteki dokulara karışır.

Dalgıçların aşırı bir hızla yüzeye çıkmaları durumunda, basınçtaki düşüş, tıpkı mantarı patlatılan bir şampanya şişesindeki gibi, hava kabarcıklarının oluşmasına yol açar. Bunun da, deride kızarıklıklardan ölüme dek uzanan, çok farklı etkileri olabilir.

Trondheim Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden bir ekip zinde bedenlerin su altında daha uzun süre kalabildikleri yönündeki söylentilerin ne denli geçerli olduğunu anlamak üzere araştırmaya koyuldu. Hayvanlar üzerinde yapılan incelemeler sonucunda belli bir düzeyin üzerindeki zindeliğin çok büyük bir fark yaratmadığı, ancak basınç çemberindeki benzeşimli bir dalıştan önce yapılacak yaklaşık 20 saatlik yoğun bir egzersizin kabarcık oluşumunu çarpıcı bir biçimde engellediğine tanık olundu.

Başarılı uygulama

Görünüşe bakılırsa, yoğun bir beden çalışması insanlarda da benzer bir etki yaratmaktaydı. Hırvatistan Split Tıp Fakültesi’nden bir ekip 12 erkek dalgıca 80 dakika süren ve 18 metreye inilen iki benzeşimli dalış denemesi uyguladı.

Denekler ikinci dalıştan 24 saat önce 40 dakika boyunca koşu bandında çalıştılar. Ultrason görüntüleri bu kişilerin kalp ve atardamarlarındaki ortalama kabarcık sayısının ilk dalışta bir santimetreküp kanda 0,98 iken egzersiz sonrasında 0,22’ye düştüğünü ortaya koydu.

Araştırmacılar egzersizin kanda daha büyük kabarcıkların oluşmasına yol açan mikro kabarcıkları yok etmek suretiyle etkili olabileceğini düşünüyorlar. Başka araştırmalar söz konusu mikro kabarcıkların damar çeperlerine ilişik olduklarını ve egzersizin nitrik oksit (NO) salınımını sağladığını ortaya koyuyor.

Dalgıçlara bu yöntemi önermek için henüz çok erken olduğuna dikkat çeken araştırmacılar, bu kuramın gerçekten geçerli olması durumunda dalgıçlara egzersiz etkisi yaratabilecek ilaçlar verilerek su altında daha uzun süre kalmalarına olanak tanınabileceğine inanıyorlar.