KIBRIS’ta yapılan referandum sonrası ortaya çıkan ‘yeni tablo’, bugün Avrupa Birliği dışişleri bakanlarının Lüksemburg’da yapacağı Genel İşler Konseyi toplantısında ele alınacak. AB’nin kuzeyden ‘evet’ oyu çıkması halinde vaat ettiği ekonomik açılımın burada tescil edilmesi ve kuzeyin içinde bulunduğu ekonomik izolasyona son vermesi bekleniyor. Ancak AB, İngiltere’nin ısrarına rağmen şu aşamada ‘siyasi’ bir mesaj vermekten kaçınıyor.

AB Komisyonu’nun bugün bakanlara sunacağı meşru ilişki paketi, referandumda ‘Evet’ diyen Türkler’in ‘ödüllendirilmeleri’ amacıyla daha çok ekonomik açılıma yönelik olacak. KKTC’nin tanınmasını çağrıştırabilecek ‘siyasi söylem’ ise daha çok üye ülkelerin iradesine bırakılacak. Paket, kuzeyin turizm, dış ticaret ve uluslararası kültür ve spor faaliyetlerine açılımını içeriyor.

AB Komisyonu yetkilileri, siyasi açılımın bizzat üye ülke hükümetlerinden gelmesi gerektiğini belirterek, AB hükümetleri arasında bir uzlaşma sağlanmasının zorunluluğuna dikkat çekiyorlar.

RUMLAR TÜRKLERİ TEMSİL ETMEZ

Bugün AB Dışişleri Bakanları’nın toplantısından çıkabilecek en güçlü siyasi söylem, ‘Rumların adadaki Türkleri temsil etmediği’ yönünde olacak. Bunun için İngiltere’nin girişim başlattığı ve diğer AB ülkelerini ikna etmek için çaba harcadığı biliniyor.

İkinci güçlü söylem ise, yayınlanacak olan metinde ‘Türkiye’nin AB üyeliği önünde Kıbrıs engeli kalkmıştır’ ifadesine yer verilmesi olacak. Kıbrıs sorununun çözümsüzlüğünün Türklerin AB üyeliğini ‘zorlaştırmayacağı’na yönelik bir ifadenin, müzakerelerde Türkiye’nin elini güçlendireceği endişesini taşıyan Fransa’yı rahatsız edebileceği, bu alanda Kıbrıslı Rumların ve Yunanistan’ın arkasına sığınmayı tercih edebileceği belirtiliyor.

Burası artık AB sınırı

Kıbrıs’ı ikiye bölen Yeşil Hat’tın kuzeyinden güneye bakan Türkler, 1 Mayıs’tan sonra da tel örgülerin arkasında kalacak. BM kontrolündeki tampon bölge (buffer zone) artık fiilen AB sınırı haline gelecek.

Tayvan modeli olur mu

REFERANDUMDA ‘evet’ dediği halde AB dışında kalan KKTC için, 1 Mayıs’tan sonra Tayvan modeli öneriliyor. ABD, Tayvan’ı Çin’in parçası kabul ediyor ama Tayvan ile bağımsız ticari ilişkileri var. Tanınmamış devlet statüsü adı verilen bu modele göre birçok ülke Tayvan ile ilişkilerini Çin’den bağımsız bir temsilcilikle yürütüyor. Bu temsilcilikler vakıf ya da şirket görünümünde, ancak kadroları deneyimli diplomatlardan oluşuyor. Tayvan’ın da birçok ülkede bu tür temsilcilikleri bulunuyor. Ulusal havayolu şirketlerinin yan kuruluşları Tayvan’a sefer yapıyor. British Airways Tayvan’a uçmazken, British Asia Airways sefer yapıyor.

EKONOMİK AÇILIM NELER GETİRİR

KKTC’ye turizm, ticaret ve spor yolu açılacak

AB Komisyonu’nun bugün AB’li bakanlara sunacağı pakette yer alabilecek ve KKTC’ye yönelik ‘ekonomik açılımı’ getirebilecek unsurlar şunlar olacak:

10. protokolün 2. maddesi çerçevesinde hazırlanan tüzük değiştirilerek, KKTC’den AB’ye yönelik doğrudan ticaret yolu açılacak.

KKTC’nin limanlarından ticaret yapmasına imkan sağlanacak.

KKTC’nin hava limanlarına uçakların inişine izin verilmesi, turizm sektörüne destek sağlanmasının önü açılacak. AB ülkelerinin KKTC’de turizm ve kültür büroları açabilecek.

KKTC’nin AB üye ülkelerindeki uluslararası spor müsabakalarına ve çeşitli yarışmalara katılımı sağlanabilecek.

AB Adalet Divanı’nın 5 Temmuz 1994’te aldığı KKTC’ye ambargo kararının ortadan kalkması için harekete geçilecek.

AB, daha önce çözüm halinde Kuzeye aktarmak için bütçeden ayırdığı 259 milyon Euro’yu, KKTC’ye kullandıracak.

SİYASİ AÇILIM NELER GETİRİR

Rumlar, Kuzey’i temsil edemez

AB Komisyonu’nun paketinde yer almayan, ancak AB hükümetlerinin isteğiyle pakete dahil edilebilecek siyasi açılımlar ise şunlar:

İngiltere’nin ısrarcı olacağı en güçlü siyasi söylem, Rumların Kuzey’i temsil etmediği olacak. Bu söylem, KKTC’nin ileride tanınmasının önünü de açacak.

Yeşil Hat’tın ‘AB sınırı’ olduğunun vurgulanması ve böylelikle KKTC’nin ilerde tanınmasına yol açabilecek ‘komşu ülke’ olduğuna gönderme yapılması.

AB Komisyonu raporunda yer alan, ‘Kıbrıs sorunu, Türkiye’nin AB üyeliği önünde ciddi bir engeldir’ söyleminden vazgeçilmesi ve ‘Türkiye’nin AB üyeliği önünden Kıbrıs engeli kalkmıştır’ ifadesine yer verilmesi.

AB Komisyonu ile KKTC’nin doğrudan temasa girmesi, AB fonlarından ve programlarından yararlanması.

KKTC’ye AB Temsilciliği açılması ve AB’nin bu bölgede diplomatik temsil seviyesinin artırılması.